พุทธบูรณาการเพื่อส่งเสริมวัฒนธรรมทางการเมืองแบบมีส่วนร่วมของประชาชนในตำบลบางคนที อำเภอบางคนที จังหวัดสมุทรสงคราม

บทคัดย่อ

บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์ 1. ศึกษาระดับวัฒนธรรมทางการเมืองแบบมีส่วนร่วมของประชาชนในตำบลบางคนที อำเภอบางคนที จังหวัดสมุทรสงคราม 2. ศึกษาความสัมพันธ์ระหว่างหลักสัปมัปปธาน 4 กับวัฒนธรรมทางการเมือง และ 3. นำเสนอพุทธบูรณาการเพื่อส่งเสริมวัฒนธรรมทางการเมือง ผู้วิจัยเลือกยกหลักธรรม “สัมมัปปธาน 4” ซึ่งเป็นหลักแห่งความเพียรพยายามอันชอบมาเป็นกรอบในการวิเคราะห์นั้น เนื่องจากวัฒนธรรมทางการเมืองแบบมีส่วนร่วมที่เข้มแข็งจำเป็นต้องอาศัยความกระตือรือร้นและความมุ่งมั่นของประชาชนในการละทิ้งพฤติกรรมเพิกเฉยทางการเมืองและเพียรสร้างสรรค์บทบาทหน้าที่พลเมืองที่ดีอย่างต่อเนื่อง ระเบียบวิธีการวิจัยใช้แบบผสานวิธี (Mixed Methods Research) การวิจัยเชิงปริมาณเก็บข้อมูลจากกลุ่มตัวอย่างประชาชนผู้มีสิทธิเลือกตั้งจำนวน 239 คน ส่วนการวิจัยเชิงคุณภาพเก็บข้อมูลโดยสัมภาษณ์เชิงลึกกับผู้ให้ข้อมูลสำคัญด้วยการคัดเลือกแบบเจาะจง จำนวน 9 รูปหรือคน และวิเคราะห์ข้อมูลด้วยวิธีพรรณนา

ผลการวิจัยพบว่า 1. ระดับวัฒนธรรมทางการเมืองแบบมีส่วนร่วมของประชาชน โดยภาพรวมอยู่ในระดับมาก 2. หลักสัมมัปปธาน 4 มีความสัมพันธ์เชิงบวกกับวัฒนธรรมทางการเมืองในระดับปานกลาง แสดงให้เห็นว่า เมื่อประชาชนประยุกต์หลักสัมมัปปธาน 4 เข้ากับวัฒนธรรมทางการเมืองจะทำให้การเมืองมีคุณภาพมากยิ่งขึ้น 3. แนวการปฏิบัติที่สร้างวัฒนธรรมทางการเมืองแบบมีส่วนร่วม ประกอบด้วย 4 ด้าน ได้แก่ สังวรปธาน ทำหน้าที่เป็นกลไกเชิงป้องกันที่ช่วยปลูกฝังจิตสำนึกทางการเมืองที่ดีให้แก่ประชาชน ปหานปธาน ทำหน้าที่เป็นกลไกเชิงแก้ไข โดยมุ่งจัดการกับปัญหาหรือพฤติกรรมที่ไม่เหมาะสมทางการเมืองที่เกิดขึ้น ภาวนาปธาน มีบทบาทในการส่งเสริมและพัฒนาศักยภาพของประชาชนในชุมชนให้มีทักษะทางการเมืองที่เหมาะสม และอนุรักขนาปธาน มีบทบาทในการธำรงรักษาและต่อยอดพฤติกรรมทางการเมืองที่ดีงาม ทั้งนี้แนวปฏิบัติดังกล่าวจะช่วยให้ประชาชนมี “ภูมิคุ้มกันทางเมือง” ที่แข็งแกร่ง เป็นการสร้างประชาธิปไตยจากฐานราก