Causal Factors Affecting the Decision to Use Thai Traditional and Alternative Medicine Services in Primary Healthcare Units Among People in Health Region 5, Ministry of Public Health
Article Sidebar
Main Article Content
Abstract
Background: The use of Thai Traditional Medicine and Alternative Medicine has been established as an indicator in the Primary Health Care System. This study aimed to examine the level of decision to use in utilizing Thai Traditional Medicine and Alternative Medicine services, to verify the consistency of the causal model with empirical data, to analyze the causal pathways of factors influencing people’s decisions, and to identify approaches for improving access to these services in primary health care units. The research employed a mixed-method design.
Methods: The quantitative research was conducted among 400 individuals who utilized traditional Thai Medicine and Alternative Medicine services at primary healthcare units, using simple random sampling and a questionnaire as the research instrument. The qualitative research was conducted with 48 participants, including administrators, practitioners, and service users, who were selected through purposive sampling, with a semi-structured interview serving as the research instrument. Data analysis involved descriptive statistics, confirmatory factor analysis (CFA), and path analysis using statistical software.
Results: The decision to use the population in utilizing Thai Traditional Medicine and Alternative Medicine services was at a moderate level ( = 3.48 SD = 0.56). The causal model was consistent with the empirical data, with Chi-Square = 232.56, df = 166, Chi-Square/df = 1.40, CFI = 1.00, GFI = 0.95, AGFI = 0.97, RMSEA = 0.03, and SRMR = 0.04. Perceived service quality, service system, support, and accessibility together explained 60% of the variance in the decision to use Thai traditional and alternative medicine services (R² = 0.60). The approach to service accessibility should allocate sufficient Thai traditional and alternative medicine personnel to cover all service units and provide proactive outreach services outside the facilities in order to increase public access to services.
Keywords: the decision to use, Thai Traditional and Alternative Medicine Services, Primary Healthcare Unit, people
Article Details
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
The content and information in articles published in the PCFM journal are solely the opinions and responsibilities of the authors. The journal's editorial board does not necessarily agree with or share any responsibility for them.
All articles, information, content, images, etc., published in the PCFM journal are the copyright of the PCFM journal. If any individual or organization wishes to reproduce, distribute, or use any part or the entirety of the content, they must obtain written permission from the PCFM journal beforehand.
References
กรมพัฒนาการแพทย์แผนไทยและการแพทย์ทางเลือก. รายงานการสาธารณสุขไทยด้านการแพทย์แผนไทยการแพทย์พื้นบ้านและการแพทย์ทางเลือก 2554-2556. นนทบุรี: กองทุนภูมิปัญญาการแพทย์แผนไทย. 2556.
สำนักงานหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ. คู่มือบริหารกองทุนหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ ปีงบประมามาณ 2564. นนทบุรี: สหมิตรพริ้นติ้งแอนด์พับลิสซิ่ง จำกัด. 2564.
กองยุทธศาสตร์และแผนงาน. แผนยุทธศาสตร์ชาติระยะ 20 ปี ด้านสาธารณสุข (พ.ศ.ศ. 2559-2579). กองยุทธศาสตร์และแผนงาน สำนักงานปลัดกระทรวงสาธารณสุข. 2561.
Kotler P. Kelle LK. Marketing management. 12th ed. Upper Saddle River, NJ: Prentice Hall. 2006.
กระทรวงสาธารณสุข. รายละเอียดตัวชี้วัดกระทรวงสาธารณสุข ปรับปรุงครั้งที่ 1 ปีงบประมาณ 2568. กองยุทธศาสตร์และแผนงาน กรมสำนักงานปลัดกระทรวง กระทรวงสาธารณสุข. นนทบุรี. 2568.
กองการแพทย์ทางเลือก. รายงานสถิติการให้บริการ ปีงบ ประมาณ 2563-2566. นนทบุรี: ศูนย์การแพทย์ทางเลือก กองการแพทย์ทางเลือก กระทรวงสาธารณสุข. 2566.
ระบบคลังข้อมูลด้านการแพทย์และสุขภาพ [อินเทอร์เน็ต]. นนทบุรี: กระทรวงสาธารณสุข; 2568 [เข้าถึงเมื่อวันที่ 13 เมษายน 2568]. เข้าถึงได้จาก: https://healthkpi.moph.go.th/
Hair JF Jr, Black WC, Babin BJ, Anderson RE. Multivariate data analysis. 8th ed. Andover (UK): Cengage Learning EMEA; 2019.
สุภมาส อังศุโชติ. สถิติสำหรับการวิจัยทางสังคมศาสตร์และพฤติกรรมศาสตร์: เทคนิคการใช้โปรแกรม LISREL. พิมพ์ครั้งที่ 4. กรุงเทพฯ: เจริญมั่นคงการพิมพ์. 2554.
วารุณี มะรุมดี, จีราพัชร์ พลอยนิลเพชร, กัลยา ตันสกุล. ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์ต่อการตัดสินใจของประชาชนในการเข้ารับบริการการแพทย์แผนไทยในโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบล: กรณีศึกษาอำเภอเมือง จังหวัดยะลา.วารสารสภาการสาธารณสุขชุมชน. 2564;3:40-54.
ขวัญชนก เทพปัน นวรัตน์ สุวรรณผ่อง นพพร โหวธีระกุล มธุรส ทิพยมงคลกุล. การตัดสินใจเลือกใช้บริการแพทย์แผนไทยของประชาชนผู้มาใช้บริการที่โรงพยาบาลทั่วไป จังหวัดราชบุรี. วารสารวิทยาลัยพยาบาลพระปกเกล้า จันทบุรี. 2560;28:80-92.
Tangkiatkumjai M, Boardman H, Walker D-M. Potential factors that influence usage of complementary and alternative medicine worldwide: a systematic review. BMC Complement Med Ther. 2020;20:336. PubMed PMID: 33228697
รุ่งนภา ธูปหอม. ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับการใช้บริการแพทย์แผนไทยของประชาชนในเขตเทศบาลตำบลบางเมือง จังหวัดสมุทรปราการ. [การศึกษาค้นคว้าอิสระหลักสูตรปริญญาสาธารณสุขศาสตรมหาบัณฑิต]. นนทบุรี: มหาวิทยา- ลัยสุโขทัยธรรมาธิราช. 2562.
วารุณี มะรุมดี, จีราพัชร์ พลอยนิลเพชร, กัลยา ตันสกุล. ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์ต่อการตัดสินใจของประชาชนในการเข้ารับบริการการแพทย์แผนไทยในโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบล: กรณีศึกษาอำเภอเมือง จังหวัดยะลา. วารสารสภาการสาธารณสุขชุมชน. 2564;3:40-54.
Suhail P, Srinivasulu Y. Perception of service quality, satisfaction, and behavioral intentions in Ayurveda healthcare. J Ayurveda Integr Med. 2021;12:93-101.
Ng TKC, Lo MF, Fong BYF, Yee HHL. Predictors of the intention to use traditional Chinese medicine (TCM) using extended theory of planned behavior: a cross-sectional study among TCM users in Hong Kong. BMC Complement Med Ther. 2022;22:113. PubMed PMID: 35459198
