การนำนโยบาย “ธรรมนูญสุขภาพชุมชนเกาะล้าน” ไปปฏิบัติในพื้นที่เกาะล้าน เมืองพัทยา จังหวัดชลบุรี
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาปัญหาและอุปสรรคของการนำนโยบาย “ธรรมนูญสุขภาพชุมชนเกาะล้าน” ไปปฏิบัติในพื้นที่เกาะล้าน เมืองพัทยา จังหวัดชลบุรี 2) วิเคราะห์ปัจจัยที่ส่งผลต่อความสำเร็จ และ 3) เสนอแนวทางการนำนโยบายไปปฏิบัติในพื้นที่ รูปแบบการวิจัยเป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ ผู้ให้ข้อมูลสำคัญ ได้แก่ ผู้บริหารหน่วยงานภาครัฐ ผู้บริหารท้องถิ่น ผู้บริหารสถานศึกษา ผู้บริหารโรงพยาบาล นักวิชาการ ผู้ประกอบการในชุมชน กลุ่มผู้นำชุมชน และชาวบ้านชุมชนเกาะล้าน จำนวน 22 คน ใช้การคัดเลือกแบบเจาะจง เครื่องมือการวิจัย คือ แบบสัมภาษณ์ เก็บข้อมูลโดยการสัมภาษณ์เชิงลึก วิเคราะห์โดยใช้วิธีการพรรณนาความ
ผลการวิจัยพบว่า 1) ปัญหาหลักของการนำนโยบายไปปฏิบัติอยู่ที่กลไกการสื่อสารและการสร้างความเข้าใจ ซึ่งได้รับผลกระทบจากลักษณะพื้นที่ท่องเที่ยวที่มีประชากรหมุนเวียนสูงและผู้มีส่วนได้ส่วนเสียหลายกลุ่ม ทำให้การถ่ายทอดสารนโยบายและการรับรู้ของประชาชนไม่สม่ำเสมอ 2) ความสำเร็จของการขับเคลื่อนธรรมนูญสุขภาพเกิดจากการทำงานเชิงเครือข่าย โดยผู้นำชุมชนทำหน้าที่เป็นกลไกกลางเชื่อมประสานระหว่างภาครัฐ ท้องถิ่น ผู้ประกอบการ และประชาชน ภายใต้เป้าหมายร่วมด้านการรักษาสมดุลระหว่างสุขภาวะกับเศรษฐกิจการท่องเที่ยว และ 3) แนวทางการนำนโยบายไปปฏิบัติในบริบทเกาะล้านควรมุ่งออกแบบระบบสื่อสารหลายช่องทางอย่างต่อเนื่อง สร้างพื้นที่ประสานงานถาวรระหว่างภาคส่วน และเสริมพลังผู้นำชุมชนในฐานะตัวกลางเชิงสถาบันมากกว่าการเพิ่มมาตรการเชิงสั่งการเพียงอย่างเดียว ทั้งนี้ข้อค้นพบจากการวิจัยแสดงให้เห็นว่าบริบทพื้นที่ท่องเที่ยวเป็นตัวแปรสำคัญที่กำหนดรูปแบบและความสำเร็จของการนำนโยบายไปปฏิบัติ
Article Details
เอกสารอ้างอิง
ชลธิชา สุพรรณาลัย, ศิวิภา คำลอย, และ สุธีรา พฤกษศิริกุล. (2566). ปัจจัยแห่งความสำเร็จของการจัดทำธรรมนูญสุขภาพเพื่อยกระดับสุขภาวะเขตเมือง: การศึกษาเพื่อสร้างทฤษฎีฐานราก. ใน การประชุมวิชาการระดับนานาชาติและระดับชาติ ราชภัฏวิจัย ครั้งที่ 7 (น. 31-32). มหาวิทยาลัยราชภัฏสกลนคร.
ธวัชชัย เอกสันติ, มะลิ โพธิ์พิมพ์, ภูวดล พลศรีประดิษฐ์, อรสา โนนทอง, จุน หน่อแก้ว, และ วลัญช์ชยา เขตบำรุง. (2563). การพัฒนาและขับเคลื่อนนโยบายสาธารณะเพื่อสุขภาพด้วยธรรมนูญตำบล จังหวัดนครราชสีมา. ใน การประชุมวิชาการระดับชาติวิทยาลัยนครราชสีมา ครั้งที่ 7 (น. 1155-1167). วิทยาลัยนครราชสีมา.
ธัญณ์ณภัทร์ เจริญพานิช, และ เพ็ญพร ตั้งปฏิการ. (2563). ธรรมนูญชุมชน: เครื่องมือของการพัฒนาประชาธิปไตยชุมชน กรณีศึกษาจังหวัดพิษณุโลก. Rajabhat Journal of Sciences, Humanities and Social Sciences, 20(1), 128-140.
