ตะก๊ะ : ผู้สืบสานสายธารธรรมแห่งชุมชนพระบาทห้วยต้ม
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
การศึกษานี้เป็นการวิจัยเชิงชาติพันธุ์วิทยาศาสนามีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาบทบาทของ “ตะก๊ะ” ในฐานะผู้นำทางจิตวิญญาณและผู้นำชุมชนเป็นผู้ยึดมั่นคำสอนของครูบาวงศ์ ทำให้มีผลต่อการธำรงอัตลักษณ์ทางศาสนาและการพัฒนาสังคมในชุมชนพระบาทห้วยต้ม อำเภอลี้ จังหวัดลำพูน เครื่องมือวิจัย คือ แบบสัมภาษณ์กึ่งมีโครงสร้าง แบบบันทึกการสังเกตการณ์แบบมีส่วนร่วม และแบบสำรวจเอกสาร เก็บรวบรวมข้อมูลโดยการสำรวจเอกสาร การสังเกตแบบมีส่วนร่วม และสัมภาษณ์ ผู้ให้ข้อมูลหลัก คือ ตะก๊ะ จำนวน 10 คน วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้วิธีวิเคราะห์เนื้อหาเชิงอุปนัย ผลการศึกษาพบว่า “ตะก๊ะ” มีบทบาทหลัก 3 ด้าน ได้แก่ (1) บทบาทด้านพิธีกรรมทางศาสนาและจิตวิญญาณ โดยทำหน้าที่เป็นผู้นำในการประกอบพิธีสำคัญเพื่อธำรงศรัทธาและสืบทอดมรดกทางจิตวิญญาณของครูบาวงศ์ (2) ผู้นำทางสังคมและจริยธรรม ทำหน้าที่ให้คำปรึกษา ไกล่เกลี่ยปัญหา และประสานงานกับหน่วยงานภาครัฐ (3) บทบาทด้านถ่ายทอดวัฒนธรรมทำหน้าที่สื่อกลางในการถ่ายทอดคุณค่าและอัตลักษณ์ทางวัฒนธรรมสู่คนรุ่นใหม่ บทบาทเหล่านี้ ช่วยลดปัญหาภายในชุมชนและเสริมสร้างทุนทางสังคม
Downloads
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เอกสารอ้างอิง
บุญเพลิน ยาวิชัย. (2559). วิถีครูบาชัยยะวงศาพัฒนาในฐานะทุนทางวัฒนธรรมของชุมชนบ้านห้วยต้ม. วารสารมานุษยวิทยา, 25(1), 112-135.
เพ็ญสุภา สุขคตะ. (26 พฤษภาคม 2560). พะยาตะก่า: นามแห่งศรัทธาหรือบรรดาศักดิ์?. มติชนสุดสัปดาห์. https://www.matichonweekly.com/culture/article_37911
วรกฤต เถื่อนช้าง, พระครูศรีสุธรรมนิวิฐ (ธานี สุขโชโต), ประเทือง ภูมิภัทราคม, และ วินัย ทองมั่น. (2559). รูปแบบและกระบวนการเสริมสร้างวัฒนธรรมการอยู่ร่วมกันของชุมชนในสังคมไทย: กรณีศึกษาโครงการหมู่บ้านรักษาศีล 5. วารสารสังคมศาสตร์, 30(3), 78-98.
อาภากร ปัญโญ, พระอารักษ์ ญาณธมฺโม, พระดิษพงษ์ สิริภทฺโท, ชาติชาย คุณจิระมะโน, พงษ์ศักดิ์ ก่อเกื้อตระกูล, อุดม กุลสัมพันธ์ชัย, ดุษฎี ก่อเกื้อตระกูล, สาทิตย์ อมริวิจิตรสกุล, สุชาติ ทะเลทวีทรัพย์, เสาร์คำ อมรวิจิตรสกุล, เพิ่มพูน ชูทรัพย์เจริญ, พิสมัย วนการสวัสดิ์, วาเซ อาคมประครองไพร, นิวัฒน์ จงบุญดีตลอด, ยุทธนา วร-ปัญญาพงศ์, วิมล สุขแดง, รุ่งทิวา ขจรเกียรติสกุล, ชลนิกา เงินเลิศสกุล, และ ชนิกา ยศยานันท์. (2556). การพัฒนาข้อกำหนดการอยู่ร่วมกันของชุมชนศีล 5 ของบ้านพระบาทห้วยต้ม หมู่ที่ 8 และบ้านชัยวงษา หมู่ที่ 22 ตำบลนาทราย อำเภอลี้ จังหวัดลำพูน ระยะที่ 1 [รายงานวิจัยเพื่อท้องถิ่นฉบับสมบูรณ์]. สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย (สกว.).
อาภากร ปัญโญ, พระอารักษ์ ญาณธมฺโม, พระกำพล อภินฺนโท, พงษ์ศักดิ์ ก่อเกื้อตระกูล, นิมิต มือผอ, สุพจน์ เมธีล้ำเลิศ, ศรชัย ธารสุขลีลา, ธิติสรรค์ คำนึงวศิน, ทิพัทธ์ พรน-รังสรรค์, สมชาย กุลสัมพันธ์ชัย, หม่อเกร่ รุ่งแจ้งสกุลไพร, เพิ่มพูน ชูทรัพย์เจริญ, มนตรี คงคารื่นฤดี, นิวัฒน์ จงบุญดีตลอด, สุรินทร์ ปังวา, เสาร์ทิตย์ อมรวิจิตรสกุล, สุรีย์พร พงศากมล, วิมล สุขแดง, รุ่งทิวา ขจรเกียรติสกุล, และ จิราพรรณ อิ่มผ่อง. (2561). การพัฒนาข้อกำหนดการอยู่ร่วมกันของชุมชนศีล 5 ของบ้านพระบาทห้วยต้ม หมู่ที่ 8 และบ้านชัยวงษา หมู่ที่ 22 ตำบลนาทราย อำเภอลี้ จังหวัดลำพูน ระยะที่ 2 [รายงานวิจัยเพื่อท้องถิ่นฉบับสมบูรณ์]. สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย (สกว.).
Ammerman, N. T. (2005). Pillars of faith: American congregations and their partners. University of California Press.
Ammerman, N. T. (2014). Sacred stories, spiritual tribes: Finding religion in everyday life. Oxford University Press.
Bellah, R. N. (1967). Civil religion in America. Daedalus, 96(1), 1-21.
Bourdieu, P. (1986). The forms of capital. In J. G. Richardson (Ed.), Handbook of theory and research for the sociology of education (pp. 241-258). Greenwood Press.
Cohen, A. P. (1985). The symbolic construction of community. Tavistock.
Geertz, C. (1973). The interpretation of cultures: Selected essays. Basic Books.
Keyes, C. F. (1971). Buddhism and national integration in Thailand. Journal of Asian Studies, 30(3), 551-567. https://doi.org/10.2307/2942919
Putnam, R. D. (2000). Bowling alone: The collapse and revival of American community. Simon & Schuster.
Suksamran, S. (1993). Buddhism and politics in Thailand. Thammasat University Press.
Weber, M. (1947). The theory of social and economic organization (A. M. Henderson & T. Parsons, Trans.). Free Press. (Original work published 1922).
