Information Seeking Behavior for Conducting Research of Nakhon Ratchasima College Lecturers

เกศรินทร์   เจริญกรัด; ชมภูนุช สุนทรนนท์

ผู้แต่ง

เกศรินทร์ เจริญกรัด แขนงวิชาสารสนเทศศาสตร์ สาขาวิชาศิลปศาสตร์ มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช
ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.ชมภูนุช สุนทรนนท์ แขนงวิชาสารสนเทศศาสตร์ สาขาวิชาศิลปศาสตร์ มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช

คำสำคัญ:

พฤติกรรมการแสวงหาสารสนเทศ, การทำวิจัย, อุปสรรคในการแสวงหาสารสนเทศ

บทคัดย่อ

การวิจัยนี้เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ เพื่อศึกษาพฤติกรรมและอุปสรรคในการแสวงหาสารสนเทศเพื่อการทำวิจัยของอาจารย์วิทยาลัยนครราชสีมา ผู้ให้ข้อมูลหลัก คือ อาจารย์วิทยาลัยนครราชสีมา ที่ทำวิจัยต่อเนื่อง 5 ปีการศึกษา ระหว่างปีการศึกษา 2561-2565 วิเคราะห์ข้อมูลด้วยวิธีการวิเคราะห์แบบอุปนัย

ผลการวิจัยพบว่า พฤติกรรมการแสวงหาสารสนเทศเพื่อการทำวิจัยของอาจารย์วิทยาลัยนครราชสีมา ประกอบด้วย 8 กิจกรรม ได้แก่ (1) การเริ่มต้น ซึ่งเกิดจากความชอบและความสนใจ ความสามารถและความรู้เดิม ปัญหาที่พบ การบอกเล่าและคำแนะนำของบุคคล และการใช้ปัญญาประดิษฐ์ (2) การเชื่อมโยงร้อยเรียง จากรายการอ้างอิง คำสำคัญ และเว็บไซต์ (3) การสำรวจเลือกดู จากแหล่งสารสนเทศสถาบัน แหล่งสารสนเทศอินเทอร์เน็ต และร้านหนังสือหรือศูนย์หนังสือ (4) การแยกแยะ จากความทันสมัย ความน่าเชื่อถือ และความเกี่ยวข้อง (5) การติดตาม จากเว็บไซต์ สื่อสังคม การเข้าร่วมอบรมสัมมนา และสื่อสิ่งพิมพ์ (6) การเลือกออกมาใช้ จากความสอดคล้อง ความเกี่ยวข้อง และตรงประเด็น และวิธีนำสารสนเทศออกมาใช้ ได้แก่ การดาวน์โหลด การสำเนาเอกสาร และการพิมพ์เอกสาร (7) การตรวจสอบ โดยวิธีเปรียบเทียบ และตรวจสอบโดยผู้เชี่ยวชาญ (8) การจบการแสวงหา เมื่อข้อมูลตอบโจทย์หรือประเด็นของงานวิจัยครบถ้วน รายงานการวิจัยหรืองานวิจัยเสร็จสมบูรณ์และงานวิจัยได้รับการเผยแพร่หรือตีพิมพ์ อาจารย์จะเก็บข้อมูลอย่างเป็นระเบียบ โดยการจัดหมวดหมู่ตามหัวข้อหรือประเด็นวิจัย และจัดเก็บสารสนเทศในรูปแบบดิจิทัล สำหรับอุปสรรคในการแสวงหาสารสนเทศที่พบ ได้แก่ อุปสรรคด้านบุคคล ซึ่งเป็นอุปสรรคที่พบมากที่สุด คือ ด้านภาษา ด้านทักษะในการสืบค้นสารสนเทศ ด้านทักษะในการจัดการบรรณานุกรม ด้านเวลา ด้านสุขภาพ และด้านสภาพแวดล้อม

เอกสารอ้างอิง

กนิษฐา บุญประคอง, กฤติยาณี เหล่าสายเชื้อ, วราพรรณ อภิศุภะโชค, และศิริพร เลิศไพศาลวงศ์. (2561). พฤติกรรมการแสวงหาสารสนเทศของนักวิจัยโครงการศึกษาวิจัยและพัฒนาสิ่งแวดล้อมแหลมผักเบี้ยอันเนื่องมาจากพระราชดำริ. ว.มนุษยศาสตร์. 25(1), 377–398. https://so04.tci-

thaijo.org/index.php/abc/article/download/

กองส่งเสริมและพัฒนาทุนปัญญา. (2560). ประกาศ ก.พ.อ. เรื่อง หลักเกณฑ์และวิธีการพิจารณาแต่งตั้งบุคคลให้ดํารงตําแหน่ง ผู้ช่วยศาสตราจารย์ รองศาสตราจารย์ และศาสตราจารย์ (ฉบับที่ ๑๐) พ.ศ. ๒๕๕๖. https://basd.mhesi.go.th/Page/Announcement_All.aspx

กัญจนา บุญยเกียรติ. (2554). การลักลอกงานวิชาการและวรรณกรรม. โรงพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

กุลวรางขค์ ฤทธิเดช, เทิดศักดิ์ ไม้เท้าทอง, และพวา พันธุ์เมฆา. (2557). พฤติกรรมการแสวงหาสารสนเทศเพื่อการทำวิจัยของนักวิจัยใน บริษัท ศูนย์วิจัยกสิกรไทย จำกัด. ว.บรรณศาสตร์ มศว. 7(1), 39–52. https://ejournals.swu.ac.th/index.php/jlis/article/view/4418

