การศึกษาทักษะการสืบค้นสารสนเทศโดยใช้โปรแกรมค้นหาของนักศึกษา มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลกรุงเทพ

Main Article Content

ชฎาจันทร์ โชคนิรันดรชัย

บทคัดย่อ

การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาพฤติกรรมการใช้เครื่องมือค้นหาข้อมูลเชิงวิชาการ 2) ศึกษาทักษะการสืบค้นสารสนเทศของนักศึกษา 3) ศึกษาปัญหาที่นักศึกษาพบในการสืบค้นสารสนเทศด้วยเครื่องมือค้นหาข้อมูลเชิงวิชาการ 4) เปรียบเทียบพฤติกรรม ทักษะ และปัญหาการสืบค้นสารสนเทศของนักศึกษา มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลกรุงเทพ จำแนกตามเพศ คณะ และระดับชั้นปีที่กำลังศึกษา โดยประชากรที่ใช้ในการวิจัย คือ นักศึกษาระดับปริญญาตรี มทร. กรุงเทพ ชั้นปีที่ 1-4 ภาคปกติ จำนวน 12,415 คน จาก 7 คณะ โดยกลุ่มตัวอย่างจำนวน 373 คน ได้มาจากการสุ่มตัวอย่างแบบชั้นภูมิ เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัยเป็นแบบสอบถามมาตราส่วน 5 ระดับ วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณนา และการวิเคราะห์ความแปรปรวนทางเดียว (One-Way ANOVA)


ผลการวิจัย พบว่า นักศึกษาที่มีเพศ คณะและระดับชั้นปีที่กำลังศึกษาต่างกันมีผลต่อพฤติกรรม ทักษะ และปัญหาในการใช้เครื่องมือค้นหาข้อมูลเชิงวิชาการเพื่อทำการสืบค้นสารสนเทศของนักศึกษาอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ 0.05 นักศึกษามีความถี่ในการใช้อินเทอร์เน็ตสูง โดยใช้ Google ( =4.69, SD = 0.562) เรียนรู้วิธีการสืบค้นโปรแกรมค้นหาด้วยตนเองจากประสบการณ์ใช้งานจริงมากที่สุด (ร้อยละ 40.8) นิยมใช้พิมพ์ในช่องรับข้อความของโปรแกรมค้นหา โดยใช้คำสำคัญ (Keywords) มากที่สุด (ร้อยละ 54.2) ใช้วิธีการไล่ดูตามหัวข้อหรือรายการที่มีอยู่มากที่สุด (ร้อยละ 62.2) ในขณะที่ค่าคะแนนเฉลี่ยรวมทุกข้อที่ใช้ทักษะการสืบค้น อยู่ในระดับน้อย ( =2.18, SD  =0.082) การตัดสินใจเลือกดูเว็บไซต์ชื่อเรื่องของสารสนเทศที่โปรแกรมค้นหานำเสนอ (ร้อยละ 29.2) นักศึกษาใช้อินเทอร์เน็ตมากกว่า 10 ครั้งต่อสัปดาห์ โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อความบันเทิง รูปแบบของสารสนเทศส่วนใหญ่เป็นข้อความและภาพ

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
โชคนิรันดรชัย ช. (2026). การศึกษาทักษะการสืบค้นสารสนเทศโดยใช้โปรแกรมค้นหาของนักศึกษา มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลกรุงเทพ. วารสารมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชพฤกษ์, 12(1), 150–167. สืบค้น จาก https://so03.tci-thaijo.org/index.php/rpu/article/view/301430
ประเภทบทความ
บทความวิจัย

เอกสารอ้างอิง

กาญจนา คำสมบัติ. (2562). การรู้สารสนเทศและการรับรู้ความสามารถของตนเองของนักศึกษา มหาวิทยาลัยราชภัฏกลุ่มภาคตะวันออกเฉียงเหนือ [วิทยานิพนธ์มหาบัณฑิต]. มหาวิทยาลัยราชภัฏมหาสารคาม.

จิตรา อุนจะนำ, พระมหาประทิ่น เขมจารี, ทิพมาศ เศวตวรโชติ, และ สันติ อุนจะนำ. (2564). การใช้เทคโนโลยีสารสนเทศเพื่อการบริหาร. มหาวิทยาลัยมหามกุฏราชวิทยาลัย วิทยาเขตศรีธรรมโศกราช.

ผุสดี นนทคำจันทร์, และ อภัณตรี สุหฤทยา. (2566). พฤติกรรมการแสวงหาสารสนเทศของนักศึกษาระดับปริญญาตรี มหาวิทยาลัยเชียงใหม่เกี่ยวกับการระบาดของโรคติดเชื้อไวรัสโคโรนา…บนสื่อสังคมออนไลน์. วารสารสารสนเทศศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่, 1(1), 1-27.

วรรณรัตน์ บรรจงเขียน. (2565). พฤติกรรมการใช้สารสนเทศและสื่อสังคมออนไลน์ของนักศึกษาระดับปริญญาตรี: กรณีศึกษามหาวิทยาลัยราชภัฏสวนสุนันทา. วารสารวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี มรภ.สวนสุนันทา, 4(1), 335-350.

สิริกาญจน์ หัวใจฉ่ำ. (2563). การพัฒนาตัวชี้วัดการรู้ดิจิทัลสำหรับนักศึกษาระดับปริญญาตรี [วิทยานิพนธ์มหาบัณฑิต]. มหาวิทยาลัยศิลปากร.

Association of College & Research Libraries. (2016). Framework for information literacy for higher education. http://www.ala.org/acrl/standards/ilframework

Binsahl, H., & Chang, S. (2020). Cross cultural digital information seeking experiences. Journal of Information Science, 46(2), 238-251.

Bowler, L., & Nesset, V. (2021). Teaching digital literacy: Are we ready for the challenge? Education and Information Technologies, 26(5), 5753-5772.

Koltay, T. (2021). Information literacy in the digital age. Journal of Information Literacy, 15(2), 4-18. https://doi.org/10.11645/15.2.2865

Kuhlthau, C. C. (2004). Seeking meaning: A process approach to library and information services (2nd ed.). Libraries Unlimited.

Liu, Y., Zhang, M., & Chen, S. (2022). Advances in natural language processing for information retrieval. Information Processing & Management, 59(3), 102876. https://doi.org/10.1016/j.ipm.2022.102876

Lopes, C. T., & Ribeiro, C. (2022). Evaluating health information retrieval systems. Online Information Review, 46(3), 512-528. https://doi.org/10.1108/OIR-07-2020-0302

Meena, J. (2024). Information literacy instruction methods for diverse learners. ShodhKosh Journal of Visual and Performing Arts, 5(3), 472-479.

Pinto, M., Sales, D., & Fernández-Pascual, R. (2021). Information literacy competencies among university students. Education for Information, 37(3), 245-265. https://doi.org/10.3233/EFI-210344

Robertson, S., & Zaragoza, H. (2021). The probabilistic relevance framework. Foundations and Trends in Information Retrieval, 15(2), 89-147. https://doi.org/10.1561/1500000060

Spink, A., & Cole, C. (2006). Human information behavior. Journal of the American Society for Information Science and Technology, 57(1), 25-35. https://doi.org/10.1002/asi.20293

Trixa, J., & Kaspar, K. (2024). Information literacy in the digital age. Frontiers in Psychology, 15, 1-22. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2024.1336436

Zhang, Y., & Liu, J. (2022). Leveraging natural language processing for information retrieval. Information Processing & Management, 59(5), 103012. https://doi.org/10.1016/j.ipm.2022.103012