การเปรียบเทียบประสิทธิผลของการใช้ยากาบาเพนทินเทียบกับยาหลอก ในโรคนอนไม่หลับของผู้สูงอายุ ในหน่วยบริการปฐมภูมิ
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
ที่มา: ในหน่วยบริการปฐมภูมิมักใช้ยากลุ่ม เบนโซไดอะซีปีน ในการรักษาโรคนอนไม่หลับในผู้สูงอายุ ซึ่งยากลุ่มนี้มีผลข้างเคียงต่อผู้สูงอายุค่อนข้างมาก สำหรับยาในกลุ่มนี้ที่ผ่านการรับรองจากองค์การอาหารและยา ประเทศสหรัฐอเมริกา ในการรักษาโรคนอนไม่หลับ มีข้อจำกัดในการสั่งจ่าย จึงมีการศึกษาใช้ยาชนิดอื่น ๆ เช่น กาบาเพนทิน (gabapentin) ที่มีผลข้างเคียงน้อย หากเริ่มในปริมาณน้อย และมีใช้ทั่วไปในหน่วยบริการปฐมภูมิ โดยทำการศึกษาเปรียบเทียบกับยาหลอกเพื่อประเมินคุณภาพการนอนหลับ เป็นการเพิ่มทางเลือกนำมาใช้ในผู้สูงอายุมากขึ้น
แบบวิจัย: การศึกษาแบบสุ่มเปรียบเทียบปกปิดข้อมูลสองทาง
วัสดุและวิธีการ: ผู้เข้าร่วมวิจัย จำนวน 70 คน เป็นกลุ่มควบคุม 35 คน กลุ่มทดลอง 35 คน เครื่องมือที่ใช้คือแบบประเมินคุณภาพการนอนหลับ ฉบับภาษาไทย (T-PSQI) วิเคราะห์ข้อมูลคุณภาพการนอนหลับ ของกลุ่มทดลองและกลุ่มควบคุม ใช้สถิติ multiple logistic regression แสดงผลเป็นค่า 95% confidence interval (95%CI)
ผลการศึกษา: พบว่าคุณภาพการนอนหลับในสัปดาห์ที่ 4 และสัปดาห์ที่ 6 ของกลุ่มทดลอง มีคุณภาพการนอนหลับที่ดีเป็น 7.56 และ 7.31 เท่าเมื่อเทียบกับกลุ่มควบคุม อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ
สรุป: การใช้ยารับประทาน gabapentin ในโรคนอนไม่หลับของผู้สูงอายุ ในหน่วยบริการปฐมภูมิ ทำให้คุณภาพการนอนหลับดีขึ้นได้ อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ
คำสำคัญ: กาบาเพนทิน โรคนอนไม่หลับ คุณภาพการนอนหลับ ผู้สูงอายุ
Downloads
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เนื้อหาและข้อมูลในบทความที่ลงตีพิมพ์ในวารสาร PCFM ถือเป็นข้อคิดเห็นและความรับผิดชอบของผู้เขียนบทความโดยตรง ซึ่งกองบรรณาธิการวารสารไม่จำเป็นต้องเห็นด้วยหรือร่วมรับผิดชอบใด ๆ
บทความ ข้อมูล เนื้อหา รูปภาพ ฯลฯ ที่ได้รับการตีพิมพ์ลงในวารสาร PCFM ถือเป็นลิขสิทธิ์ของวารสาร PCFM หากบุคคลหรือหน่วยงานใดต้องการนำทั้งหมดหรือส่วนหนึ่งส่วนใดไปเผยแพร่ต่อหรือเพื่อกระทำการใด ๆ จะต้องได้รับอนุญาตเป็นลายลักษณ์อักษรจากวารสาร PCFM ก่อนเท่านั้น
เอกสารอ้างอิง
Laura Smith. 45 Insomnia Statistics: How Many People suffer from insomnia (Internet). 2022 (cite 2023 Jul 18). Available from: https://www.thegoodbody.com/insomnia-statistics/
