แนวทางการส่งเสริมภูมิปัญญาท้องถิ่นเพื่อการท่องเที่ยวชุมชนบ้านเกาะเกิด อำเภอบางปะอิน จังหวัดระนครศรีอยุธยา
บทคัดย่อ
บทความวิจัยนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาลักษณะของการนำภูมิปัญญาท้องถิ่นมาใช้ในการส่งเสริมการท่องเที่ยวชุมชน 2) ศึกษากระบวนการของการนำภูมิปัญญาท้องถิ่นมาใช้ในการส่งเสริมการท่องเที่ยวชุมชน และ 3) เสนอแนวทางแนวทางการส่งเสริมภูมิปัญญาท้องถิ่นเพื่อการท่องเที่ยวชุมชน เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ เก็บข้อมูลโดยการใช้แบบสัมภาษณ์เชิงลึกแบบกึ่งโครงสร้างเป็นเครื่องมือการวิจัย โดยใช้กับผู้ให้ข้อมูลสำคัญ จำนวน 18 คน ที่เป็นผู้มีส่วนได้ส่วนเสียในการพัฒนาชุมชน วิเคราะห์ข้อมูลโดยการหาลักษณะและข้อสรุปร่วม ผลการวิจัย พบว่า 1) ลักษณะการนำภูมิปัญญาท้องถิ่นมาใช้ในการส่งเสริมการท่องเที่ยวชุมชนในชุมชนเกาะเกิดที่มีพื้นที่ พัฒนาท้องที่ เพิ่มมูลค่าชุมชนด้วยการคิดค้นผลิตภัณฑ์ การดำเนินชีวิตผ่านภูมิปัญญาและการรวบรวมสมาชิกในชุมชนกลุ่มโฮมสเตย์บ้านเกาะเกิด ชมรมท่องเที่ยวเกาะเกิด ผ่านกิจกรรมในการเรียนรู้ในชุมชน ชุมชนเกาะเกิด มีจำนวนทั้งสิ้น 7 หมู่บ้าน มีการจัดโครงการการเรียนรู้ที่เป็นอัตลักษณ์ของชุมชนทั้งหมด 9 ฐานการเรียนรู้ 2) กระบวนการใช้ประโยชน์จากภูมิปัญญาท้องถิ่นของเกาะเกิดเป็นการพยายามสร้างความร่วมมือระหว่างเจ้าหน้าที่รัฐหรือชุมชุนที่เกี่ยวข้องกับภูมิปัญญาท้องถิ่นในชุมชนผ่านชุมชน และเรียนรู้กฎหมายที่เกี่ยวข้องกับภูมิปัญญาท้องถิ่นมาส่งเสริมและคุ้มครองภูมิปัญญา โดยกำหนดให้ชาวบ้านผู้เป็นเจ้าของสูตรอาหาร ยาอายุวัฒนะ กำหนดความเป็นเจ้าของหรือผู้ทรงสิทธิในภูมิปัญญาท้องถิ่นได้ และ 3) ควรเป็นการรวมตัวของชุมชนเกษตรในอำเภอบางปะอินที่ยังใช้ชีวิตตามหลักเศรษฐกิจพอเพียง นับเป็นความเรียบง่ายที่พิเศษสำหรับคนภายนอก คนในชุมชนมีรวมตัวกันจัดตั้งกลุ่มท่องเที่ยวชุมชนโฮมสเตย์ เกาะเกิด เปิดพื้นที่ให้เรียนรู้ผ่านกิจกรรมเชิงเกษตรและภูมิปัญญาพื้นบ้าน
ไม่ว่าจะเป็นฐานหมี่กรอบโบราณ ฐานข้าวยาคู ฐานสมุนไพร รวมถึงมีโฮมสเตย์ให้สัมผัสวิถีชีวิตริมแม่น้ำเจ้าพระยา เรียนรู้การทำเกษตรผสมผสานตามหลักเศรษฐกิจพอเพียง เรียนรู้ทำขนมข้าวยาคู ทำสมุนไพรไล่แมลง เรียนรู้สมุนไพรอายุวัฒนะ และทำกิจกรรมตามฐานเรียนรู้ในแต่ละบ้าน
Downloads
Article Details
รูปแบบการอ้างอิง
ประเภทบทความ
บทความวิจัย (Research Articles)
หมวดหมู่
Copyright & License
ลิขสิทธิ์ (c) 2025 วารสารการบริหารการปกครองและนวัตกรรมท้องถิ่น
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เอกสารอ้างอิง
กมลชนก จันทร์เกตุ. (2560). การจัดการการท่องเที่ยวชุมชนอย่างยั่งยืน กรณีศึกษา: ชุมชนเกาะยอ จังหวัดสงขลา [การค้นคว้าอิสระระดับมหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์].
กลุ่มงานผลิตเอกสาร สำนักประชาสัมพันธ์. (2563). สิทธิชุมชน. สำนักงานเลขาธิการสภาผู้แทนราษฎร.
