กลวิธีการใช้ภาษาและภาพสะท้อนวัฒนธรรมที่ปรากฏในเพลงเรือพระน้ำ อำเภอเกาะพะงัน จังหวัดสุราษฎร์ธานี
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ วิเคราะห์กลวิธีการใช้ภาษาและวิเคราะห์ภาพสะท้อนวัฒนธรรมที่ปรากฏในเพลงเรือพระน้ำ อำเภอเกาะพะงัน จังหวัดสุราษฎร์ธานี เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ ประชากรและกลุ่มผู้ให้ข้อมูลสำคัญ ได้แก่ แม่เพลงและลูกคู่ จำนวน 6 คน เลือกผู้ให้ข้อมูลสำคัญแบบเจาะจง เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย ได้แก่ แผ่นบันทึกภาพเคลื่อนไหวการแสดงเพลงเรือ เอกสาร และการสังเกตการณ์ภาคสนาม
ผลการวิจัยพบว่า ด้านกลวิธีการใช้ภาษาที่ปรากฎในเพลงเรือ แบ่งออกเป็น 2 ประการ คือ ประการแรก ด้านการใช้ถ้อยคำ ผู้ประพันธ์มีการเลือกใช้คำอย่างมีจุดมุ่งหมายทั้งในเชิงเสียง ความหมาย และการสร้างอัตลักษณ์ และประการที่สอง ด้านการใช้ภาพพจน์ การเลือกใช้โวหารเปรียบเทียบช่วยยกระดับภาษาท้องถิ่นให้เป็นวรรณศิลป์ที่ลุ่มลึกและมีจินตภาพ ได้แก่ อุปลักษณ์ บุคลาธิษฐาน อุปมา สัทพจน์ ปฏิพจน์ สัญลักษณ์ และปฏิปุจฉา ด้านภาพสะท้อนวัฒนธรรมที่ปรากฏในเพลงเรือ แบ่งออกเป็น 4 ประการ คือ ประการแรก ภาษาที่สะท้อนวัฒนธรรมทางด้านคติธรรม ได้แก่ คติธรรมทางพระพุทธศาสนา และคติธรรมในเรื่องสิ่งศักดิ์สิทธิ์ ประการที่สอง ภาษาที่สะท้อนวัฒนธรรมทางด้านภูมิปัญญาพื้นบ้าน ได้แก่ การประกอบอาชีพ ขนบธรรมเนียมประเพณี สถาปัตยกรรมเรือพระ ประการที่สาม ภาษาสะท้อนวัฒนธรรมทางภาษาที่ปรากฏในเพลงเรือพระ ได้แก่ การใช้คำเรียกตัวหรือความสัมพันธ์ของคน การใช้คำในภาษาไทย เช่น คำนาม สรรพนาม กริยา และวิเศษณ์ ภาษาถิ่นใต้ และการยืมคำจากภาษาอังกฤษ บาลีและสันสกฤต และประการที่สี่ ภาษาที่สะท้อนวัฒนธรรมทางด้านค่านิยม ได้แก่ การเลือกคู่ครอง ความงามของผู้หญิง และสถาบันครอบครัว ภาษาสะท้อนออกมาให้เห็นวิถีชีวิตชุมชน ความเชื่อและอัตลักษณ์ท้องถิ่นของคนภาคใต้ตอนบน
Article Details
เอกสารอ้างอิง
เจตนา นาควัชระ. (2542). แนวทางการประเมินคุณค่าในวรรณคดีในวรรณกรรมวิจารณ์เยอรมัน ฝรั่งเศส และอังกฤษ-อเมริกาในศตวรรษที่ 20. คณะอักษรศาสตร์ มหาวิทยาลัยศิลปากร.
ชรินทร์ อินทะสุวรรณ์. (2554). การศึกษาภาพสะท้อนทางสังคมและวัฒนธรรมของชาวไทยภาคใต้ที่ปรากฏในวรรณกรรมเพลงลูกทุ่งของประจวบ วงศ์วิชา [วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต]. มหาวิทยาลัยทักษิณ.
ชำนาญ รอดเหตุภัย. (2552). การวิจัยทางภาษาไทย. สำนักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
ญาณิกา อ้อมณฑา. (2548). การศึกษาภาพสะท้อนสังคมจากบทเพลงของสลา คุณวุฒิ ที่ขับร้องโดยไมค์ ภิรมย์พร. คณะมนุษยศาสตร์ มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ.
ธวัลรัตน์ พรหมวิเศษ. (2559). ภาษาและฉันทลักษณ์ในเพลงเรือภาคใต้: ท้องถิ่นกับการธำรงอัตลักษณ์และสังคมร่วมสมัย. วารสารกึ่งวิชาการ มหาวิทยาลัยราชภัฏยะลา, 37(2), 15-30.
บุญยงค์ เกศเทศ. (2536). วัฒนธรรมเผ่าพันธุ์มนุษย์. คณะมนุษยศาสตร์ มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ.
ประพนธ์ เรืองณรงค์. (2545). กลุ่มสาระการเรียนรู้ภาษาไทยช่วงชั้นที่ 3-4. ประสานมิตร.
ประสรรค์ ตันติเสนาะ. (2560). การพัฒนารูปแบบการเรียนการสอนอ่านตามทฤษฎีโครงสร้างเพื่อเสริมสร้างความสามารถด้านการอ่านอย่างมีวิจารณญาณของนักเรียนระดับมัธยมศึกษาปีที่ 5 [วิทยานิพนธ์ปรัชญาดุษฎีบัณฑิต]. มหาวิทยาลัยศิลปากร.
ลลิษา กระสินธุ์. (2564). การศึกษากลวิธีการใช้ภาษาและมโนทัศน์ทางสังคมในเพลงของณัฐวุฒิ ศรีหมอก “ฟักกลิ้ง ฮีโร่” [วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต]. มหาวิทยาลัยศิลปากร.
สมปอง มุกดารัตน์. (2554). สีสันของความศรัทธา: เรือพระโคกโพธิ์ในปัจจุบัน. วารสารรูสมิแล, 32(3), 57-64.
สิริญา คอนกรีต. (2560). กลวิธีทางภาษาในเพลงลูกทุ่งเพื่อสื่อสารอัตลักษณ์และการเมืองเชิงวัฒนธรรมของคนอีสานพลัดถิ่น. วารสารมนุษยศาสตร์และศิลปะ มหาวิทยาลัยศิลปากร, 10(2), 1577-1597.
อริยะ ธูปบูชา. (2565). การศึกษาภาพสะท้อนสังคมวัฒนธรรมและศิลปะการใช้ภาษาในวรรณกรรมเพลงลูกทุ่งที่ประพันธ์โดยระพี เรือนเพชร. วารสารมนุษยศาสตร์ มหาวิทยาลัยรามคำแหง, 10(1), 51-65.
อรทัย เพียยุระ. (2562). ทฤษฎีตะวันตกกับการวิจารณ์วรรณกรรม. คณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น.
