ความสัมพันธ์ระหว่างการรับรู้ภาวะสุขภาพกับระดับความพึงพอใจในชีวิตของผู้สูงอายุเขตเมืองที่มีโรคไม่ติดต่อเรื้อรัง: การศึกษาแบบภาคตัดขวาง

บทคัดย่อ

ที่มา: ปัจจุบันประเทศไทยก้าวเข้าสู่สังคมสูงอายุ ผู้สูงอายุส่วนใหญ่มีโรคไม่ติดต่อเรื้อรังและอาศัยอยู่ในสังคมเมือง ซึ่งอาจส่งผลกระทบต่อความพึงพอใจในชีวิต อย่างไรก็ตามการรับรู้ภาวะสุขภาพเป็นปัจจัยสำคัญที่สะท้อนความสามารถในการปรับตัวและการดำรงชีวิต แม้มีโรคเรื้อรัง หากผู้สูงอายุรับรู้ว่าสุขภาพของตนยังสามารถดำรงชีวิตได้โดยไม่เป็นภาระ อาจนำไปสู่ระดับความพึงพอใจในชีวิตที่ดีได้ งานวิจัยนี้จึงมุ่งเน้นศึกษาความสัมพันธ์ระหว่างการรับรู้ภาวะสุขภาพกับระดับความพึงพอใจในชีวิตของผู้สูงอายุในเขตเมืองที่มีโรคไม่ติดต่อเรื้อรัง พร้อมทั้งประเมินระดับความพึงพอใจในชีวิตและวิเคราะห์ปัจจัยด้านประชากร สังคม และสุขภาพอื่น ๆ ที่เกี่ยวข้อง

แบบวิจัย: การศึกษาแบบภาคตัดขวาง

วัสดุและวิธีการ: กลุ่มตัวอย่างได้มาจากการคัดเลือกโดยใช้วิธีการสุ่มแบบบังเอิญ (convenience sampling) จากผู้สูงอายุตั้งแต่ 60 ปีขึ้นไปที่มีโรคไม่ติดต่อเรื้อรัง ซึ่งมาติดตามการรักษาต่อเนื่องอย่างน้อย 3 เดือน ที่คลินิกเวชศาสตร์ครอบครัว และคลินิกปฐมภูมิเขตเมือง โรงพยาบาลวชิรพยาบาล และยินยอมเข้าร่วมการวิจัย รวมทั้งสิ้น 170 คน เครื่องมือที่ใช้ประกอบไปด้วยแบบสอบถามข้อมูลทั่วไป และแบบวัดระดับความพึงพอใจในชีวิต เพื่อหาปัจจัยที่มีความสัมพันธ์ต่อความพึงพอใจในชีวิต โดยใช้การวิเคราะห์การถดถอยโลจิสติกส์ตัวแปรเดียวและโลจิสติกส์พหุคูณ

ผลการศึกษา: ผู้สูงอายุส่วนใหญ่มีความพึงพอใจในชีวิตอยู่ในระดับสูง (ร้อยละ 53.53) โดยการรับรู้ภาวะสุขภาพที่ดีมีความสัมพันธ์กับระดับความพึงพอใจในชีวิตอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p < 0.05) นอกจากนี้ปัจจัยอื่นที่พบว่ามีความสัมพันธ์กับความพึงพอใจในชีวิตอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ ได้แก่ อายุที่มากขึ้น สถานะการทำงานโดยเฉพาะกลุ่มที่เกษียณอายุ การใช้สิทธิการรักษาอื่นนอกเหนือจากสิทธิหลักประกันสุขภาพถ้วนหน้า การอยู่อาศัยร่วมกับญาติหรือบุคคลอื่น และการมีปฏิสัมพันธ์ในครอบครัวแบบใกล้ชิด

สรุป: การรับรู้ภาวะสุขภาพเป็นปัจจัยหลักที่สัมพันธ์กับความพึงพอใจในชีวิตของผู้สูงอายุในเขตเมืองที่มีโรคไม่ติดต่อเรื้อรัง โดยผู้สูงอายุส่วนใหญ่มีความพึงพอใจในชีวิตอยู่ในระดับสูง ซึ่งชี้ให้เห็นว่าการส่งเสริมมุมมองเชิงบวกต่อภาวะสุขภาพควรเป็นส่วนหนึ่งของการดูแลผู้สูงอายุควบคู่ไปกับการรักษาทางการแพทย์

คำสำคัญ: ความพึงพอใจในชีวิต โรคไม่ติดต่อเรื้อรัง การรับรู้ภาวะสุขภาพ