ต้นทุนโลจิสติกส์และอันตรายต่อความปลอดภัยของโซ่อุปทานพริกสด
คำสำคัญ:
ต้นทุนโลจิสติกส์, พริกสด, ความปลอดภัยอาหาร , โซ่อุปทานพริกสดบทคัดย่อ
งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) วิเคราะห์ต้นทุนโลจิสติกส์พริกสด และ 2) ศึกษาอันตรายต่อความปลอดภัยของโซ่อุปทานพริกสด โดยใช้รูปแบบการวิจัยแบบเชิงสำรวจ ประชากรที่ใช้ในการศึกษาครั้งนี้ คือ ผู้เพาะปลูกพริก ผู้รวบรวมท้องถิ่นและตลาดรับซื้อ และผู้ประกอบการแปรรูปผลิตภัณฑ์เครื่องแกงใน 3 จังหวัด ภาคใต้ คือ สงขลา พัทลุง และนครศรีธรรมราช มีขนาดกลุ่มตัวอย่างเท่ากับ 60 ตัวอย่าง เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย คือ การสัมภาษณ์เชิงลึกและแบบสอบถาม วิธีเก็บรวบรวมข้อมูลใช้การวิจัยภาคสนาม การวิเคราะห์ข้อมูลใช้การวิเคราะห์ค่าความถี่และค่าร้อยละ การวิเคราะห์ต้นทุนโลจิสติกส์ตามฐานกิจกรรม และการวิเคราะห์อันตรายด้านกายภาพในอาหาร ผลการวิจัยพบว่า เกษตรกรในพัทลุงมีต้นทุนการเพาะปลูกและการเก็บเกี่ยวพริกมากที่สุด คือ 27.20 บาทต่อกิโลกรัม รองลงมาคือ สงขลา 17.51 บาทต่อกิโลกรัม และนครศรีธรรมราช 16.81 บาทต่อกิโลกรัม ตามลำดับ ส่วนผู้รวบรวมท้องถิ่น พบว่า ทั้ง 3 จังหวัดมีต้นทุนการรวบรวมสินค้า 0.51 บาทต่อกิโลกรัม สำหรับผู้ค้าส่งที่ตลาดค้าส่งในนครศรีธรรมราชและสงขลามีต้นทุนการรวบรวมสินค้า คือ 2.69 บาทต่อกิโลกรัม และ 8.19 บาทต่อกิโลกรัม ตามลำดับ ในการวิเคราะห์อันตรายต่อความปลอดภัย พบว่า การใช้ถังพลาสติกหรือถุงพลาสติกที่ปิดสนิท ส่งผลทำให้เกิดราได้ และการขนส่งที่ล่าช้า ส่งผลต่อการเสื่อมสภาพและโอกาสในการปนเปื้อนทางอากาศที่เพิ่มสูงขึ้น ดังนั้น ควรส่งเสริมการรวมกลุ่มของเกษตรกร โดยใช้การวางแผนการเพาะปลูกและเก็บเกี่ยวร่วมกันเพื่อลดต้นทุนแรงงาน รวมถึงบริหารการขนส่งร่วมกันเพื่อป้องกันการเสื่อมสภาพของผลผลิตและลดต้นทุนโลจิสติกส์ ในด้านความปลอดภัยอาหารควรเปลี่ยนภาชนะบรรจุและหีบห่อที่ใช้ระหว่างการรอการบรรจุและการขนส่ง
เอกสารอ้างอิง
กฤช สิทธิวางค์กูล. (2555). การวิเคราะห์ต้นทุนโลจิสติกส์ในอุตสาหกรรมแปรรูปผักของศูนย์พัฒนาโครงการหลวงหนองหอยโดยใช้แนวทางต้นทุนฐานกิจกรรม. วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต สาขาวิชาวิศวกรรมอุตสาหการ, มหาวิทยาลัยเชียงใหม่.
จิราวดี สุแดงน้อย และ เพียรศักดิ์ ภักดี. (2554). การจัดการการผลิตและการตลาดพริกสดของเกษตรกร ตำบลแหลมทอง อำเภอภักดีชุมพล จังหวัดชัยภูมิ. วารสารวิจัย มข. (บศ.). 11(4), 173-182.
ธนากร เกรอต, ภัทรเวช ธาราเวชรักษ์ และ ชูศักดิ์ พรสิงห์. (2561). การวิเคราะห์และลดต้นทุนโลจิสตกิส์สำหรับผักออร์แกนิคในภาคตะวันตกของประเทศไทย. วารสารมหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ (สาขาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี). 10(19), 75-91.