ณัฐรดา บุญเย็น. (2560). พฤติกรรมการแสวงหาสารสนเทศเพื่อทำผลงานทางวิชาการของอาจารย์มหาวิทยาลัยราชภัฏบุรีรัมย์. [วิทยานิพนธ์ศิลปศาสตรมหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยมหาสารคาม]. http://202.28.34.124/dspace/handle/123456789/221

นนทนันท์ แย้มวงษ์. (2562). กระบวนการแสวงหาสารสนเทศเพื่อการทำผลงานทางวิชาการของคณาจารย์มหาวิทยาลัยราชภัฏพระนคร. ว.รังสิตสารสนเทศ. 25(1), 70. https://li01.tci-thaijo.org

พระรบชนะชน อติพโล (คำอ่อนศรี), พระคำแหง อุตฺตโร (สีหาจักร์), และสนุก สิงห์มาตร. (2568). การใช้ปัญญาประดิษฐ์สู่การวิจัยเพื่อการเรียนรู้ตลอดชีวิต: AI For All. ว.เสฏฐวิทย์ปริทัศน์. 5(2), 595–609. https://so12.tci-thaijo.org.>stw>article>download

พวา พันธุ์เมฆา. (2561). ระเบียบวิธีวิจัยทางสารสนเทศศาสตร์. ใน ประมวลสาระชุดวิชาการวิจัยและสถิติประยุกต์ทางสารสนเทศศาสตร์ (ฉบับปรับปรุงครั้งที่ 1, หน่วยที่ 3, น. 3-30). สาขาวิชาศิลปศาสตร์ มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช.

มะลิวัลย์ น้อยบัวทิพย์. (2561). พฤติกรรมการแสวงหาสารสนเทศเพื่อการทำวิจัยของบุคลากรมหาวิทยาลัยมหาสารคาม. ว.บรรณศาสตร์ มศว. 11(2), 175. http://ejournals.swu.ac.th/index.php/jlis/article/viewFile/10917/9073

ศูนย์วิทยบริการ วิทยาลัยนครราชสีมา. (2562). รายงานผลการดำเนินงานตามมาตรฐานห้องสมุดสถาบันอุดมศึกษา. ผู้แต่ง.

สดศรี กันทะอินทร์. (2563). การใช้วารสารอิเล็กทรอนิกส์ของอาจารย์และนักศึกษาระดับบัณฑิตศึกษาคณะทันตแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่. PULINET Journal. 7(1), 13–24. https://pulinet.oas.psu.ac.th>article>download.

สำนักงานคณะกรรมการการอุดมศึกษา. (2560). คู่มือการประกันคุณภาพการศึกษาภายในระดับอุดมศึกษา พ.ศ.2557. ภาพพิมพ์.

สำนักงานปลัดกระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม. (2561). กฎกระทรวงการขออนุญาตและการอนุญาตให้เปลี่ยนชื่อหรือเปลี่ยนประเภทสถาบันอุดมศึกษาเอกชน พ.ศ. 2561. https://sites.google.com/site/projectohec7/Legislation/Rehash

สำนักงานปลัดกระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม. (2565). แผนด้านการอุดมศึกษาเพื่อผลิตพัฒนากำลังคนของประเทศ พ.ศ. 2564-2570 ฉบับปรับปรุง พ.ศ. 2566-2570. ภาพพิมพ์.

สำนักวิจัยและพัฒนา วิทยาลัยนครราชสีมา. (2565). รายงานประเมินตนเอง (Self-Assessment Report – SAR) วิทยาลัยนครราชสีมา ปีการศึกษา 2561-2565. วิทยาลัยนครราชสีมา.

สุภางค์ จันทวานิช. (2567). วิธีการวิจัยเชิงคุณภาพ. (พิมพ์ครั้งที่ 27). จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

อัญชลี กล่ำเพ็ชร และจุฑารัตน์ ปานผดุง. (2553). การอ้างอิงและการเขียนบรรณานุกรมในเอกสารทางวิชาการ. ว.วิทยบริการ มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์. 21(3), 144–156. https://journal.oas.psu.ac.th/index.php/asj/article/view/247

Ellis, D. (1997). Information Seeking Behavior. Routledge.

Ellis, D. (1989). A behavioral approach to information retrieval system design. Journal of Documentation. 45(3), 171–212. https://doi.org/10.1108/eb026843

Gordon, I. D., Cameron, B. D., Chaves, D., & Hutchinson, R. (2022). Information seeking behaviours, attitudes and choices of academic chemists. Science & Technology Libraries. 41(3), 288–318. https://doi.org/10.1080/0194262X. 2018.1445063

Wilson, T. D. (1981). On user studies and information needs. Journal of Documentation. 37(1), 3–15. https://doi.org/10.1108/eb026702

Wilson, T. D. (1999). Models in information behavior research. Journal of Documentation. 55(3), 249–270. https://doi.org/10.1108/EUM0000000007145

Wilson, T. D., & Walsh, C. (1996). Information Behavior: An Interdisciplinary Perspective: A Review of the Literature. British Library Research and Innovation Centre.