ธีรวัฒน์ ยินดี. (2561). ปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อการตัดสินใจเลือกที่พักในการท่องเที่ยวทางทะเลของนักท่องเที่ยวไทย กรณีศึกษาการท่องเที่ยวเกาะล้าน จังหวัดชลบุรี [การค้นคว้าอิสระปริญญามหาบัณฑิต]. มหาวิทยาลัยรามคำแหง.
ปัญญา คล้ายเดช และ ทักษิณ ประชามอญ. (2567). การพัฒนากระบวนการเสริมสร้างประชาธิปไตยชุมชนในอำเภอบ้านแท่น จังหวัดชัยภูมิ. วารสารสถาบันวิจัยพิมลธรรม, 11(3), 227-240.
ปรีดา แต้อารักษ์. (2565). ร่าง “ธรรมนูญเกาะล้าน” กติกาการอยู่อาศัย-การท่องเที่ยว แก้ไขปัญหาในพื้นที่ร่วมกัน. สำนักงานคณะกรรมการสุขภาพแห่งชาติ.
ผู้จัดการออนไลน์. (2566, 8 กันยายน). ทำความรู้จัก “กติกาเกาะล้าน” ธรรมนูญสุขภาพชุมชน สร้างท่องเที่ยวยั่งยืน. ผู้จัดการออนไลน์.
วงเดือน พระนคณ, พิชญ์สินี แสนเสนยา, และ อรรถพล ศรีประภา. (2566). การสร้างธรรมนูญสุขภาพสู่การพัฒนาคุณภาพชีวิตแบบบูรณาการ. วารสารสำนักงานสาธารณสุขจังหวัดขอนแก่น, 3(2), 253-268.
วิวัฒน์ หิรัญรักษ์. (2564). ปัจจัยสู่ความสำเร็จในการนำนโยบายสาธารณสุขไปปฏิบัติ กรณีศึกษา ตำบลบางประมุง อำเภอโกรกพระ จังหวัดนครสวรรค์. วารสารวิชาการนอร์ทเทิร์น, 8(1), 96-103.
วิไลพร ไชยโย. (2559). รูปแบบการพัฒนาศักยภาพของผู้นำท้องถิ่นกับการบริหารจัดการภาครัฐแนวใหม่. มหาวิทยาลัยราชภัฏเชียงใหม่ และสำนักงานคณะกรรมการวิจัยแห่งชาติ.
วุฒิพงศ์ บุษราคัม. (2565). การกำหนดนโยบายสาธารณะแบบมีส่วนร่วม กรณีศึกษาธรรมนูญสุขภาพ ตำบลโนนสมบูรณ์ อำเภอเมืองบึงกาฬ จังหวัดบึงกาฬ. วารสารสังคมศาสตร์และมานุษยวิทยาเชิงพุทธ, 7(4), 129-143.
สถาบันชุมชนท้องถิ่นพัฒนา. (2564). องค์ความรู้การพัฒนาและขับเคลื่อนนโยบายสาธารณะเพื่อสุขภาพแบบมีส่วนร่วม: การขับเคลื่อนนโยบายจากระดับชาติสู่การขับเคลื่อนในระดับพื้นที่. สถาบันชุมชนท้องถิ่นพัฒนา.
สรศักดิ์ ทองบงเพชร. (2565, 18 พฤศจิกายน). ส่อง 4 ข้อเสนอ ร่างธรรมนูญ “เกาะล้าน” สร้างกติกาอยู่อาศัย-ท่องเที่ยว. กรุงเทพธุรกิจ.
สรศักดิ์ ทองบงเพชร. (2565). ร่าง “ธรรมนูญเกาะล้าน” กติกาการอยู่อาศัย-การท่องเที่ยว แก้ไขปัญหาในพื้นที่ร่วมกัน. สำนักงานคณะกรรมการสุขภาพแห่งชาติ.
สำนักงานคณะกรรมการสุขภาพแห่งชาติ. (2564). พระราชบัญญัติสุขภาพแห่งชาติ พ.ศ. 2550. สำนักงานคณะกรรมการสุขภาพแห่งชาติ.
สำนักงานคณะกรรมการสุขภาพแห่งชาติ. (2566). ประกาศใช้ “ธรรมนูญสุขภาพชุมชนเกาะล้าน” ข้อตกลงร่วมที่ทุกฝ่ายเห็นชอบเพื่อสร้างการท่องเที่ยวที่ยั่งยืน. สำนักงานคณะกรรมการสุขภาพแห่งชาติ.
Creswell, J. W. (1998). Qualitative inquiry and research design: Choosing among five traditions. Sage Publications.
