กลวิธีการแปลคำสรรพนาม ‘It’ และพัฒนาการทางความหมายของคำว่า ‘มัน’ ผ่านการเปรียบเทียบบทแปลภาษาไทยข้ามสมัย
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
งานวิจัยนี้วิเคราะห์กลวิธีการแปลคำสรรพนาม “it” จากภาษาอังกฤษเป็นภาษาไทย โดยศึกษาสำนวนแปลจากวรรณกรรมเยาวชนเรื่อง Alice’s Adventures in Wonderland จำนวน 4 ฉบับที่ตีพิมพ์ระหว่าง พ.ศ. 2534-2565 ผลการศึกษาพบว่าผู้แปลใช้ 5 กลวิธีได้แก่ 1) แปลเป็นคำสรรพนาม 2) การละคำสรรพนาม 3) การแทนที่ด้วยสิ่งอ้างถึง 4) การปรับประโยคเนื่องจากความแตกต่างด้านโครงสร้างไวยากรณ์ และ 5) การปรับประโยคเพื่อถ่ายทอดความหมายให้ชัดเจน โดยเฉพาะในกรณี “it” ที่ไม่มีสิ่งอ้างถึงชัดเจน ผู้แปลมักเลี่ยงการแปลตรงตัว แต่ในสำนวนแปลยุคหลังพบ “มัน” ในบริบทนามธรรมมากขึ้น สะท้อนพัฒนาการเชิงความหมายของคำว่า “มัน” ที่ขยายจากการอ้างถึงสิ่งที่เป็นรูปธรรมไปสู่นามธรรม ผลการวิเคราะห์สนับสนุนแนวคิดที่ว่าการเปลี่ยนแปลงดังกล่าวเป็นผลจากพัฒนาการภายในของภาษาไทยไม่ใช่การยืมโครงสร้างจากการแปล และชี้ให้เห็นว่างานแปลวรรณกรรมสามารถเป็นหลักฐานเชิงภาษาศาสตร์ที่สะท้อนการเปลี่ยนแปลงความหมายภาษาไทยในช่วงเวลาต่าง ๆ ได้
Downloads
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เอกสารอ้างอิง
แครอลล์, แอล. (2534). อลิซผจญภัยในแดนมหัศจรรย์ (ระวี ภาวิไล, ผู้แปล). ดอกหญ้า. (ต้นฉบับพิมพ์ปี 1865).
แครอลล์, แอล. (2541). การผจญภัยของอลิซในดินแดนมหัศจรรย์ (แก้วคำทิพย์ ไชย, ผู้แปล). คลาสสิก. (ต้นฉบับพิมพ์ปี 1865).
แครอลล์, แอล. (2552). อลิซในดินแดนพิศวง (จิระนันท์ พิตรปรีชา, ผู้แปล). ฟรีฟอร์ม. (ต้นฉบับพิมพ์ปี 1865).
แครอลล์, แอล. (2565). อลิซในแดนมหัศจรรย์ (ชญาดา พาวเวลล์, ผู้แปล). แอร์โรว์คลาสสิกบุ๊ค. (ต้นฉบับพิมพ์ปี 1865).
จิณวัฒน์ แก่นเมือง. (2563). การเปลี่ยนแปลงความหมายเชิงการอ้างถึงของสรรพนาม “มัน” ในภาษาไทย [วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต, จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย] Chula DigiVerse. http://doi.org/10.58837/CHULA.THE.2020.959
เชวง จันทรเขตต์. (2528). การแปลเพื่อการสื่อสาร. ไทยวัฒนาพานิช.
โชติกา เศรษฐธัญการ. (2553). กลวิธีการแปลหน่วยสร้างประโยคเน้นส่วนในเนื้อหาที่เป็นวิชาการ [วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยนเรศวร]. สำนักงานการวิจัยแห่งชาติ. https://doi.org/10.14457/NU.the.2010.29
นววรรณ พันธุเมธา. (2539). พินิจภาษา เล่ม 3. กรมวิชาการ กระทรวงศึกษาธิการ.
นววรรณ พันธุเมธา. (2558). ไวยากรณ์ไทย. โครงการเผยแพร่ผลงานวิชาการ คณะอักษรศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
พัชรี โภคาสัมฤทธิ์. (2554). การแปลคําสรรพนามจากภาษาอังกฤษเป็นภาษาไทย. วารสารอักษรศาสตร์ มหาวิทยาลัยศิลปากร, 33(2), 57-88.
วิษณุ กอปรสิริพัฒน์. (2548). การแปลตามหลักภาษาศาสตร์. สำนักพิมพ์มหาวิทยาลัยมหาสารคาม.
วรนาถ วิมลเฉลา. (2539). คู่มือสอนแปล. สำนักพิมพ์จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
สุนันทา ชัยณรงค์เดชากุล. (2561). การศึกษากลวิธีการแปลประโยคเคล็ฟต์ที่ใช้สรรพนาม “it” ประเภท dummy subject ในนวนิยายเรื่อง The Murder of Roger Ackroyd ของอากาธา คริสตี้: กรณีศึกษาสำนวนแปลของพิรุณรัตน์ [สารนิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต, จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย]. Chula DigiVerse. https://doi.org/10.58837/CHULA.IS.2018.42
โสมวรรณ ทองเนียม. (2544). การศึกษาคำสรรพนาม “it” จากนวนิยายแปลเรื่อง “แม่โขง” [วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต]. มหาวิทยาลัยมหิดล.
อัญชลี สิงห์น้อย วงศ์วัฒนา. (2565). ไวยากรณ์ไทยเชิงสื่อสาร :การวิเคราะห์แนวภาษาศาสตร์หน้าที่นิยมเชิงแบบลักษณ์. สำนักพิมพ์มหาวิทยาลัยนเรศวร.
อัญชลี สิงห์น้อย วงศ์วัฒนา. (2567). ประโยคประธานไร้ตัวตน: หน้าที่และการเข้าใจข้ามภาษาผ่านภาษาศาสตร์และการแปลจากอังกฤษเป็นไทย. วารสารมนุษยศาสตร์ มหาวิทยาลัยนเรศวร, 21(2), 122-145.
อุปกิตศิลปสาร, พระยา. (2544). หลักภาษาไทย: อักขรวิธี วจีวิภาค วากยสัมพันธ์ ฉันทลักษณ์. ไทยวัฒนาพานิช.
Biber, D., & Conrad, S. (2009). Register, genre, and style. Cambridge University Press.
Carroll, L. (1897). Alice’s adventures in Wonderland and through the looking-glass (J. Tenniel, Illus.). Macmillan.
Chutisilp, P. (1984). A sociolinguistic study of an additional language: English in Thailand. (Publication No. 850210). [Doctoral dissertation, University of Illinois at Urbana–Champaign]. ProQuest Dissertations & Theses Global.
Hopper, P. J., & Traugott, E. C. (1993). Grammaticalization. Cambridge University Press.
Indrambarya, K. (1996). On impersonal verbs in Thai. In The Fourth International Symposium on Language and Linguistics (pp. 505–521). Institute of Language and Culture for Rural Development, Mahidol University.
Indrambarya, K. (2015). Thai impersonal pronouns and language power. MANUSYA: Journal of Humanities, 18(21), Article 2.
Nida, E. A. (1964). Toward a science of translating: With special reference to principles and procedures involved in Bible translating. E. J. Brill.
Nida, E. A., & Taber, C. R. (1969). The theory and practice of translation. Brill.
Quirk, R., Greenbaum, S., Leech, G., & Svartvik, J. (1985). A comprehensive grammar of the English language. Longman.
