ผลของโปรแกรมการจัดการตนเองต่อความร่วมมือในการใช้ยาของผู้ป่วยโรคปอดอุดกั้นเรื้อรัง
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
ที่มา: โรคปอดอุดกั้นเรื้อรังเป็นหนึ่งในโรคระบบทางเดินหายใจที่พบบ่อยในปัจจุบัน ซึ่งก่อให้เกิดการเจ็บป่วยเรื้อรังที่ส่งผลต่อคุณภาพชีวิตของผู้ป่วยและครอบครัว การศึกษาครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาผลของโปรแกรมการจัดการตนเองต่อความร่วมมือในการใช้ยาของผู้ป่วยโรคปอดอุดกั้นเรื้องรัง
แบบวิจัย: การวิจัยกึ่งทดลองแบบสองกลุ่ม โดยมีการประเมินก่อนและหลังทดลอง
วัสดุและวิธีการ: ผู้ป่วยที่มารับบริการแผนกผู้ป่วยนอก คลินิกโรคปอดอุดกั้นเรื้อรัง จำนวน 60 คน แบ่งเป็นกลุ่มทดลอง 30 คน และกลุ่มควบคุม 30 คน คัดเลือกด้วยการสุ่มอย่างง่าย กลุ่มละ 30 คน โดยใช้แบบสอบถามข้อมูลทั่วไปและข้อมูลสุขภาพ แบบสอบถามความร่วมมือในการใช้ยา และแบบสอบถามการจัดการตนเอง มีค่าความตรงเชิงเนื้อหา 0.95, 0.90 และ 0.92 ตามลำดับ มีค่าความเที่ยงสัมประสิทธิ์อัลฟ่าของครอนบาค เท่ากับ 0.88 และ 0.90 ตามลำดับ วิเคราะห์ข้อมูลหาค่าความถี่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐานโดยใช้ สถิติ Paired t-test และสถิติ Independent t-test
ผลการศึกษา: กลุ่มทดลองมีค่าเฉลี่ยคะแนนความร่วมมือในการใช้ยาและคะแนนการจัดการตนเอง หลังทดลองสูงกว่าก่อนเข้าร่วมโปรแกรมการจัดการตนเองอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (t = 34.19, p < 0.05) และ (t = 35.85, p < 0.05) ตามลำดับ นอกจากนี้ภายหลังกลุ่มทดลองได้รับโปรแกรมการจัดการตนเอง ค่าเฉลี่ยคะแนนความร่วมมือในการใช้ยาและคะแนนการจัดการตนเองสูงกว่ากลุ่มควบคุมที่ได้รับการพยาบาลปกติ แตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (t = 26.41, p < 0.05) และ (t = 36.38, p < 0.05)
สรุป: โปรแกรมการจัดการตนเอง สามารถเพิ่มประสิทธิภาพของความร่วมมือในการใช้ยาและการจัดการตนเองของผู้ป่วยโรคปอดอุดกั้นเรื้องรังได้ ส่งผลต่อคุณภาพชีวิตของผู้ป่วยและครอบครัวที่ดีขึ้นต่อไปในอนาคต
คำสำคัญ: การจัดการตนเอง ความร่วมมือในการใช้ยา โรคปอดอุดกั้นเรื้อรัง
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เนื้อหาและข้อมูลในบทความที่ลงตีพิมพ์ในวารสาร PCFM ถือเป็นข้อคิดเห็นและความรับผิดชอบของผู้เขียนบทความโดยตรง ซึ่งกองบรรณาธิการวารสารไม่จำเป็นต้องเห็นด้วยหรือร่วมรับผิดชอบใด ๆ
บทความ ข้อมูล เนื้อหา รูปภาพ ฯลฯ ที่ได้รับการตีพิมพ์ลงในวารสาร PCFM ถือเป็นลิขสิทธิ์ของวารสาร PCFM หากบุคคลหรือหน่วยงานใดต้องการนำทั้งหมดหรือส่วนหนึ่งส่วนใดไปเผยแพร่ต่อหรือเพื่อกระทำการใด ๆ จะต้องได้รับอนุญาตเป็นลายลักษณ์อักษรจากวารสาร PCFM ก่อนเท่านั้น
เอกสารอ้างอิง
Institute for Health Metrics and Evaluation (IHME). Global Burden of Disease Study 2019 (GBD 2019) Results. Seattle (WA): IHME; 2024.
โรงพยาบาลสูงเม่น. สถิติผู้ป่วยโรคปอดอุดกั้นเรื้อรัง พ.ศ. 2564-2567. แพร่: โรงพยาบาลสูงเม่น; 2567.
