Development of a Tuberculosis Screening Service Access Model for Household Contacts through Community Participation in Nakhon Pathom Province
Article Sidebar
Main Article Content
Abstract
Background: Household contacts of tuberculosis patients are at high risk of developing tuberculosis. Early access to tuberculosis screening and treatment can help reduce disease transmission within the community. This study aimed to develop a community participation-based model to improve access to tuberculosis screening services for household contacts in Nakhon Pathom Province.
Design: Research and development
Methods: The study consisted of four phases: (1) examining the current situation, problems, and factors associated with access to tuberculosis screening services among 260 household contacts and 41 network partners; (2) developing the model with seven tuberculosis control stakeholders; (3) implementing the model and evaluating its effectiveness in experimental and control groups, each comprising 40 participants; and (4) expanding the model and evaluating tuberculosis screening coverage. Data were analyzed using descriptive statistics, chi-square tests, Pearson’s correlation coefficient, independent and paired t-tests, and content analysis.
Results: The findings revealed that: (1) factors associated with access to tuberculosis screening services included sex and occupation (p < 0.05), duration of co-residence, awareness, and community support (r = 0.136, 0.250, and 0.514, respectively; p < 0.05); (2) the developed community participation-based model was named the PATHOM Model; (3) after implementation, the experimental group demonstrated significantly higher mean scores for awareness, community support, and access to tuberculosis screening services than both their baseline scores and those of the control group (p < 0.05); and (4) following model implementation and expansion, tuberculosis screening coverage among household contacts increased from 45.31% to 71.23%.
Conclusions: The PATHOM Model effectively improved access to tuberculosis screening services and increased screening coverage among household contacts. Therefore, it should be implemented in other settings to strengthen community-based tuberculosis prevention and control efforts.
Keywords: model development, service access, tuberculosis screening, household contacts, community participation
Downloads
Article Details
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
The content and information in articles published in the PCFM journal are solely the opinions and responsibilities of the authors. The journal's editorial board does not necessarily agree with or share any responsibility for them.
All articles, information, content, images, etc., published in the PCFM journal are the copyright of the PCFM journal. If any individual or organization wishes to reproduce, distribute, or use any part or the entirety of the content, they must obtain written permission from the PCFM journal beforehand.
References
กองวัณโรค กรมควบคุมโรค. แผนปฏิบัติการระดับชาติด้านการต่อต้านวัณโรค ระยะที่ 2 (พ.ศ. 2566–2570). นนทบุรี: กรมควบคุมโรค กระทรวงสาธารณสุข; 2566.
World Health Organization. Global tuberculosis report 2025. Geneva: World Health Organization; 2025.
กรมควบคุมโรค. แนวทางการดำเนินงานค้นหาและรักษาผู้ติดเชื้อวัณโรคระยะแฝงในกลุ่มผู้สัมผัสร่วมบ้าน. นนทบุรี: กรมควบคุมโรค กระทรวงสาธารณสุข; 2568.
กองวัณโรค กรมควบคุมโรค. ฐานข้อมูลวัณโรคของประเทศไทย (National Tuberculosis Information Program: NTIP). นนทบุรี: กรมควบคุมโรค กระทรวงสาธารณสุข; 2568.
ณัฐสิมา ปาทาน, ชนัญญา จิระพรกุล, เนาวรัตน์ มณีนิล. ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับการไม่มารับบริการตรวจคัดกรองในผู้สัมผัสร่วมบ้านของผู้ป่วยวัณโรค อำเภอเมือง จังหวัดมหาสารคาม. วารสารวิจัยสาธารณสุขศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น. 2563;13:94-105.
สมลักษณ์ หนูจันทร์. การพัฒนารูปแบบการป้องกันและควบคุมการติดเชื้อวัณโรคในกลุ่มผู้สัมผัสโรคร่วมบ้านโดยชุมชนมีส่วนร่วม โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลจระเข้ อำเภอหนองเรือ จังหวัดขอนแก่น. วารสารวิชาการสาธารณสุข. 2565;31:665-72.
ณัฐฐ์ธิดา พิมพันกุลวัฒน์, วิรุฐ ทนันชัยบุตร, จันทรา สุวรรณธาร. ผลของโปรแกรมส่งเสริมความเชื่อด้านสุขภาพต่อพฤติกรรมการป้องกันและการมาตรวจคัดกรองวัณโรคของผู้สัมผัสร่วมบ้าน. ชัยภูมิเวชสาร. 2568;45(2):e17199.
กัญรัสมิ์ ทิพย์กระโทก. การตรวจคัดกรองเพื่อค้นหาผู้ป่วยวัณโรคเชิงรุกด้วยเครื่องเอกซเรย์เคลื่อนที่แบบดิจิตอลในประชาชนกลุ่มเสี่ยง อำเภอหนองกี่ จังหวัดบุรีรัมย์. วารสารอนามัยสิ่งแวดล้อมและสุขภาพชุมชน. 2568;10:756-61.
House JS. Work stress and social support. Reading (MA): Addison-Wesley; 1981.
จักรพันธ์ เพ็ชรภูมิ. พฤติกรรมสุขภาพ: แนวคิด ทฤษฎี และการประยุกต์ใช้. พิมพ์ครั้งที่ 2. พิษณุโลก: มหาวิทยาลัยนเรศวร; 2561.
สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดนครปฐม. รายงานผลการดำเนินงานวัณโรค จังหวัดนครปฐม ปีงบประมาณ 2568. นครปฐม: สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดนครปฐม; 2568.
Daniel WW. Biostatistics: A foundation for analysis in the health sciences. 9th ed. New York: John Wiley & Sons; 2010.
Best JW. Research in education. 4th ed. Englewood Cliffs (NJ): Prentice-Hall; 1981.
พิชิต แสนเสนา, สมลักษณ์ หนูจันทร์. การพัฒนารูปแบบการป้องกันและควบคุมการติดเชื้อวัณโรคในกลุ่มผู้สัมผัสโรคร่วมบ้านโดยชุมชนมีส่วนร่วม โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลจระเข้ อำเภอหนองเรือ จังหวัดขอนแก่น. วารสารสำนักงานสาธารณสุขจังหวัดขอนแก่น. 2565;4:291-304.
สมลักษณ์ หนูจันทร์. การพัฒนารูปแบบการป้องกันและควบคุมการติดเชื้อวัณโรคในกลุ่มผู้สัมผัสโรคร่วมบ้านโดยชุมชนมีส่วนร่วม โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลจระเข้ อำเภอหนองเรือ จังหวัดขอนแก่น. วารสารวิชาการสาธารณสุข. 2565;31:665-72.
