ปัจจัยที่เกี่ยวข้องกับภาวะหมดไฟในการทำงานของบุคลากรทางการแพทย์ในสถานบริการทางการแพทย์ระดับ ปฐมภูมิเขตอำเภอเมือง จังหวัดอุตรดิตถ์ ระหว่างสถานการณ์การระบาดของเชื้อไวรัส COVID-19

บทคัดย่อ

บทคัดย่อ

ความเป็นมา: ภาวะหมดไฟในการทํางาน คือภาวะที่บุุคคลได้รับแรงกดดันจากการทํางานเป็นเวลานาน ซึ่งส่งผลให้เกิดความเครียดสะสม ซึ่งจะแสดงออกที่ผิดปกติทั้งทางด้านร่างกายและจิตใจอาจ นําไปสู่ผลเสียทางด้านต่าง ๆ เช่น เกิดปัญหากับเพื่อนร่วมงาน ขาดความกระตือรือร้นและลาออก ในช่วงการระบาดของไวรัส COVID-19 ส่งผลให้บุคลากรทางการแพทย์มีปริมาณงานเพิ่มขึ้นและมี แรงกดดันจากการทํางานมากขึ้น อาจส่งผลให้เกิดภาวะหมดไฟในการทํางานตามมาได้ การศึกษานี้มีวัตถุุประสงค์เพื่อศึกษาปัจจัยที่เกี่ยวข้องกับการเกิดภาวะหมดไฟในการทํางานและสถานการณ์ภาวะหมดไฟในการทํางานของแพทย์ พยาบาล นักวิชาการสาธารณสุขและเจ้าพนักงาน สาธารณสุขในสถานบริการทางการแพทย์ระดับปฐมภูมิเขตอําเภอเมือง จังหวัดอุตรดิตถ์ระหว่างสถานการณ์การระบาดของเชื้อไวรัส COVID-19

วัสดุและวิธีการ: การศึกษานี้เป็นการศึกษาเชิงวิเคราะห์ภาคตัดขวาง (cross-sectional analysis study) ใน แพทย์ พยาบาล นักวิชาการสาธารณสุขและเจ้าพนักงานสาธารณสุขในสถานบริการทางการแพทย์ระดับปฐมภูมิเขตอําเภอเมือง จังหวัดอุตรดิตถ์ ระหว่างสถานการณ์การระบาดของเชื้อไวรัส COVID-19 โดยใช้แบบสอบถามข้อมูลส่วนตัวและข้อมูลทั่วไป ข้อมูลปัจจัยต่างๆที่เกี่ยวข้องกับการทํางาน และแบบสอบถามภาวะหมดไฟในการทํางาน โดยแปลมาจาก Maslach Burnout Inventory (MBI) โดยส่งแบบสอบถามให้กับกลุ่มตัวอย่างจํานวน 96 คน ทางไปรษณีย์ และใช้สถิติเชิงพรรณนา สถิติ univariate lo-gistic regression analysis และ multivariate logistic regression analysis เพื่อหาความสัมพันธ์ของปัจจัยที่มีผลต่อภาวะหมดไฟในการทํางานในแต่ละด้าน

ผลการศึกษา: ผู้ตอบแบบสอบถามทั้งหมด 94 คน จากกลุ่มตัวอย่างทั้งหมด 96 คน ได้ผลการศึกษาคือ กลุ่มตัวอย่างมีภาวะหมดไฟในการทํางานด้านความอ่อนล้าทางอารมณ์และด้านการลดความเป็นบุุคคลส่วนใหญ่อยู่ในระดับปานกลาง คิดเป็นร้อยละ 34.04 และร้อยละ 47.87 ตามลําดับ และในด้านความสําเร็จส่วนบุคคลส่วนใหญ่อยู่ที่ระดับสููงคิดเป็นร้อยละ 68.09 และมีผู้ที่เข้าเกณฑ์การวินิจฉัยภาวะหมดไฟในการทํางานระดับสูง คือมีคะแนนด้านความอ่อนล้าทางอารมณ์และด้านการลดความเป็นบุุคคลในระดับสููง และเมื่อนําปัจจัยที่เกี่ยวข้องมาวิเคราะห์โดยใช้วิธี univariate logistic analysis และวิเคราะห์ต่อด้วยวิธี multivariate logistic analysis พบว่าปัจจัยที่เกี่ยวข้องกับภาวะหมดไฟในการทํางานในแต่ละด้านอย่างมีนัยสําคัญทางสถิติได้แก่ อายุ 20-30 ปี การมีที่ปรึกษาเมื่อประสบปัญหาในการทํางาน ความสัมพันธภาพกับสมาชิกในครอบครัวมีความสุขรักใคร่กันดี ระยะเวลาในการปฏิบัติงานในสถานบริการปฐมภููมิ 1- 5 ปี มีความพึงพอใจในชีวิตส่วนตัว มีความคิดที่จะเลิกทํางานในหน่่วยบริการปฐมภูมิ ด้านภาระงานในแต่ละอาชีพ ได้แก่ พยาบาลคือการออกหน่วยฉีดวัคซีนป้องกันไวรัส COVID-19 และนักวิชาการสาธารณสุขคือตรวจหาเชื้อในผู้ป่วยหรือผู้ที่มีความเสี่ยงสูงต่อการติดเชื้อ 

สรุป พบภาวะหมดไฟในการทํางานส่วนใหญ่ในระดับปานกลางในด้านความอ่อนล้าทางอารมณ์และด้านการลดความเป็นบุคคล และระดับสูงในด้านความสําเร็จส่วนบุคคล โดยปัจจัยที่เกี่ยวข้องหลายปัจจัยหากได้รับการแก้ไขจะช่่วยป้องกันและลดภาวะหมดไฟได้

คำสำคัญ ภาวะหมดไฟในการทำงาน, ปัจจัยที่เกี่ยวข้องกับภาวะหมดไฟในการทำงาน, แพทย์ พยาบาล นักวิชาการสาธารณสุขและเจ้าพนักงานสาธารณสุขในสถานบริการทางการแพทย์ระดับปฐมภูมิ, สถานการณ์การระบาดของเชื้อไวรัส COVID-19