กันตนา ภัทรโพธิวงศ์, วิรัช สายพันธ์, และ สมฤดี บุญศรี. (2564). การส่งเสริมการท่องเที่ยวเชิงรักษาสุขภาพด้วยภูมิปัญญาท้องถิ่นของชุมชนยายชา อำเภอสามพราน จังหวัดนครปฐม. วารสารบริหารธุรกิจมหาวิทยาลัยราชภัฏพระนคร, 14(1), 80–95.
กุลชลี พวงเพ็ชร์, และ ชวลิต ศุภศักดิ์ธำรง. (2565). การส่งเสริมการท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรมจากภูมิปัญญาท้องถิ่นและทุนทางวัฒนธรรมของชุมชนไทยพวนถนนใหญ่ จังหวัดลพบุรี. วารสารมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหาสารคาม, 41(6), 49–65.
ชมพู โกติรัมย์, และ สุปัญญา จันทร์เพ็ญศรี. (2565). ศึกษาชุมชนท่องเที่ยวโดยฐานทางวัฒนธรรม: ชุมชนเกาะเกิด อำเภอบางปะอิน จังหวัดพระนครศรีอยุธยา. วารสาร มจร พุทธปัญญาปริทรรศน์, 7(1), 141–153.
ชุติมา วิชัยดิษฐ, วิไลวรรณ ทรงศิลป์, จีระวรรณ เกษสิงห์, และ ชาตรี ฝ่ายคำตา. (2563). การวิจัยเชิงคุณภาพในวิทยาศาสตร์ศึกษา. วารสารศึกษาศาสตร์ปริทัศน์, 32(3), 114–130.
นริศรา กรุดนาค. (2564). การพัฒนารูปแบบการจัดการท่องเที่ยวโดยชุมชนบนฐานทุนทางวัฒนธรรม เพื่อเสริมสร้างเศรษฐกิจสร้างสรรค์ “ย่านเมืองเก่า” จังหวัดเพชรบุรี [วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยศิลปากร].
นิภาวรรณ เจริญลักษณ์, ศิริกาญจน์ เพชรอุทัย, และ ณัฐธยาน์ แดงบำรุง. (2564). การจัดการภูมิปัญญาท้องถิ่นเพื่อส่งเสริมการท่องเที่ยวทัศนศึกษาในอำเภอสามพราน จังหวัดนครปฐม หลังสถานการณ์โควิด-19. วารสารวิทยบริการและเทคโนโลยีสารสนเทศ, 17(2), 23–37.
ปนัดดา สัพโส. (2559). แนวทางการถ่ายทอดความรู้ของภูมิปัญญาท้องถิ่นเพื่อส่งเสริมการประกอบอาชีพของชุมชนในจังหวัดชัยภูมิ [วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช].
ราชกิจจานุเบกษา. (2559). พระราชบัญญัติส่งเสริมและรักษามรดกภูมิปัญญาทางวัฒนธรรม พ.ศ. 2559. สืบค้นจาก https://www.ratchakitcha.soc.go.th/DATA/PDF/2559/A/019/1.PDF
สำนักงานส่งเสริมการจัดประชุมและนิทรรศการ (องค์การมหาชน). (2565). กลุ่มท่องเที่ยวชุมชนโฮมสเตย์ เกาะเกิด. https://www.businesseventsthailand.com/th/communities/thailand-7-mice-magnificent-themes/culinary-journeys/746-ko-koet-homestay
สำนักบริหารยุทธศาสตร์ และสำนักท่องเที่ยวโดยชุมชน. (2558). การท่องเที่ยวโดยชุมชน. องค์การบริหาการพัฒนาพื้นที่พิเศษเพื่อการท่องเที่ยวอย่างยั่งยืน (องค์การมหาชน).
สำนักพัฒนาเกษตรกร. (2567). ความรู้เบื้องต้นเกี่ยวกับภูมิปัญญาท้องถิ่น. จาก http://www.farmdev.doae.go.th/data/Local-knowledge/ภูมิปัญญาท้องถิ่น.pdf
สุภาวดี ศิริมัย. (2565). มรดกภูมิปัญญาทางวัฒนธรรมกับทรัพย์สินทางปัญญา: ข้อจำกัดและช่องว่างทางกฎหมาย. วารสารนิติศาสตร์และสังคมศาสตร์, 2(1), 45–60.
UNESCO. (2003). Convention for the safeguarding of the intangible cultural heritage. Paris, France: United Nations Educational, Scientific and Cultural Organization.
World Intellectual Property Organization. (2013). Intellectual property, traditional knowledge and traditional cultural expressions/folklore (WIPO Publication No. WIPO/GRTKF/IC/27/4). Geneva, Switzerland: WIPO.
World Intellectual Property Organization. (2023). Traditional Knowledge and Intellectual Property. Retrieved from https://www.wipo.int/edocs/pubdocs/en/wipo-pub-rn2023-5-1-en-traditional-knowledge-and-intellectual-property.pdf
