การประยุกต์ใช้แผนผังสายธารแห่งคุณค่าในการเพิ่มประสิทธิภาพกระบวนการจัดซื้ออะไหล่ซ่อมบำรุงเครื่องจักร: กรณีศึกษาบริษัทให้บริการการบำรุงรักษาเชิงป้องกันเครื่องอัดก๊าซ
DOI:
https://doi.org/10.53848/jlsco.v12i2.297530คำสำคัญ:
แผนผังสายธารแห่งคุณค่า, แผนผังก้างปลา, การลดความสูญเปล่าด้วยหลักการ ECRS, บริษัทให้บริการการบำรุงรักษาเชิงป้องกันเครื่องอัดก๊าซบทคัดย่อ
งานวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษากระบวนการจัดซื้ออะไหล่ซ่อมบำรุงเครื่องจักรในปัจจุบันของบริษัทกรณีศึกษา 2) วิเคราะห์หาสาเหตุและปัญหาของกระบวนการจัดซื้อที่ทำให้เกิดความล่าช้าและความสูญเปล่า และ 3) เสนอแนวทางในการเพิ่มประสิทธิภาพของกระบวนการจัดซื้ออะไหล่ซ่อมบำรุงเครื่องจักร ผู้วิจัยได้ประยุกต์ใช้แผนผังสายธารแห่งคุณค่า (Value stream mapping: VSM) วิเคราะห์ขั้นตอนการทำงานปัจจุบันและระบุจุดที่เกิดความสูญเปล่า ร่วมกับแผนผังก้างปลา (Fishbone diagram) เพื่อหาสาเหตุรากของปัญหา จากนั้นได้นำหลักการ ECRS (Eliminate, Combine, Rearrange, Simplify) มาประยุกต์ใช้ในการปรับปรุงกระบวนการโดยเน้นการตัดขั้นตอนที่ไม่จำเป็น การรวมงานซ้ำซ้อน การจัดลำดับงานใหม่ และการทำให้ขั้นตอนง่ายขึ้น ผลการวิจัยพบว่ากระบวนการจัดซื้อในปัจจุบันใช้เวลามากกว่า 40 วันจึงจะเสร็จสิ้น แต่หากมีการปรับปรุงตามแนวทางที่เสนอเช่น การใช้ระบบเอกสารอิเล็กทรอนิกส์ E-MSR การทำข้อตกลงด้านราคา (Price Agreement) กับซัพพลายเออร์ และการพัฒนาฐานข้อมูลสินค้าคงคลังด้วย Power BI จะสามารถลดระยะเวลาในกระบวนการจัดซื้อเหลือเพียง 7-10 วัน และสำหรับอะไหล่ที่อยู่ในข้อตกลงด้านราคาจะใช้เวลาเพียง 3-4 วันเท่านั้น การประยุกต์ใช้แผนผังสายธารแห่งคุณค่าร่วมกับแผนผังก้างปลาและหลักการ ECRS สามารถช่วยเพิ่มประสิทธิภาพถึงร้อยละ 76-83 ลดความสูญเปล่า และทำให้กระบวนการจัดซื้อมีความคล่องตัวมากขึ้น อีกทั้งยังช่วยสนับสนุนการบำรุงรักษาเชิงป้องกันให้ดำเนินไปได้อย่างต่อเนื่อง ส่งผลต่อความสามารถในการแข่งขันและความน่าเชื่อถือขององค์กรในระยะยาวอีกด้วย
เอกสารอ้างอิง
นุชนัฐดา แก้ววิจิตร. (2563). การปรับปรุงกระบวนการจัดซื้อจัดหาวัตถุดิบต่างประเทศเพื่อสร้างรูปแบบการจัดซื้อที่เหมาะสม กรณีศึกษาโรงงานปั๊มขึ้นรูปโลหะสำหรับชิ้นส่วนยานยนต์ละอิเล็กทรอนิกส์. วิทยานิพนธ์วิทยาศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาการจัดการโลจิสติกส์และโซ่อุปทาน, มหาวิทยาลัยบูรพา.
ปดิวรัดา มีแสง. (2565). การศึกษาและปรับปรุงประสิทธิภาพกระบวนการจัดซื้อโดยแนวคิดลีน กรณีศึกษาบริษัทอิเล็กทรอนิกส์ กลุ่มสินค้าสายไฟ. วิทยานิพนธ์วิทยาศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาการจัดการโลจิสติกส์และโซ่อุปทาน, มหาวิทยาลัยบูรพา.
พิมลนาฎ แพเอี่ยมอัมพร. (2566). แนวทางการพัฒนากระบวนการจัดซื้อ 4.0 ของบริษัทกรณีศึกษา. วิทยานิพนธ์วิทยาศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาการจัดการโลจิสติกส์และโซ่อุปทาน, มหาวิทยาลัยบูรพา.
อติกานต์ ม่วงเงิน. (2562). การประยุกต์ใช้เทคนิคแบบลีน (ECRS) เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพของกระบวนการทำงานระบบตู้รับคืนหนังสืออัตโนมัติ สำนักบรรณสารการพัฒนา, สถาบันบัณฑิตพัฒนบริหารศาสตร์.
Al-Karbi, A. (2020). Application of value stream mapping for improvement of efficiency in purchasing process for a chemical company in Qatar (Master’s thesis). Qatar University.
Christopher, M. (2016). Logistics and supply chain management (5th ed.). Pearson.
George, M. L. (2002). Lean Six Sigma: Combining Six Sigma Quality with Lean Production Speed. McGraw-Hill.
Hasibuan, S., Nugroho, M. Z. P., & Adiyatna, H. (2021). Application of lean manufacturing to improve procurement lead time in the case of steel industry. IOP Conference Series: Materials Science and Engineering.
Ishikawa, K. (1985). What Is Total Quality Control? The Japanese Way. Prentice-Hall.
Klimecka-Tatar, D. (2017). Value stream mapping as lean production tool to improve the production process organization – Case study in packaging manufacturing. Production Engineering Archives, 17, 40–44. https://doi.org/10.1515/mspe-2017-0025
Liker, J. K. (2004). The Toyota Way: 14 Management Principles from the World's Greatest Manufacturer. McGraw-Hill.
Monczka, R. M., Handfield, R. B., Giunipero, L. C., & Patterson, J. L. (2020). Purchasing and Supply Chain Management (6th ed.). Cengage Learning.
Nielsen, J., & Landauer, T. K. (1993). A mathematical model of the finding of usability problems. Proceedings of the SIGCHI Conference on Human Factors in Computing Systems, 206–213.
Van Weele, A. J. (2018). Purchasing and supply chain management: Analysis, strategy, planning and practice (7th ed.). Cengage Learning.
Virzi, R. A. (1992). Refining the test phase of usability evaluation: How many subjects is enough? Human Factors, 34(4), 457–468.
Womack, J. P., & Jones, D. T. (1996). Lean Thinking: Banish Waste and Create Wealth in Your Corporation. Simon & Schuster.
