พุทธนวัตกรรมการให้คำปรึกษาด้วยระบบเทคโนโลยีดิจิทัลของมหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย

ผู้แต่ง

  • นันทยา รื่นกลิ่น คณะสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย
  • สุรพล สุยะพรหม คณะสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย
  • เกียรติศักดิ์ สุขเหลือง คณะสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย

คำสำคัญ:

พุทธนวัตกรรม, การให้คำปรึกษา, ระบบเทคโนโลยีดิจิทัล, มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย

บทคัดย่อ

บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1. ศึกษาการให้คำปรึกษาด้วยระบบเทคโนโลยีดิจิทัล 2. พัฒนาพุทธนวัตกรรมการให้คำปรึกษาด้วยระบบเทคโนโลยีดิจิทัล และ 3. นำเสนอพุทธนวัตกรรมดังกล่าว เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพแบบการวิจัยและพัฒนา ดำเนินการ 6 ขั้นตอน บูรณาการแนวคิดการพัฒนาองค์การ หลักอริยสัจ 4 และแบบจำลองความสำเร็จของระบบสารสนเทศของ DeLone และ McLean ผู้ให้ข้อมูลสำคัญ 25 รูปหรือคน คัดเลือกแบบเจาะจงจาก 6 กลุ่ม กลุ่มทดลองใช้ต้นแบบ 21 คน และผู้ทรงคุณวุฒิสนทนากลุ่มเฉพาะ 10 รูปหรือคน เก็บข้อมูลด้วยการศึกษาเอกสาร การสัมภาษณ์เชิงลึกกึ่งโครงสร้าง การสังเกตแบบไม่มีส่วนร่วม การทดลองใช้และประเมินความพึงพอใจ และการสนทนากลุ่มเฉพาะ วิเคราะห์ข้อมูลด้วยการวิเคราะห์เนื้อหา ค่าเฉลี่ย และส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน

ผลการวิจัยพบว่า 1. ระบบการให้คำปรึกษาของมหาวิทยาลัยยังเป็นบริการแบบมนุษย์ต่อมนุษย์ มีข้อจำกัดด้านเวลาและสถานที่ ขาดระบบคัดกรองและการส่งต่อที่เป็นมาตรฐาน จากการวิเคราะห์พบว่าสาเหตุสำคัญคือการยังไม่นำเทคโนโลยีดิจิทัลมาใช้อย่างเป็นระบบ จึงพัฒนารูปแบบการปรึกษาโดยบูรณาการพุทธธรรม และ PDPA 2. พัฒนาต้นแบบแอปพลิเคชัน ธรรมใจ บูรณาการหลักอริยสัจ 4 กับสถาปัตยกรรมระบบดิจิทัล มีช่องทางให้คำปรึกษา รองรับการไม่เปิดเผยตัวตน มีระบบคัดกรอง 2Q และ ST5 และระบบรับรองผู้ให้คำปรึกษาตามกรอบ KAS 3. ความพึงพอใจหลังใช้งานอยู่ในระดับมาก (4.34) สูงกว่าก่อนใช้งานที่อยู่ในระดับปานกลาง (2.52) อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ 0.01 ระบบมีคุณภาพครบทั้ง 6 ด้านตามแบบจำลอง DeLone และ McLean เกิดประโยชน์ในระดับบุคคล องค์การ และสังคม ผู้ทรงคุณวุฒิเห็นสอดคล้องกันว่าพุทธนวัตกรรมนี้มีความเหมาะสม เป็นไปได้ และต่อยอดเป็นนวัตกรรมเพื่อสังคมได้

เอกสารอ้างอิง

กนกกร อารีรักษ์. (2566). การบูรณาการหลักพุทธธรรมเพื่อส่งเสริมนวัตกรรมการบริหารจัดการของบริษัท การบินไทย จำกัด (มหาชน) (ดุษฎีนิพนธ์ปรัชญาดุษฎีบัณฑิต สาขาวิชารัฐประศาสนศาสตร์). พระนครศรีอยุธยา: มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

กรมสุขภาพจิต กระทรวงสาธารณสุข. (2568), รายงานประจำปี กรมสุขภาพจิต ปีงบประมาณ 2567. นนทบุรี: กรมสุขภาพจิต.

