กลวิธีการสอนวัจนปฏิบัติศาสตร์ภาษาจีนสำหรับผู้เรียนชาวไทย
##plugins.themes.bootstrap3.article.sidebar##
##plugins.themes.bootstrap3.article.main##
摘要
บทความวิชาการฉบับนี้มีวัตถุประสงค์ 1.เพื่อเสนอแนวคิด ทฤษฎีที่ได้จากการศึกษาลักษณะเฉพาะของวัจนปฏิบัติศาสตร์ภาษาจีนในเชิงภาษาและวัฒนธรรม 2.เพื่อเสนอปัญหาและอุปสรรคที่ได้จากการวิเคราะห์ด้านวัจนปฏิบัติศาสตร์ของผู้เรียนภาษาจีนชาวไทย และ 3.เพื่อเสนอกลวิธีการสอนวัจนปฏิบัติศาสตร์ภาษาจีนที่เหมาะสมกับผู้เรียนชาวไทย โดยมุ่งเน้นการพัฒนาความสามารถในการใช้ภาษาจีนอย่างถูกต้องและเหมาะสมตามบริบททางสังคมและวัฒนธรรม ผลการศึกษาพบว่า วัจนปฏิบัติศาสตร์ภาษาจีนมีลักษณะเฉพาะที่สะท้อนค่านิยมของสังคมจีน เช่น (1) การให้ความสำคัญกับภาพลักษณ์ (2) หลักความสุภาพ (3) การใช้ถ้อยคำโดยทางอ้อม (4) การสื่อสารแบบบริบทสูง (High-context Communication) และ (5) ความกลมกลืนของกลุ่ม ซึ่งแตกต่างจากบรรทัดฐานของสังคมไทยอย่างชัดเจน โดยปัญหาหลักของผู้เรียนชาวไทยเกิดจากข้อบกพร่องเชิงวัจนปฏิบัติ (Pragmatic Failure) อันมีสาเหตุมาจาก 4 ปัจจัยหลัก ได้แก่ (1) ผลกระทบเชิงลบจากภาษาแม่ (2) ผลกระทบเชิงลบจากวัฒนธรรม (3) การขาดความรู้เชิงลึกทางภาษา และ (4) การขาดสภาพแวดล้อมทางการสื่อสารจริง
เพื่อแก้ไขปัญหาดังกล่าว บทความนี้เสนอหลักการสอน 3 ประการ ได้แก่ (1) ความถูกต้อง การนำไปใช้ได้จริงและความทันสมัยของเนื้อหา (2) การสอนแบบเป็นลำดับขั้นตอน และ (3) การจัดกลุ่มผู้เรียนตามความเหมาะสม พร้อมทั้งเสนอ 5 กลวิธีการสอนเฉพาะทาง ได้แก่ (1) การสอนเชิงเปรียบเทียบ (2) การบูรณาการวัฒนธรรมเข้ากับการสอน (3) การสอนโดยสร้างสถานการณ์จำลอง (4) การบูรณาการการสอนวัจนปฏิบัติศาสตร์กับทักษะภาษาอื่น ๆ และ (5) การบูรณาการใช้สื่อโซเชียลเป็นคลังข้อมูลจริง เพื่อเน้นให้ผู้เรียนสังเกต วิเคราะห์ และทำความเข้าใจรูปแบบการใช้ภาษาจริง จากข้อสรุปพบว่า กลวิธีการสอนเชิงเปรียบเทียบมีประสิทธิภาพสูงสุดในการลดข้อบกพร่องเชิงวัจนปฏิบัติของผู้เรียนชาวไทย และส่งเสริมความสามารถในการสื่อสารข้ามวัฒนธรรมได้อย่างมีประสิทธิผล
##plugins.themes.bootstrap3.article.details##
参考
เก็จวิรัล ตั้งสิริวัสส์, วนิดา ชูเกียรติวัฒนากุล, ทรรศนีย์ โมรา, & Wei, J. (2017). การเรียนรู้ภาษาจีนเชิงวัจนปฏิบัติศาสตร์ของนักศึกษา สาขาวิชาการสอนภาษาจีนในฐานะภาษาต่างประเทศ คณะศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยศิลปากร. Veridian E-Journal, Silpakorn University, 10(1), 582–591.
