การพัฒนาฐานข้อมูลดิจิทัลมรดกภูมิปัญญาทางวัฒนธรรมอย่างมีส่วนร่วม เพื่อส่งเสริมการท่องเที่ยว อำเภอพิปูน จังหวัดนครศรีธรรมราช

บทคัดย่อ

การศึกษาวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อพัฒนาฐานข้อมูลดิจิทัลมรดกภูมิปัญญาทางวัฒนธรรมเพื่อส่งเสริมการท่องเที่ยวในอำเภอพิปูน จังหวัดนครศรีธรรมราช โดยใช้ระเบียบวิธีวิจัยแบบผสมผสาน ประกอบด้วย ระเบียบวิธีวิจัยเชิงปริมาณ ใช้แบบสอบถามในการเก็บรวบรวมข้อมูลจากกลุ่มตัวอย่าง จำนวน 200 คน โดยใช้วิธีการสุ่มแบบบังเอิญ โดยมีกลุ่มตัวอย่าง จำนวน 3 กลุ่มหลัก ได้แก่ กลุ่มนักท่องเที่ยว จำนวน 106 คน กลุ่มประชาชนทั่วไปจำนวน 60 คน และกลุ่มผู้ประกอบการท่องเที่ยว จำนวน 34 คน และวิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณนา ประกอบด้วย ค่าร้อยละ ค่าเฉลี่ย ค่าเบี่ยงเบนมาตรฐาน สำหรับระเบียบวิธีวิจัยเชิงคุณภาพ ใช้แบบสัมภาษณ์เชิงลึก การสนทนากลุ่มกับกลุ่มผู้ให้ข้อมูลสำคัญ ซึ่งคัดเลือกแบบเจาะจง จำนวน 25 คน ประกอบด้วย ผู้นำชุมชน ปราชญ์ชาวบ้านในพื้นที่ 5 ตำบล นักท่องเที่ยว และผู้ประกอบการที่มีบทบาทในพื้นที่ วิเคราะห์ข้อมูลเชิงคุณภาพด้วยวิธีการวิเคราะห์เนื้อหา การลงรหัส และวิเคราะห์เชิงประเด็นเพื่อร้อยเรียงหาแก่นสาระสำคัญ ผลการวิจัยพบว่า การพัฒนาฐานข้อมูลดิจิทัลมรดกภูมิปัญญาทางวัฒนธรรมเพื่อส่งเสริมการท่องเที่ยวอำเภอพิปูน จังหวัดนครศรีธรรมราช มีฐานข้อมูลด้านทุนวัฒนธรรมในพื้นที่ 4 มิติหลัก ได้แก่ มรดกทางพุทธศิลป์และประวัติศาสตร์ท้องถิ่น ภูมิปัญญาความเชื่อ ทุนทางธรรมชาติ และเครือข่ายการจัดการวัฒนธรรม และ การพัฒนาฐานข้อมูลดิจิทัลผ่านเว็บไซต์ www.phipun.com ครอบคลุมแหล่งมรดกวัฒนธรรมและตำนาน 12 แห่ง ประยุกต์ใช้ระบบสารสนเทศภูมิศาสตร์ และเทคนิคการเล่าเรื่อง ผลการประเมินความพึงพอใจของผู้ใช้งานฐานข้อมูลดิจิทัลในภาพรวมอยู่ในระดับมาก ( = 4.41) ซึ่งเป็นการจัดการมรดกภูมิปัญญาวัฒนธรรมเพื่อส่งเสริมการท่องเที่ยวอย่างยั่งยืน และได้สังเคราะห์องค์ความรู้ใหม่จากการวิจัยเป็น P-IDE Model และข้อเสนอแนะเกี่ยวกับข้อมูลวัฒนธรรมมีชีวิตและสภาวัฒนธรรมชุมชนดิจิทัลเพื่อยกระดับและพัฒนาฐานข้อมูลดิจิทัลให้เกิดความยั่งยืน