แนวทางในการพัฒนาทักษะสมอง EF ของผู้เรียนผ่านกรอบแนวคิดของ นพลักษณ์ (Enneagram)
คำสำคัญ:
ทักษะสมอง EF, นพลักษณ์, การพัฒนาผู้เรียน, บุคลิกภาพ, การจัดการเรียนรู้แบบเฉพาะบุคคลบทคัดย่อ
ทักษะสมอง EF (Executive Function) มีบทบาทสำคัญยิ่งในการกำหนดความสำเร็จของผู้เรียนในยุคที่มีความผันผวนและซับซ้อนสูง อย่างไรก็ตาม การส่งเสริมทักษะสมอง EF ในปัจจุบันยังเผชิญกับข้อจำกัดด้านการจัดการเรียนรู้แบบเหมารวม ซึ่งทฤษฎีบุคลิกภาพที่มีอยู่อาจไม่สามารถถ่ายทอดความซับซ้อนของแรงจูงใจเบื้องลึกในระดับบุคคลได้อย่างเพียงพอ บทความนี้ผู้เขียนมีวัตถุประสงค์เพื่อนำเสนอกรอบแนวคิดของนพลักษณ์ (Enneagram) ในฐานะเครื่องมือหนึ่งที่ช่วยถอดรหัสบุคลิกภาพกระบวนการรู้คิด ความเชื่อ และแรงจูงใจภายในของบุคคลได้อย่างลึกซึ้ง โดยมุ่งเน้นการสังเคราะห์และนำเสนอความเชื่อมโยงระหว่างจุดแข็งและข้อจำกัดของบุคคลทั้ง 9 ลักษณ์ เข้ากับมิติของทักษะสมอง EF โดยนำเสนอไว้ให้เป็นแนวทางให้ผู้สอนสามารถออกแบบการจัดประสบการณ์การเรียนรู้ที่สอดคล้องกับความแตกต่างระหว่างบุคคล ทั้งนี้ เพื่อเป็นการเสริมศักยภาพเดิมและอุดช่องโหว่ของทักษะที่ขาดหาย ท้ายที่สุด บทความได้บูรณาการข้อเสนอแนะเชิงปฏิบัติสำหรับการประยุกต์ใช้ในชั้นเรียน ตลอดจนการกำหนดทิศทางการศึกษาวิจัยในอนาคต อันนำไปสู่การยกระดับทักษะสมอง EF ของผู้เรียนอย่างเป็นระบบและยั่งยืน
เอกสารอ้างอิง
Bergner, R. (2020). What is personality? Two myths and a definition. New Ideas in Psychology, 57, Article 100759. https://doi.org/10.1016/j.newideapsych.2019.100759
Bohm, D. (2011). Wa duai sunthriyasanthana [On dialogue] (P. Phongcharoensuk, Trans.). Suan Ngen Mee Ma. (Original work published 1996) (In Thai)
Center on the Developing Child. (2011). Building the brain’s “air traffic control” system: How earlyexperiences shape the development of executive function. Harvard University.
Chamorro-Premuzic, T., & Furnham, A. (2003). Personality predicts academic performance: Evidence from two longitudinal university samples. Journal of Research in Personality, 37(4), 319–338. https://doi.org/10.1016/S0092-6566(02)00578-0
Church, E., Bland, P., & Church, B. (2012). Supporting quality staff development with best practice aligned policies. Professional Development in Education, 38(5), 793–808. https://doi.org/10.1080/19415257.2012.665181
Claessens, B. J., Van Eerde, W., Rutte, C. G., & Roe, R. A. (2007). A review of time management literature. Personnel Review, 36(2), 255–276. https://doi.org/10.1108/00483480710726136
Costa, P. T., Jr., & McCrae, R. R. (1992). Revised NEO personality inventory (NEO-PI-R) and NEO five-factor inventory (NEO-FFI) professional manual. Psychological Assessment Resources.