กรมสุขภาพจิต. วันนอนหลับโลก ล้วงลึกปัญหา นอนไม่หลับ น่ากลัวแค่ไหน [อินเทอร์เน็ต]. กรุงเทพมหานคร : กรุงเทพธุรกิจ; 2564 เข้าถึงเมื่อ 20 พฤษภาคม 2566. เข้าถึงได้จาก: https://dmh.go.th/news-dmh/view.asp?id=30646
กรมสุขภาพจิต. (2560, 4 พฤษภาคม). กรมสุขภาพจิต พบคนไทยร้อยละ 30-40 ‘นอนไม่หลับ’ ผู้สูงอายุพบ 1 ใน 5 ชี้มีผลเสียต่อสุขภาพกาย-อารมณ์ [Status update]. Facebook. https://www.facebook.com/share/1LXTqWtdeX/?mibextid=wwXIfr
ปุณย์จารี วิริยโกศล. โรคนอนไม่หลับ (sleep-wake disorder) [อินเทอร์เน็ต]. เชียงใหม่ : เอกสารประกอบการบรรยาย ภาควิชาจิตเวชศาตร์ คณะแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่; 2563 : หน้า1-43, เข้าถึงเมื่อ 28 กรกฎาคม 2566 เข้าถึงได้จาก: https://w1.med.cmu.ac.th/psychiatry/education/learning/
พิชญา กุศลารักษ์, ปรารถนา สวัสดิสุธา, อัมพร โรจนสกุล. Interesting topic: insomnia [อินเทอร์เน็ต]. กรุงเทพมหานคร : เอกสารประกอบการบรรยาย ภาควิชา จิตเวชศาสตร์ คณะแพทยศาสตร์โรงพยาบาลรามาธิบดี; 2554, หน้า 1-18. เข้าถึงเมื่อ 20 พฤษภาคม 2566 เข้าถึงได้จาก: https://www.rama.mahidol.ac.th/ramamental/sites/default/files/public/pdf/Insomnia.PDF
วันเพ็ญ ธุรกิตต์วัณณการ. ปัญหาการนอนและการสร้างเสริมสุขภาพการนอนหลับ . ในเอกสารประกอบการสอนวิชา PC 401. กรุงเทพฯ: ภาควิชาจิตเวชศาสตร์ คณะแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลยั ศรีนครินทรวิโรฒ; [ม.ป.ป.]. หน้า 108-30.
กรมสุขภาพจิต. แนวปฏิบัติการดูแลรักษาภาวะนอนไม่หลับ ในผู้ป่วยหลังติดเชื้อโควิด-19. [เอกสารอัดสำเนา]. กรุงเทพ-มหานคร: กระทรวงสาธารณสุข. 2565. หน้า 1-6.
อรรณพ ภู่ประดิษฐ์. Dual Orexin Receptor Antagonists สำหรับรักษาโรคนอนไม่หลับ: ทบทวนข้อมูลยา Suvorexant และ Lemborexant. วารสารเภสัชกรรมโรงพยาบาล. 2565;32:266-84.
Eric Matheson, MD, Barry L. Hainer, MD. Insomnia: pharmacologic therapy. American Family Physician 2017;96:29-35.
Quintero GC. Review about gabapentin misuse, interactions, contraindications and side effects. J Exp Pharmacol. 2017;9:13-21.
Asnis GM, Thomas M, Henderson MA, Hashimoto K, Academic Editor. Pharmacotherapy Treatment Options for Insomnia: A Primer for Clinicians. International Journal of Molecular Sciences. 2016;17:1-11.
Abad VC, Guilleminault C. Insomnia in elderly patients: recommendations for pharmacological management. Drugs Aging. 2018;35:791-817.
