แนวทางการพัฒนาภาวะผู้นำเชิงสร้างสรรค์ของผู้บริหารสถานศึกษาสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาขอนแก่น เขต 5

Rachawadee Suksom; Sayun Phanoy; Jiraporn Wicharapote

doi:10.60027/iarj.2025.286929

Authors

Rachawadee Suksom Faculty of Education and Liberal Arts, College of Asian Scholars, Thailand https://orcid.org/0009-0002-4981-4577
Sayun Phanoy Faculty of Education and Liberal Arts, College of Asian Scholars, Thailand https://orcid.org/0009-0003-1202-873X
Jiraporn Wicharapote Faculty of Education and Liberal Arts, College of Asian Scholars, Thailand https://orcid.org/0009-0007-5365-6205

DOI:

https://doi.org/10.60027/iarj.2025.286929

Keywords:

Development, Creative Leadership, School Administrators

Abstract

Background and Aims: In today’s rapidly changing world, school administrators need creative leadership to drive their organizations in line with educational and social contexts. Developing creative leadership requires innovative thinking, systems thinking, and flexible management. Visionary leaders can inspire teachers and students and promote an organizational culture that is open to change and sustainable development. This research aimed to 1) study the current status, desired status, and needs for creative leadership of school administrators, and 2) study the guidelines for developing creative leadership of school administrators.

Methodology: This research is qualitative. The sample group used in this research is 31 school administrators and 300 teachers, who were randomly selected by stratification according to the proportion of school size. The tools used in collecting data this time are questionnaires and semi-structured interviews. The statistics used are mean, standard deviation, and the index of needs.

Results: It was found that 1) the current condition of creative leadership of school administrators under the Khon Kaen Primary Educational Service Area Office 5 was at a high level overall ( =3.85, S.D. = 1.89). When considering each aspect, it was found that all aspects were at a high level. The overall picture of the desired condition of creative leadership of school administrators under the Khon Kaen Primary Educational Service Area Office 5 was at the highest level overall ( =4.80, S.D. = 1.98). When considering each aspect, it was found that all aspects were at the highest level. 2) The order of the needs for developing creative leadership of school administrators under the Khon Kaen Primary Educational Service Area Office 5, the needs were ranked from most to least as follows: creativity (PNI_Modified = 0.272), vision (PNI_Modified = 0.257), individual consideration (PNI_Modified = 0.256), teamwork (PNI_Modified = 0.249), flexibility (PNI_Modified = 0.233), and imagination (PNI_Modified = 0.215). 3) The guidelines for developing creative leadership of school administrators under the Khon Kaen Primary Educational Service Area Office 5 consist of 6 main guidelines, consisting of 18 sub-guidelines. The appropriateness was at the highest level (\bar{X} = 4.91, S.D. = 0.25), the feasibility was at the highest level (\bar{X} = 4.94, S.D. = 0.16), and the utilization was at the highest level (\bar{X} = 4.96, S.D. = 0.09).

Conclusion: The development of creative leadership of school administrators focuses on studying the current situation, desired conditions, and development needs to determine appropriate guidelines. The results of the study can be used as guidelines for developing administrators at all levels, including being beneficial for determining effective leadership policies. In addition, administrators can use the information to develop themselves, which has a positive effect on the administration and quality of the school.

References

กชพร จันทร์แดง. (2566). ภาวะผู้นำเชิงสร้างสรรค์ของผู้บริหารสถานศึกษาในศตวรรษที่ 21 สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาพัทลุง เขต 2. วิทยานิพนธ์ปริญญาศึกษาศาสตรมหาบัณฑิต. มหาวิทยาลัยหาดใหญ่.

กิตติกร ธรรมกิจวัฒน์. (2562). การพัฒนาโปรแกรมเสริมสร้างภาวะผู้นำเชิงสร้างสรรค์ของผู้บริหารสถานศึกษาเอกชน สังกัดสำนักงานศึกษาธิการจังหวัดบุรีรัมย์. วารสารวิชาการมหาวิทยาลัยราชภัฏบุรีรัมย์, 11(2), 1-16.