Dawson, P., & Guare, R. (2018). Executive skills in children and adolescents: A practical guide to assessment and intervention (3rd ed.). The Guilford Press.
De Fruyt, F., & Mervielde, I. (1996). Personality and interests as predictors of educational streamingand achievement. European Journal of Personality, 10(5), 405–425. https://doi.org/10.1002/(SICI)1099-0984(199612)10:5<405::AID-PER255>3.0.CO;2-M
Diamond, A. (2013). Executive functions. Annual Review of Psychology, 64, 135–168. https://doi.org/10.1146/annurev-psych-113011-143750
Diamond, A. (2014). Executive functions: Insights into ways to help more children thrive. Zero to Three, 34(5), 9–17. https://doi.org/10.17748/qt58-3932
Goldberg, L. R. (1990). An alternative “description of personality”: The big-five structure. Journal of Personality and Social Psychology, 59(6), 1216–1229. https://doi.org/10.1037/0022-3514.59.6.1216
Kale, S. H., & Shrivastava, S. (2003). The enneagram system for enhancing workplace spirituality. Journal of Management Development, 22(4), 308–328. https://doi.org/10.1108/02621710310467596
Koch, R. (1999). The 80/20 principle: The secret to achieving more with less. Currency.
Newgent, R. A., Parr, P. E., Newman, I., & Higgins, K. K. (2004). The Riso-Hudson Enneagram type indicator: Estimates of reliability and validity. Measurement and Evaluation in Counseling and Development, 36(4), 226–237. https://doi.org/10.1080/07481756.2004.11909744
Palmer, H. (2013). The Enneagram: Understanding yourself and others (5th ed.). Samlada. (In Thai)
Riso, D. R., & Hudson, R. (1999). Discovering your personality type: The essential introduction to the Enneagram. Houghton Mifflin Harcourt.
Rolland, J.-P. (2002). The cross-cultural generalizability of the five-factor model of personality. In R. R.
McCrae & J. Allik (Eds.), The five-factor model of personality across cultures (pp. 7–28). Kluwer Academic/Plenum Publishers. https://doi.org/10.1007/978-1-4615-0763-5_2
Santikaro Bhikkhu. (2001). Enneagram: A self-observation manual (2nd ed.). Samlada. (In Thai)
Satayopas, S. (2018). An application of Enneagram to explore causal factors influencing different personality types: Case study of bachelor degree students, Chiang Mai Rajabhat University. Journal of Graduate Research, 9(2), 115–130.
Sheehan, D., Robertson, L., & Ormond, T. (2007). Comparison of language used and patterns of communication in interprofessional and multidisciplinary teams. Journal of Interprofessional Care, 21(1), 17–30. https://doi.org/10.1080/13561820601025336
Sutton, A. (2012). But is it real? A review of research on the Enneagram. Enneagram Journal, 5(1), 5–20.
Waiprom, N., & Thongkham, P. (2022). Teaching and learning management guidelines based on Thai university students' personality types using the Myers-Briggs Type Indicator. Journal of Educational Innovation and Research, 6(2), 307–320. (In Thai)
Zelazo, P. D., & Carlson, S. M. (2012). Hot and cool executive function in childhood and adolescence: Development and plasticity. Child Development Perspectives, 6(4), 354–360. https://doi.org/10.1111/j.1750-8606.2012.00246.x
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2026 วารสารครุศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏเลย
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เนื้อหาและข้อมูลในบทความที่ตีพิมพ์ในวารสารครุศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏเลย ถือเป็นความคิดเห็นและความรับผิดชอบของผู้เขียนบทความโดยตรง กองบรรณาธิการวารสารไม่มีส่วนในความคิดเห็นและความรับผิดชอบใดที่เกี่ยวข้องกับบทความดังกล่าว ทั้งนี้ บทความที่ได้รับการตีพิมพ์ในวารสาร ฯ ถือเป็นลิขสิทธิ์ของวารสาร
