ตลาดนัดชุมชนเป็นเศรษฐกิจฐานรากของจุดเริ่มต้นของกระบวนการโลจิสติกส์: กรณีศึกษาตลาดนัดชุมชนบริเวณสนามกีฬาเทศบาลเมืองฉะเชิงเทรา อำเภอเมืองฉะเชิงเทรา จังหวัดฉะเชิงเทรา

บทคัดย่อ

การศึกษาวิจัย ตลาดนัดชุมชนถือเป็นแหล่งสร้างเศรษฐกิจหมุนเวียนของท้องถิ่น ที่ยังมีเสน่ห์คู่สังคมไทยที่ผู้บริโภคยังให้การยอมรับท่ามกลางความเจริญและการแข่งขันที่สูงจากห้างสรรพสินค้าขนาดใหญ่ ธุรกิจค้าส่งและค้าปลีก ต่างขยายรุกคืบเข้ามาสู่ในพื้นที่อย่างมากมาย การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์ ดังนี้ 1) เพื่อศึกษาบริบทและวิเคราะห์ปริมาณเงินหมุนเวียนที่เกิดรายได้จากการค้าขายของตลาดนัดชุมชน 2) เพื่อศึกษาฐานข้อมูลของผู้ขายในตลาดนัดที่ส่งผลต่อเศรษฐกิจชุมชน 3) ศึกษาบทบาทของตลาดนัดชุมชนที่ส่งผลต่อความเข้มแข็งของชุมชน วิธีการศึกษา โดยการสัมภาษณ์ ผู้ประกอบการ/ผู้ค้า เจ้าหน้าที่หน่วยงานภาครัฐและเก็บข้อมูลรายได้ยอดจำหน่ายสินค้าจากสมุดบันทึกข้อมูลของคณะกรรมการตลาด ประชากรที่ศึกษา ผู้ประกอบการรวม 159 ราย ผลการวิจัยพบว่า ตลาดนัดนี้ประกอบด้วยตลาดวิสาหกิจชุมชนและตลาดเกษตรกร ตลาดนัดทั้ง 2 แห่ง มีเงินรายได้จากการจำหน่ายมียอดประมาณ 50 ล้านบาทต่อปี ที่เกิดจากตลาดนัดวิสาหกิจชุมชนประมาณ 40 ล้านบาทต่อปี และจากตลาดเกษตรกรที่เน้นจำหน่ายพืชผัก ผลไม้ปลอดสารพิษจากท้องถิ่นประมาณ 10 ล้านบาทต่อปี   จุดขายที่ทำให้ตลาดนัดชุมชนเป็นที่นิยมของผู้บริโภค เนื่องจากมีสินค้าที่มาจากหลายท้องถิ่น และมีตามฤดูกาลที่หมุนเวียนไปทำให้มีความหลากหลายที่แตกต่างและไม่มีในตลาดประจำหรือในห้างสรรพสินค้า ผู้ค้ามีอัธยาศัยที่ดีแบบคนพื้นบ้าน สามารถต่อรองราคาได้ มีการลด แจก แถม เนื่องจากเป็นผลผลิตที่ตนเองผลิตเองและนำมาจากแหล่งผลิตโดยตรง ร้านค้าตั้งแบบง่าย ๆ ตามวัฒนธรรมของตน จึงเป็นเสน่ห์และมีสีสันที่เหมือนกึ่งมาเดินเที่ยวกึ่งมาซื้อสินค้าหาของกินที่แปลก ๆ อาหารเพื่อสุขภาพ และเป็นผลผลิตที่มีความปลอดภัยมีหน่วยงานราชการรับรอง พื้นที่ตลาดนัดแห่งนี้ตั้งอยู่ในชุมชนในเมือง การคมนาคมสะดวก ใกล้ศูนย์ราชการ โรงพยาบาล และสถานศึกษา ซึ่งการที่ผลผลิตจากท้องถิ่นสู่ตลาดนัดชุมชนจึงเป็นจุดของกระบวนการโลจิสติกส์ ที่สร้างเศรษฐกิจฐานรากแก่ชุมชนเป็นการเชื่อมโยงระหว่างกิจกรรมต้นน้ำของเครือข่ายผู้ผลิตสินค้าในชุมชน โดยมีผู้ค้าที่ผันตัวเองจากผู้ผลิตทำหน้าที่รวบรวมผลผลิตของสมาชิก ขนส่งสินค้า และกระจายผลผลิตที่มีคุณภาพออกสู่ตลาดนัดชุมชนถือเป็นกลางน้ำ ไปยังผู้บริโภคปลายน้ำได้อย่างมีประสิทธิภาพ ทำให้ผู้บริโภคได้รับความพึงพอใจต่อผลผลิตที่สดใหม่ เชื่อถือได้ ราคาไม่สูงเมื่อเทียบกับคุณภาพที่ได้รับ เกิดเศรษฐกิจหมุนเวียนในพื้นที่ที่เอื้อต่อการพัฒนาอาชีพ สังคม วัฒนธรรม และผู้คนให้เข็มแข็ง ยั่งยืน และลดการพึ่งพิง