การคุ้มครองพื้นที่เกษตรกรรม: กรณีศึกษาห่วงโซ่การผลิตส้มโอในพื้นที่จังหวัดชัยนาท

บทคัดย่อ

งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์ 1) เพื่อวิเคราะห์สถานการณ์และปัจจัยที่มีผลต่อถึงความต้องการของเกษตรกร
ในห่วงโซ่การผลิตส้มโอพื้นที่จังหวัดชัยนาท 2) เพื่อศึกษานโยบายมาตรการแนวทางของภาครัฐทั้งส่วนกลางและท้องถิ่นในการอนุรักษ์ฟื้นฟูหรือคุ้มครองพื้นที่ปลูกส้มโอ และ 3) เพื่อศึกษาแนวทางและมาตรการที่เหมาะสมในการพัฒนาห่วงโซ่การผลิตส้มโอในจังหวัดชัยนาท มีการเก็บข้อมูลจากกลุ่มตัวอย่างจำนวน 2 กลุ่ม คือ กลุ่มตัวอย่างที่เป็นครัวเรือนทำการเกษตรปลูกส้มโอในพื้นที่จังหวัดชัยนาท จำนวน 200 ครัวเรือนและกลุ่มผู้แทนหน่วยงาน/องค์กรและบุคคลที่เกี่ยวข้องกับการปลูกสัมโอจังหวัดชัยนาท จำนวน 30 คน ด้วยวิธีการสุ่มตัวอย่างแบบเฉพาะเจาะจง เครื่องมือที่ใช้ในการเก็บข้อมูลคือ แบบสัมภาษณ์และแบบสอบถาม ซึ่งมีการ
วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติเชิงพรรณนา ได้แก่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย และการวิเคราะห์เชิงเนื้อหาผลการศึกษา พบว่า การผลิตส้มโอของเกษตรกรส่วนใหญ่มีความพยายามลดต้นทุนการผลิตด้วยการผลิต
แบบธรรมชาติใช้สารเคมีให้น้อยที่สุดหรือบางสวนไม่ใช้สารเคมี เพราะต้องการให้ผลผลิตออกมามีคุณภาพและเป็นที่ต้องการของตลาดและสามารถกำหนดราคาเองได้ โดยเกษตรกรส่วนใหญ่มีความต้องการความรู้ด้านการผลิตส้มโอระดับมากที่สุด มีค่าเฉลี่ยเท่ากับ 4.43 ผ่านช่องทางการส่งเสริมด้านการผลิตส้มโอในระดับมากที่สุดจากทางหน่วยงานราชการ มีค่าเฉลี่ย เท่ากับ 4.38 ด้วยวิธีการส่งเสริมในรูปแบบทัศนศึกษาหรือฝึกปฏิบัติหรือสาธิตวิธีการในระดับมากที่สุด มีค่าเฉลี่ยเท่ากับ 4.56 ซึ่งภาครัฐก็ได้เข้าการส่งเสริมให้ปลูกส้มโอตามมาตรการ
ของกระทรวงเกษตรและสหกรณ์รวมถึงกำหนดแผนที่เกษตรรวมทั้งส่งเสริมระบบการเกษตรแบบแปลงใหญ่ อีกทั้งกำหนดแนวทางและมาตรการในการจัดอบรมเพิ่มพูนองค์ความรู้ด้านความต้องการผู้บริโภคสมัยใหม่ต้องการบริโภคสินค้าที่มีคุณภาพปลอดภัย