กิตติ์กาญจน์ ปฏิพันธ์. (2556). ภาวะผู้นำเชิงสร้างสรรค์: สิ่งที่ควรค่าสำหรับทุกคนในอนาคต. ขอนแก่น: คลังนานาวิทยา.

กุสุมา ยี่ภู่. (2565). ภาวะผู้นำเชิงสร้างสรรค์ตามหลักกัลยาณมิตรสำหรับผู้บริหารสถานศึกษา. วารสารครุศาสตร์ปริทรรศน์ฯ, 9(1), 482-490.

แก้วมณี ปัทมะ. (2564). แนวทางการพัฒนาภาวะผู้นำเชิงสร้างสรรค์ของผู้บริหารสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาสุรินทร์. ปริญญาการศึกษามหาบัณฑิต. มหาวิทยาลัยมหาสารคาม.

จรรยา หัสมา. (2567). ภาวะผู้นำเชิงสร้างสรรค์ของผู้บริหารสถานศึกษาส่งผลต่อสมรรถนะครู สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาสงขลา สตูล. วิทยานิพนธ์ครุศาสตรมหาบัณฑิต. มหาวิทยาลัยหาดใหญ่.

ชนิดา คำจวนจันทร์. (2564). ภาวะผู้นำเชิงสร้างสรรค์ของผู้บริหารที่ส่งผลต่อการดำเนินงานของศูนย์พัฒนาเด็กเล็ก สังกัดองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น จังหวัดมหาสารคาม. วิทยานิพนธ์ปริญญาการศึกษามหาบัณฑิต. มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช.

ธีระ รุญเจริญ. (2554). ความเป็นผู้บริหารมืออาชีพในการจัดและบริหารการศึกษายุคปฏิรูปการศึกษา. กรุงเทพฯ: ข้าวฟ่าง.

แน่งน้อย เพ็งพันธ์, สุดารัตน์ สารสว่าง, พร้อมพิไล บัวสุวรรณ และวารุณี ลัภนโชคดี. (2562). ภาวะผู้นำเชิงสร้างสรรค์ องค์กรนวัตกรรม บรรยากาศโรงเรียนและวัฒนธรรมโรงเรียนที่ส่งผลต่อประสิทธิผลของโรงเรียนมัธยมศึกษา สังกัดสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐานในเขตปริมณฑลของ กรุงเทพมหานคร. ว.มทรส. (มนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์), 4(2), 154-172.

บรรจง ลาวะลี. (2560). บทบาทของผู้บริหารสถานศึกษาในยุคไร้พรมแดน. วารสารมหาวิทยาลัยมหามกุฏราชวิทยาลัย วิทยาเขตร้อยเอ็ด, 6 (2), 206 - 215.

พสุ เดชะรินทร์. (2553). รู้ลึกในการปฏิบัติ. กรุงเทพมหานคร: จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย

เพชร์ บุญมาหล้า. (2564). การพัฒนาโปรแกรมเสริมสร้างภาวะผู้นำเชิงสร้างสรรค์ของผู้บริหารสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาเลย หนองบัวลำภู. วิทยานิพนธ์ปริญญาการศึกษามหาบัณฑิต. มหาวิทยาลัยมหาสารคาม.

ว่าที่ร้อยตรี มานะศักดิ์ สมบูรณ์. (2564). ภาวะผู้นำเชิงสร้างสรรค์ของผู้บริหารที่ส่งผลต่อประสิทธิผลการบริหารงานวิชาการของสถานศึกษาสังกัดเทศบาลนครนครศรีธรรมราช. วิทยานิพนธ์ปริญญาครุศาสตรมหาบัณฑิต. มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย

วิจิตรา จาบวิจิตร. (2565). แนวทางการพัฒนาภาวะผู้นำเชิงสร้างสรรค์ของผู้บริหารสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษามหาสารคาม เขต 1. วิทยานิพนธ์ปริญญาครุศาสตรมหาบัณฑิตมหาวิทยาลัยราชภัฏมหาสารคาม.

วิโรจน์ สารรัตนะ และคณะ. (2561). ภาวะผู้นำสำหรับศตวรรษที่ 21. วารสารศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยนเรศวร. 20(1), 261-271.