Austin, J. L. (1962). How to do things with words. Oxford University Press.
Brown, P., & Levinson, S. C. (1987). Politeness: Some universals in language usage. Cambridge University Press.
Çakir, İ. (2006). Socio-pragmatic problems in foreign language teaching. Journal of Language and Linguistic Studies, 2(2), 136–146.
Chen, R. (1993). Responding to compliments: A contrastive study of politeness strategies between American English and Chinese speakers. Journal of Pragmatics, 20(1), 49–75.
Demirezen, M. (1991). Pragmatics and language teaching. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, (6), 281–287.
Gao, G., & Ting-Toomey, S. (1998). Communicating effectively with the Chinese. Sage Publications.
Goffman, E. (1967). Interaction ritual: Essays on face-to-face behavior. Aldine.
Gu, Y. (1990). Politeness phenomena in modern Chinese. Journal of Pragmatics, 14(2), 237–257.
Gu, Y. (1992). Politeness, pragmatics and culture. Foreign Language Teaching and Research, (4), 10–17.
Hall, E. T. (1976). Beyond culture. Anchor Books.
Hu, H. C. (1944). The Chinese concept of “face.” American Anthropologist, 46(1), 45–64.
Hu, Y., & Panpothong, N. (2025). The speech act of compliment of Chinese learners of Thai: An interlanguage pragmatic study. Journal of Arts and Thai Studies, 47(2), E4876, 1–18.
Hui, X., & Chen, Y. (2025). The mediating role of English learning motivation between socioeconomic status and pragmatic awareness. Frontiers in Psychology, 15, Article 1471108. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2024.1471108
Leech, G. N. (1983). Principles of pragmatics. Longman.
Levinson, S. C. (1983). Pragmatics. Cambridge University Press.
Li, Y. (2025). Teaching strategies for Thai language learners from China: A comparative linguistics approach between Thai and Chinese. International Journal of Sociologies and Anthropologies Science Reviews, 5(5), 183–196.
Lu, W., & Lu, J. (1993). Foreigners’ pragmatic errors in learning Chinese. Chinese Language Learning, (1), 41–44.
Schmidt, R. W. (1990). The role of consciousness in second language learning. Applied Linguistics, 11(2), 129–158.
Searle, J. R. (1969). Speech acts: An essay in the philosophy of language. Cambridge University Press.
Searle, J. R. (1976). A classification of illocutionary acts. Language in Society, 5(1), 1–23.
Searle, J. R. (1979). Expression and meaning: Studies in the theory of speech acts. Cambridge University Press.
Shi, R. J. (2013). Exploration of pragmatic teaching in CFL classroom. Journal of Hubei University for Nationalities (Philosophy and Social Sciences), 31(4), 139–142.
Taguchi, N. (2015). Pragmatics in Chinese as a second/foreign language. Studies in Chinese Learning and Teaching, 1(1), 3–17.
Thomas, J. (1983). Cross-cultural pragmatic failure. Applied Linguistics, 4(2), 91–112.
Wang, M. L. (2010). A study on teaching culture and pragmatics in teaching Chinese as a foreign language [Doctoral dissertation, Shaanxi Normal University].
Yule, G. (1996). Pragmatics. Oxford University Press.
Zhao, S., & Wahid, R. (2024). Dear leader!: A look at (in)directness in online complaints in China. Journal of Pragmatics Research, 6(1), 17–37.
Zhao, W., & Sanpatchayapong, U. (2021). Pragmatic content in teaching Chinese: Reflection from a case study in Thailand. In Proceedings of the 16th Graduate School Conference 2022.