นภาพร เชี่ยวชาญ. (2547). อันตรายที่เกี่ยวข้องกับอาหาร. ค้นเมื่อ 12 พฤษภาคม 2562, จาก: https://digital.lib.kmutt.ac.th/magazine/issue1/cover/quality.html
บุญชม ศรีสะอาด. (2545). การวิจัยเบื้องต้น. พิมพ์ครั้งที่ 22. กรุงเทพฯ: จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
พัชรินทร์ สุภาพันธ์ และ เบญจพรรณ เอกะสิงห์. (2560). การจัดการห่วงโซ่อุปทานด้วยตัวแบบ SCOR ของผักสดที่ผ่านการรับรองมาตรฐานการับรองการผลิตทางการเกษตรที่ดีที่เหมาะสมในจังหวัดเชียงใหม่. วารสารปาริชาติ. 30(1), 95-119.
ยิ่งยศ ทิพย์ศรีราช, คณิศร ภูนิคม และ จิรวัฒน์ ณ พัทลุง. (2561). แนวทางการลดต้นทุนโลจิสติกส์ผลไม้ตะวันออก กรณีศึกษาทุเรียนจังหวัดระยอง. รายงานสืบเนื่องการประชุมวิชาการข่ายงานวิศวกรรมอุตสาหการ ประจำปี พ.ศ. 2561, วันที่ 23-26 กรกฎาคม 2561 ณ โรงแรมสุนีย์ แกรนด์ แอนด์ คอนเวนชั่น เซ็นเตอร์ อุบลราชธานี, 1241-1247.
วันเพ็ญ แสงทองพินิจ, อัจฉรา ภู่แดง และ เบญจวรรณ โมราศี. (2555). การตรวจสอบการปนเปื้อนเชื้อจุลินทรีย์มะเขือเทศราชินีของกลุ่มวิสาหกิจชุมชนตำบลดอนตูม อำเภอบางเลน จังหวัดนครปฐม. รายงานสืบเนื่องการประชุมวิชาการ The 4th NPRU National Conference 2012, วันที่ 12-13 กรกฎาคม 2555 ณ มหาวิทยาลัยราชภัฏนครปฐม นครปฐม, 1-10.
ศิริทรัพย์ จบเจนภัย, ธนัญญา วสุศรี และ วาริช ศรีละออง. (2557). การวิเคราะห์ต้นทุนการผลิตในโซ่อุปทานกล้วยไข่ กรณีศึกษาจังหวัดจันทบุรีและจังหวัดเพชรบุรี. วารสารวิชาการเกษตร. 32(1), 16-34.
ศูนย์สารสนเทศ กรมส่งเสริมการเกษตร. (2556). ผลผลิตพริกแต่ละชนิดรายภาคปี 2559. ค้นเมื่อ 5 มีนาคม 2563, จาก: http://production.doae.go.th.
ศูนย์สารสนเทศ กรมส่งเสริมการเกษตร. (2560). พื้นที่ปลูกพริก (ไร่) และผลผลิต (ตัน) อัตราการเพิ่ม/ลด พื้นที่เพาะปลูก อัตราการเพิ่ม/ลดของผลผลิต และอัตราการเพิ่ม/ลดผลผลิตโดยเฉลี่ย ปี 2552-2559 (ไม่รวมพริกหยวกและพริกยักษ์). ค้นเมื่อ 5 มีนาคม 2563, จาก: http://production.doae.go.th.
สุดสายชล หอมทอง และ คุณากร ถกลพงศ์เลิศ. (2562). การปนเปื้อนของจุลินทรีย์ทั้งหมด และ Salmonella ของพริกขี้หนูในระหว่างการเพาะปลูกและกระบวนการสู่ตลาด. ว. วิทย์. เทคโน. หัวเฉียวเฉลิมพระเกียรติ. 5(2), 60-71.
สถิติการค้าระหว่างประเทศ กระทรวงพาณิชย์. (2561). ปริมาณนำเข้าและการส่งออกพริก มูลค่าการนำเข้าและการส่งออกพริก และผลิตภัณฑ์พริกของประเทศไทยปี 2555-2560. ค้นเมื่อ 5 มีนาคม 2563, จาก: http://production.moc.go.th
อรัญญา ชื่นจิต. (2561). ความต้องการวิธีการส่งเสริมการผลิตพริกของเกษตรกรในอำเภอระโนด จังหวัดสงขลา. วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต สาขาวิชาพัฒนาการเกษตร, มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์.
Simchi-Levi, D., Kaminsky, P., and Simchi-Levi, E. (2008) Designing and Managing the Supply Chain: Concepts, Strategies and Case Studies. 3rd ed. Boston: McGraw-Hill Irwin.