สมนึก ภัททิยธนี. (2551). การวัดผลการศึกษา. กาฬสินธุ์ : ประสานการพิมพ์.

สุทธิชัย นาคะอินทร์. (2561). รูปแบบความสัมพันธ์โครงสร้างเชิงเส้นของภาวะผู้นำเชิงสร้างสรรค์ของผู้บริหารโรงเรียนที่ส่งผลต่อประสิทธิผลของโรงเรียน สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษา เขต 23. วิทยานิพนธ์ปริญญาครุศาสตรดุษฎีบัณฑิต. มหาวิทยาลัยราชภัฏสกลนคร.

สุพัฒตรา ธิพรพันธ์. (2561). การวิเคราะห์ตัวบ่งชี้องค์ประกอบภาวะผู้นําเชิงสร้างสรรค์ของผู้บริหาร สถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษา เขต 2. สถาบันเทคโนโลยีพระจอมเกล้าเจ้าคุณทหารลาดกระบัง.

สุภาพร โสภิณ. (2563). ภาวะผู้นำเชิงสร้างสรรค์ของผู้บริหารสถานศึกษาที่ส่งผลต่อการเป็นองค์กรสมรรถนะสูงของโรงเรียน สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษา เขต 21. วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต. มหาวิทยาลัยขอนแก่น.

สุวิมล ว่องวาณิช. (2558). การวิจัยประเมินความต้องการจําเป็น (พิมพ์ครั้งที่ 3). กรุงเทพฯ: สํานักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

สุวิมล ว่องวาณิช. (2559). วิธีวิทยาการวิจัยทางการศึกษา: จุดประกายความคิดใหม่. กรุงเทพฯ: ไอคอนพริ้นติ้ง.

หทัยกานต์ เลขานุกิจ. (2563). การพัฒนารูปแบบภาวะผู้นำเชิงสร้างสรรค์ของผู้บริหาร สถานศึกษาสังกัดสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน. วิทยานิพนธ์ปรัชญาดุษฎีบัณฑิต. มหาวิทยาลัยบูรพา.

อมรรัตน์ เตชะนอก. (2563). การบริหารสถานศึกษาสู่ความเป็นเลิศในศตวรรษที่ 21. Journal of Modern Learning Development, 5(6), 364-373.

Ash, R., & Prsall, M. (2007). The new work of formative leadership. Birmingham: Samford University Press.

Casse, P., & Claudel, P. G. (2007). Philosophy for creative leadership: How philosophy can turn people into more effective leaders. Athena Press.

Danner, S. E. (2008). Creative leadership in art education: Perspectives of an art educator. Thesis Master of Arts, Art Education, Fine Art: Ohio University.

Dick, W., Carry, L., & Carey. I.O. (2001). The systematic design of instruction. (5th ed.). New York: Pearson Education.

Harding, David J. 2010. Living the drama: Community, conflict, and culture among inner-city boys. Chicago: University of Chicago Press.

Harris, A. (2009). Creative Leadership: Developing Future Leaders. Creative Leadership Developing Future Leaders, 23. https://doi.org/10.1177/0892020608099076

Kaufman, R., Rojas, A.M., & Mayer, H. (1993). Needs assessment: A user's guide. Englewood Cliffs, NJ: Educational Technology Publications.

Krejcie, R.V., & D.W. Morgan. (1970). Determining Sample Size for Research Activities. Educational and Psychological Measurement, 30(3), 607 – 610

Leithwood, K. and Jantzi, D. (2000) Principals and Teacher Leadership Effects: A Replication. School Leadership and Management, 20, 415-434.

Palus, Certo and J. Horth. (2002). Modern Management. New York: McGraw-Hill.

Sternberg, R. J. (2011). The theory of successful intelligence. In R J. Sternberg & S. B. Kaufman (Eds.), Cambridge handbook of intelligence (pp. 504-527). New York: Cambridge University Press.

Stoll, L. and J. Tempered. (2009). Creative Leadership Teams. Journal of Management in Education. 23(1), 12-18.

Ubben, G. C., & Hughes, L. W., & C. G. Norris. (2010). The principal: Creative leadership for effective schools. Pearson Custom Education