ความชุกและปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับภาวะทุพโภชนาการในผู้สูงอายุที่มีภาวะปริชานบกพร่องเล็กน้อย

Main Article Content

สิริมา สะแตยี
กฤติน รักชาติ
ศรวัส แสงแก้ว

บทคัดย่อ

บทคัดย่อ


ที่มา: ภาวะทุพโภชนาการ (malnutrition) เป็นปัญหาสุขภาพที่พบบ่อยในผู้สูงอายุส่งผลกระทบต่อสุขภาพในการทำงานด้านการคิดและหาเหตุผลของสมอง (cognitive function)เสื่อมลง ซึ่งปัจจุบันพบผู้สูงอายุมีภาวะปริชานบกพร่องเล็กน้อย (mild cognitive impairment) เพิ่มขึ้น การศึกษาปัจจัยสัมพันธ์กับการเกิดภาวะทุพโภชนาการในกลุ่มผู้สูงอายุที่มีภาวะปริชานบกพร่องเล็กน้อยเพื่อได้รับการดูแลอย่างเหมาะสมในอนาคต การศึกษานี้มีวัตถุประสงค์ เพื่อศึกษาความชุกและปัจจัยที่สัมพันธ์ต่อภาวะทุพโภชนาการ ในผู้สูงอายุที่มีภาวะปริชานบกพร่องเล็กน้อย (mild cognitive impairment)


วัสดุและวิธีการ: การศึกษาแบบภาคตัดขวาง (cross-sectional study) ในผู้สูงอายุที่วินิจฉัยภาวะปริชานบกพร่องเล็กน้อย (MCI) จำนวน 135ราย ศึกษาปัจจัยที่เกี่ยวข้องและประเมินภาวะโภชนาการแบบย่อ (MNA-SF)


ผลการศึกษา: พบว่ามีภาวะทุพโภชนาการและเสี่ยงต่อทุพโภชนาการจำนวนร้อยละ 53.33 อายุเฉลี่ยของผู้เข้าร่วมทั้งหมด 71.43 ± 7.06 ปี ส่วนใหญ่เพศหญิง การศึกษาระดับต่ำกว่าชั้นประถมและว่างงาน แต่การใช้ยาร่วมกันหลายขนาน (polypharmacy) พบร้อยละ 43.70 เมื่อวิเคราะห์ด้วยการถดถอยโลจิสติกแบบพหุตัวแปร (multivariable logistic regression) พบว่าอายุที่เพิ่มขึ้น (AOR 1.07 ต่อปี, 95%CI 1.00–1.14, p = 0.0497) เพศชาย (AOR 2.99, 95%CI 1.14–7.82, p = 0.026) และการว่างงาน (AOR 4.01, 95%CI 1.59–10.13, p = 0.003) สัมพันธ์กับภาวะทุพโภชนาการหรือเสี่ยงต่อทุพโภชนาการที่เพิ่มขึ้น ส่วนระดับการศึกษาที่สูงขึ้นแต่ละระดับสัมพันธ์กับโอกาสที่ลดลง (AOR 0.58, 95%CI 0.36– 0.94, p = 0.028) อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ ส่วนการใช้ยาร่วมกันหลายขนานไม่มีความสัมพันธ์อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ 


สรุป: พบภาวะทุพโภชนาการหรือเสี่ยงต่อทุพโภชนาการร้อยละ 53.33 และสัมพันธ์กับอายุที่เพิ่มขึ้น เพศชาย ระดับการศึกษาที่ต่ำ และการว่างงานอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ ซึ่งเป็นปัจจัยทางสังคม แนะนำให้มีการคัดกรองภาวะโภชนาการในผู้สูงอายุเพื่อวางแผนการดูแลรักษาอย่างเหมาะสมและเพิ่มคุณภาพชีวิตผู้สูงอายุได้ในอนาคต


คำสำคัญ: ผู้สูงอายุ ภาวะทุพโภชนาการ ภาวะปริชานบกพร่องเล็กน้อย

Downloads

Download data is not yet available.