จันทร์จิรา แก้วหลัก, อุทัยรัตน์ มีอุดมพงศ์. อาการไม่พึงประสงค์ที่ควรตระหนัก เมื่อใช้ยากาบาเพนตินขนาดสูงในผู้สูงอายุ (Topic review). North-Eastern Thai Journal of Neuroscience. 2563;15:3-14.
Medscape. Diazepam adverse effect (Internet). 2023 (cite 2023 Jul 18). Available from: https://reference.medscape.com/drug/valium-valtoco-diazepam-342902#4
Medscape. Lorazepam adverse effect (Internet). 2023 (cite 2023 Jul 18). Available from: https://reference.medscape.com/drug/ativan-loreev-xr-lorazepam-342906#4
Owen RT, Tyrer P. Benzodiazepine dependence. A review of the evidence. Drugs. 1983;25:385-98.
Schroeck JL, Ford J, Conway EL, Kurtzhalts KE, Gee ME, Vollmer KA, Mergenhagen KA. Review of Safety and Efficacy of Sleep Medicines in Older Adults. Clin Ther. 2016;38:2340-72.
Medscape. Gabapentin adverse effect (Internet). 2023 (cite 2023 Jul 18). Available from: https://reference.medscape.com/drug/neurontin-gralise-gabapentin-343011#4
Lo HS, Yang CM, Lo HG, Lee CY, Ting H, Tzang BS. Treatment effects of gabapentin for primary insomnia. Clin Neuropharmacol. 2010;33:84-90.
Carl W. Bazil, Julianne Battista, Robert C. Basner, Gabapentin improves sleep in the presence of alcohol. J Clin Sleep Med. 2005;1:284-7.
Liu GJ, Karim MR, Xu LL, Wang SL, Yang C, Ding L, Wang YF. Efficacy and tolerability of gabapentin in adults with sleep disturbance in medical illness: a systematic review and meta-analysis. Front Neurol. 2017;8:316. PubMed PMID: 28769860
Donald W. Black, Jon E. Grant. DSM-5 guidebook: the essential companion to the Diagnostic and statistical manual of mental disorders, fifth edition. Arlington United States of America: American Psychiatric Association; 2014.
Yurcheshen ME, Guttuso T Jr, McDermott M, Holloway RG, Perlis M. Effects of gabapentin on sleep in menopausal women with hot flashes as measured by a Pittsburgh Sleep Quality Index factor scoring model. J Womens Health (Larchmt). 2009;18:1355-60.
Ashley Garling, Pharm. D. 10 Common Medications That Can Affect Sleep (Internet). 2023 (cite 2023 Jul 15). Available from: https://www.aarp.org/health/drugs-supplements/info-04-2013/medications-that-can-cause-insomnia.html
Lindberg S. 9 types of medications that cause insomnia (Internet). 2022 (cite 2023 Jul 15). Available from: https://www.singlecare.com/blog/medications-that-cause-insomnia/
จิตนภา วาณิชวโรตม์, นฤมล ทองมีสิทธิ์. การศึกษาการใช้กระบวนการกลุ่มเพื่อแก้ปัญหาการนอนในผู้สูงอายุ. เวชศาสตร์ผู้สูงอายุ กรมการแพทย์ กระทรวงสาธารณสุข 2551. หน้า ข-12.
โชติมันต์ ชินวรารักษ์, สุขเจริญ ตั้งวงษ์ไชย, นัฏศรา ดำรงค์พิวัฒน์. คุณภาพการนอนหลับและปัจจัยที่เกี่ยวข้องในผู้สูงอายุที่หมู่บ้านประชานิเวศน์. วารสารสมาคมจิตแพทย์แห่งประเทศไทย. 2561;63:199-210.
Rosenberg RP, Hull SG, Lankford DA, Mayleben DW, Seiden DJ, Furey SA, et al. A randomized, double-blind, single-dose, placebo-controlled, multicenter, polysomnographic study of gabapentin in transient insomnia induced by sleep phase advance. J Clin Sleep Med. 2014;10:1093-100.