World Health Organization. Chronic obstructive pulmonary disease (COPD): Fact sheet. Geneva: WHO; 2022.
Nieuwlaat R, Wilczynski N, Navarro T, Hobson N, Jeffery R, Keepanasseril A, et al. Interventions for enhancing medication adherence. Cochrane Database Syst Rev. 2014;5:11-20.
Lorig KR, Holman HR. Self-management education: History, definition, outcomes, and mechanisms. Ann Behav Med. 2003;26:1-7.
Benzo RP, Vickers KS, Novotny PJ, Tucker CA, Sanchez VM. Health coaching and chronic obstructive pulmonary disease rehospitalization: A randomized trial. Am J Respir Crit Care Med. 2022;205: 99-106.
Effing TW, Lenferink A, Bucknall C, Kaplan A. Self-management programs for COPD: Moving forward. Chronic Respir Dis. 2020;17:123-9.
Suksomboon K, Piboonrungroj P, Charumanee S. Exploring barriers and facilitators to medication adherence in patients with chronic obstructive pulmonary disease in Thailand. J Glob Health Rep. 2023;7:135-43.
ศิวพล ศรีแก้ว, ชนิสรา แสนยบุตร, ปวีณกานต์ จวนสาง, นิสากร วิบูลชัย. ผลของโปรแกรมการสนับสนุนการจัดการตนเองต่อพฤติกรรมการจัดการตนเองและภาวะหายใจลำบากในผู้ป่วยโรคปอดอุดกั้นเรื้อรังที่มีอาการกำเริบบ่อยครั้ง. วารสารโรงพยาบาลมหาสารคาม. 2566;20:100-15.
กมลชนก จงวิไลเกษม, สงวน ลือเกียรติบัณฑิต. การพัฒนาแบบวัดความร่วมมือในการใช้ยาสำหรับคนไทย. วารสารเภสัชกรรมไทย. 2562;11:30-45.
ธิติภรณ์ ยอเสน. ผลของโปรแกรมสนับสนุนการจัดการตนเองต่อความสามารถในการทำหน้าที่ของร่างกายและอาการหายใจลำบากในผู้สูงอายุโรคปอดอุดกั้นเรื้อรัง. พยาบาลสาร. 2554;39:52-65.
Ryan P, Sawin KJ. The Individual and Family Self-Management Theory: Background and perspectives on context, process, and outcomes. Nurs Outlook. 2020;68:104-14.
Brown MT, Bussell JK, Egede LE. Medication adherence: Truth and consequences. Am J Med. 2021; 134:437-44.
Nguyen TM, La Caze A, Cottrell N. Impact of interventions on medication adherence in older adults with chronic diseases: A systematic review and meta-analysis. J Am Geriatr Soc. 2022;70:110-20.
ทัศนา วงศ์กิตติรัตน์. ประสิทธิผลโปรแกรมการจัดการตนเองเพื่อลดอาการกำเริบเฉียบพลันของผู้ป่วยโรคปอดอุดกั้นเรื้อรัง ในโรงพยาบาลบ้านด่านลานหอย จังหวัดสุโขทัย. วารสารวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีนอร์ทเทิร์น. 2566;1: 78-92.
Zhao J, Wang Y, Wang Y. The effects of self-management education programs on self-efficacy and health outcomes in patients with chronic obstructive pulmonary disease: A systematic review and meta-analysis. Patient Educ Couns. 2021;104:1821-30.
Alqahtani JS, Alghamdi SM, Aldhahir AM, Al Rajeh AM, Alqahtani AS, Mandal S. Self-management interventions for patients with chronic obstructive pulmonary disease: A systematic review and meta-analysis. Int J Chron Obstruct Pulmon Dis. 2022;17:495-511.
Slevin P, Kessie T, Cullen W, Fitzpatrick P. Self-management support for chronic disease: Primary care interventions. Ir J Med Sci. 2020;189:1247-56.
Liu X, Wang L, Hu M, Liu Q, Guo X. Effectiveness of a self-management program for COPD patients to improve medication adherence: A randomized controlled trial. Int J Chron Obstruct Pulmon Dis. 2021;16:1741-50.
Moor C, Weitkunat R, Frey P. Factors influencing medication adherence in elderly patients with COPD: A cross-sectional study. BMC Pulm Med. 2021;21:187-95.
Mulyani S, Widyadharma IPE, Purnomo W. Effect of individualized self-management education on medication adherence in chronic disease patients: A meta-analysis. J Clin Nurs. 2023;32:745-57.