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
1.
สะแตยี ส, รักชาติ ก, แสงแก้ว ศ. ความชุกและปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับภาวะทุพโภชนาการในผู้สูงอายุที่มีภาวะปริชานบกพร่องเล็กน้อย. PCFM [อินเทอร์เน็ต]. 31 ตุลาคม 2026 [อ้างถึง 4 พฤศจิกายน 2026];9(5). Available at: https://so03.tci-thaijo.org/index.php/PCFM/article/view/275400
ประเภทบทความ
นิพนธ์ต้นฉบับ

เอกสารอ้างอิง

1. ประเสริฐ อัสสันตชัย, สมจิตต์ โฉมวัฒนะชัย, สมฤดี เนียนหอม, นิติกุล ทองน่วม. แนวทางการดูแลรักษากลุ่มอาการสูงอายุ (Geriatric syndromes). นนทบุรี: สถาบันเวชศาสตร์ผู้สูงอายุ กรมการแพทย์; 2558.

2. Makboon K, Pongpaew W. Ya Chud and polypharmacy situation of Muang district in Suphanburi province. Health Sci J Thai. 2023;5:56-63.

3. Vatcharavongvan P, Prasert V, Ploylearmsang C, Puttawanchai V. Potentially inappropriate medication use among geriatric patients in primary health care centers by applying the list of risk drugs for Thai elderly criteria. J Public Health Dev. 2021;19:58-70.

4. American Geriatrics Society 2019 Updated AGS Beers Criteria® Panel. American Geriatrics Society 2019 updated AGS Beers Criteria® for potentially inappropriate medication use in older adults. J Am Geriatr Soc. 2019;67:674-94.

5. Jyrkkä J, Mursu J, Enlund H, Lönnroos E. Polypharmacy and nutritional status in elderly people. Curr Opin Clin Nutr Metab Care. 2012;15:1-6.

6. Jano E, Aparasu RR. Healthcare outcomes associated with Beers’ criteria: a systematic review. Ann Pharmacother. 2007;41:438-48.

7. คณะกรรมการพัฒนาเครื่องมือการคัดกรองและประเมินสุขภาพผู้สูงอายุ กระทรวงสาธารณสุข. คู่มือการคัดกรองและประเมินสุขภาพผู้สูงอายุ. กรุงเทพมหานคร: กระทรวงสาธารณสุข; 2564.

8. Chuansangeam M, Wuthikraikun C, Supapueng O, Muangpaisan W. Prevalence and risk for malnutrition in older Thai people: A systematic review and meta-analysis. Asia Pac J Clin Nutr. 2022;31:128-41.

9. Kaiser MJ, Bauer JM, Ramsch C, Uter W, Guigoz Y, Cederholm T, et al. Validation of the Mini Nutritional Assessment short-form (MNA®-SF): A practical tool for identification of nutritional status. J Nutr Health Aging. 2009;13:782-8.

10. Petersen RC. Mild cognitive impairment as a diagnostic entity. J Intern Med. 2004;256:183-94.

11. Seesen M, Sirikul W, Ruangsuriya J, Griffiths J, Siviroj P. Cognitive frailty in Thai community-dwelling elderly: Prevalence and its association with malnutrition. Nutrients. 2021;13:4239.

12. Limpawattana P, Manjavong M. Mild cognitive impairment. KKU J Med. 2020;6:25-35.

13. Heuberger RA, Caudell K. Polypharmacy and nutritional status in older adults: a cross-sectional study. Drugs Aging. 2011;28:315-23.

14. Kose E, Wakabayashi H, Yasuno N. Polypharmacy and malnutrition management of elderly perioperative patients with cancer: A systematic review. Nutrients. 2021;13:1961.

15. Datli Yakaryilmaz F, Eraydin A. Evaluation of the relationship between polypharmacy and malnutrition in diabetic elderly. Namik Kemal Med J. 2022;10:199-205.

16. Moore AR, O’Keeffe ST. Drug-induced cognitive impairment in the elderly. Drugs Aging. 1999;15:15-28.

17. Barton C, Sklenicka J, Sayegh P, Yaffe K. Contraindicated medication use among patients in a memory disorders clinic. Am J Geriatr Pharmacother. 2008;6: 147-52.

18. Shawky Khater M, Fawzy Abouelezz N. Nutritional status in older adults with mild cognitive impairment living in elderly homes in Cairo, Egypt. J Nutr Health Aging. 2011;15:104-8.

19. American Psychiatric Association. Diagnostic and statistical manual of mental disorders. 5th ed. Arlington, VA: American Psychiatric Association; 2013.

20. Ismail Z, Rajji TK, Shulman KI. Brief cognitive screening instruments: an update. Int J Geriatr Psychiatry. 2010;25:111-20.