การพัฒนานวัตกรรมการท่องเที่ยวเชิงสร้างสรรค์บนฐานมวยไทยพื้นถิ่น และภูมิปัญญาชุมชน: กรณีศึกษาชุมชนทุ่งบ่อแป้น จังหวัดลำปาง

บทคัดย่อ

การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์ เพื่อสำรวจศักยภาพของมวยไทยพื้นถิ่น ภูมิปัญญา และทรัพยากรชุมชนในการเชื่อมโยงกิจกรรมการท่องเที่ยวเชิงสร้างสรรค์และพัฒนานวัตกรรมการท่องเที่ยวเชิงสร้างสรรค์บนฐานมวยไทยพื้นถิ่นและภูมิปัญญาในชุมชนทุ่งบ่อแป้น จังหวัดลำปาง เป็นการวิจัยและพัฒนาแบบมีส่วนร่วม แบบผสมผสาน เครื่องมือเป็นแบบสัมภาษณ์เชิงลึก แบบสังเกต การประชุมกลุ่ม เลือกกลุ่มตัวอย่างแบบเจาะจง โดยเป็นผู้มีบทบาทหรือมีประสบการณ์เกี่ยวข้องกับมวยไทยพื้นถิ่น ภูมิปัญญา การพัฒนาชุมชน หรือการท่องเที่ยว จำนวน 25 คน ได้แก่ ครูมวย ผู้นำชุมชน ปราชญ์ชาวบ้าน ผู้ประกอบการชุมชน เยาวชน และผู้เกี่ยวข้องกับกิจกรรมการท่องเที่ยวในชุมชน วิเคราะห์ข้อมูลเชิงเนื้อหาและสรุปภาพรวม ผลการวิจัยพบว่า ชุมชนทุ่งบ่อแป้นมีศักยภาพด้านวัฒนธรรม ภูมิปัญญา และทรัพยากรชุมชน โดยมีค่ายมวยคุ้มวงตะวันเป็นศูนย์กลางในการเชื่อมโยงกับกิจกรรมมวยไทยร่วมกับแหล่งเรียนรู้ด้านสมุนไพร การเกษตร อาหารสุขภาวะ และภูมิปัญญาท้องถิ่น การพัฒนานวัตกรรมการท่องเที่ยวเกิดจากการมีส่วนร่วมของคนในชุมชนที่ออกแบบกิจกรรมและเส้นทางการท่องเที่ยว นำไปสู่ฐานกิจกรรมหลัก 3 ฐาน คือ ฐานค่ายมวยคุ้มวงตะวัน ฐานวัดทุ่งบ่อแป้นสามัคคี และฐานโรงเพาะเห็ดลุงสัมพันธ์ รวมทั้งแผนที่และโปรแกรมการท่องเที่ยวชุมชน 1 วัน มีคู่มือการท่องเที่ยวแบบ QR Code 3 ภาษา ได้แก่ ภาษาไทย ภาษาอังกฤษ ภาษาจีน ผลการวิจัยสะท้อนให้เห็นว่า การพัฒนาการท่องเที่ยวเชิงสร้างสรรค์บนฐานมวยไทยพื้นถิ่น ทำหน้าที่ส่งเสริมการท่องเที่ยวและมีศักยภาพในการสร้างรายได้ให้แก่ชุมชน ช่วยสร้างพื้นที่การเรียนรู้ร่วมกันระหว่างนักท่องเที่ยวกับคนในชุมชน ส่งเสริมการสืบทอดองค์ความรู้มวยไทยพื้นถิ่น ภูมิปัญญา และอัตลักษณ์ทางวัฒนธรรมของชุมชนได้อย่างยั่งยืน