ชนาธิป พรมวัน. (2566). การประยุกต์หลักพุทธธรรมเพื่อการบริหารจัดการโดยการใช้เทคโนโลยีดิจิทัลของเทศบาลในจังหวัดเชียงใหม่ (ดุษฎีนิพนธ์ปรัชญาดุษฎีบัณฑิตสาขาวิชารัฐประศาสนศาสตร์). พระนครศรีอยุธยา: มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

พงศ์นคร โภชากรณ์. (2565). การบูรณาการหลักพุทธธรรมเพื่อพัฒนาการบริหารจัดการโครงการลงทะเบียนเพื่อสวัสดิการแห่งรัฐ (ดุษฎีนิพนธ์ปรัชญาดุษฎีบัณฑิต สาขาวิชารัฐประศาสนศาสตร์). พระนครศรีอยุธยา: มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

พระครูปลัดศักดิ์ มหาวีโร (โกศลสุภวัฒน์). (2565). รูปแบบการจัดการเรียนการสอนตามหลักอริยสัจ 4 สำหรับนักเรียนประถมศึกษาในโรงเรียนสังกัดกรุงเทพมหานคร (ดุษฎีนิพนธ์พุทธศาสตรดุษฎีบัณฑิต สาขาวิชาพุทธบริหารการศึกษา). พระนครศรีอยุธยา: มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

พระธรรมโกศาจารย์ (ประยูร ธมฺมจิตฺโต). (2548). พุทธวิธีบริหาร. กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

พระพรหมคุณาภรณ์ (ป.อ. ปยุตฺโต). (2565). พุทธธรรม ฉบับปรับขยาย (พิมพ์ครั้งที่ 55). กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์ผลิธัมม์.

พระมหาสุเทพ สุทฺธิญาโณ (ธนิกกุล). (2565). การพัฒนาสมรรถนะการให้การปรึกษาแนวพุทธจิตวิทยาของพระสงฆ์ (ดุษฎีนิพนธ์พุทธศาสตรดุษฎีบัณฑิต สาขาวิชาพระพุทธศาสนา). พระนครศรีอยุธยา: มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

สมาน ศิริเจริญสุข. (2565). การพัฒนาการบริหารจัดการในการให้คำปรึกษาด้านจิตสังคมของศาลยุติธรรม (ดุษฎีนิพนธ์ปรัชญาดุษฎีบัณฑิต สาขาวิชารัฐประศาสนศาสตร์). พระนครศรีอยุธยา: มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

สุทิศ สวัสดี. (2565). การพัฒนารูปแบบการเรียนรู้ด้านพุทธิพิสัยตามหลักอริยสัจ 4 สำหรับสถานศึกษาสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษา (ดุษฎีนิพนธ์พุทธศาสตรดุษฎีบัณฑิต สาขาวิชาพุทธบริหารการศึกษา). พระนครศรีอยุธยา: มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

อดิเทพ ภิญญาเกษม. (2565). การพัฒนาเทคโนโลยีสารสนเทศในการบริหารจัดการทรัพยากรน้ำของกรมชลประทานโดยการประยุกต์ใช้หลักพุทธธรรม (ดุษฎีนิพนธ์ปรัชญาดุษฎีบัณฑิต สาขาวิชารัฐประศาสนศาสตร์). พระนครศรีอยุธยา: มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

อภิชาติ รอดนิยม. (2568). นวัตกรรมการพัฒนาแพลตฟอร์มยุคดิจิทัลตามหลักพุทธธรรมของมหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย (ดุษฎีนิพนธ์ครุศาสตรดุษฎีบัณฑิต สาขาวิชาพุทธบริหารการศึกษา). พระนครศรีอยุธยา: มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

อรอนงค์ แจ้งพงศ์พันธ์. (2566). พุทธบูรณาการเพื่อเสริมสร้างประสิทธิผลการพัฒนาองค์กรของบริษัท รถไฟฟ้า ร.ฟ.ท. จำกัด (ดุษฎีนิพนธ์ปรัชญาดุษฎีบัณฑิต สาขาวิชารัฐประศาสนศาสตร์). พระนครศรีอยุธยา: มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

DeLone, W. H., & McLean, E. R. (2003). The DeLone and McLean Model of Information Systems Success: A Ten-Year Update. Journal of Management Information Systems, 19(4), 9–30.

Rogers, E. M. (2003). Diffusion of Innovations (5th ed.). New York: Free Press.

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

2026-10-25

รูปแบบการอ้างอิง

รื่นกลิ่น น., สุยะพรหม ส., & สุขเหลือง เ. (2026). พุทธนวัตกรรมการให้คำปรึกษาด้วยระบบเทคโนโลยีดิจิทัลของมหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. วารสาร มจร สังคมศาสตร์ปริทรรศน์, 15(5), 86–97. สืบค้น จาก https://so03.tci-thaijo.org/index.php/jssr/article/view/303638