พลวัตภาครัฐ: การพัฒนานวัตกรรมเพื่อรับมือโลกยุคเปลี่ยนผ่าน
คำสำคัญ:
พลวัตภาครัฐ, นวัตกรรมภาครัฐ, การเปลี่ยนแปลงดิจิทัลภาครัฐบทคัดย่อ
บทความนี้นำเสนอเกี่ยวกับพลวัตภาครัฐในโลกปัจจุบันที่ขับเคลื่อนด้วยการเปลี่ยนแปลงอย่างไม่หยุดนิ่งและซับซ้อน ภาครัฐทั่วโลกเผชิญความท้าทายจากหลายมิติ ทั้งการปฏิวัติทางเทคโนโลยีและดิจิทัลที่พลิกโฉมวิถีชีวิตและความคาดหวังของประชาชน วิกฤตการณ์และความไม่แน่นอนซึ่งกลายเป็นบรรทัดฐานใหม่ ปัญหาที่เชื่อมโยงซับซ้อนข้ามมิติ ตลอดจนข้อจำกัดด้านทรัพยากร ผู้เขียนสังเคราะห์แนวคิดจากกรอบการจัดการภาครัฐแนวใหม่ (New Public Management) และการบริการสาธารณะแนวใหม่ (New Public Service) ชี้ให้เห็นว่าภาครัฐต้องก้าวข้ามกรอบคิดและวิธีการทำงานแบบดั้งเดิม โดยอาศัยการสร้างสรรค์นวัตกรรมในห้ามิติ ได้แก่ การปลูกฝังวัฒนธรรมการทดลองและการเรียนรู้ การใช้ประโยชน์จากข้อมูลและเทคโนโลยีอย่างชาญฉลาด การเปิดกว้างสู่ความร่วมมือกับภาคส่วนต่าง ๆ การพัฒนาบุคลากรภาครัฐให้มีทักษะแห่งอนาคต และการทบทวนกฎระเบียบให้เอื้อต่อนวัตกรรม ตัวอย่างที่เป็นรูปธรรมในประเทศไทย เช่น ระบบบริการประชาชนแบบเบ็ดเสร็จ ณ จุดเดียว (One-Stop Service) แพลตฟอร์มยืนยันตัวตนดิจิทัล ThaID และการนำปัญญาประดิษฐ์มาวิเคราะห์ข้อมูลขนาดใหญ่เพื่อสนับสนุนการตัดสินใจเชิงนโยบาย บทความสรุปว่านวัตกรรมภาครัฐมิใช่ทางเลือก หากแต่เป็นภารกิจเร่งด่วนที่จะช่วยให้ภาครัฐปรับตัว ยืดหยุ่น และตอบสนองความต้องการของประชาชนได้อย่างแท้จริง ตลอดจนนำพาสังคมไปสู่อนาคตที่ยั่งยืนและมีคุณภาพชีวิตที่ดีขึ้น
เอกสารอ้างอิง
นราธิป ศรีราม. (2556). การสังเคราะห์แนวคิดการบริการสาธารณะแนวใหม่. นนทบุรี: มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช.
พระมหาสุทธิดล จิตฺตปญฺโญ และคณะ. (2567). การพัฒนาการจัดการปกครอง: นัยยะสำหรับการปฏิรูปภาครัฐในอนาคต. Journal of Roi Kaensarn Academi, 9(7), 1449-1460.
พัชราวลัย ศุภภะ. (2562). นโยบายสาธารณะและการวางแผนเพื่อจัดการองค์กรภาครัฐ. พระนครศรีอยุธยา: มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
ลัญชกร ยอดดอกไม้ และบำเพ็ญ ไมตรีโสภณ. (2567). แนวทางการจัดการภาครัฐแนวใหม่ตามหลักธรรมาภิบาลของเทศบาลเมืองเพชรบุรี จังหวัดเพชรบุรี. วารสารบัณฑิตศึกษา มหาวิทยาลัยราชภัฏสกลนคร, 21(92), 151-166.
สุชานุช พันธนียะ. (2567). บทวิเคราะห์การจัดการภาครัฐแนวใหม่ “เหล้าเก่าในขวดใหม่จริงหรือ?”. วารสารรัฐศาสตร์และรัฐประศาสนศาสตร์, 15(1), 319-344.
อริศรา มีสติ และชนิดา จิตตรุทธะ. (2567). การบริหารจัดการตามแนวทางการจัดการภาครัฐแนวใหม่ กรณี กองบัญชาการตำรวจสืบสวนสอบสวนอาชญากรรมทางเทคโนโลยี. วารสารสังคมศาสตร์และมนุษยศาสตร์ สถาบันอุดมศึกษาเอกชนแห่งประเทศไทย, 30(1), 27-39.
อุษณี มงคลพิทักษ์สุข. (2555). แนะนำหนังสือ การบริหารปกครองสาธารณะ: การบริหารรัฐกิจในศตวรรษที่ 21 Public Governance. วารสารร่มพฤกษ์ มหาวิทยาลัยเกริก, 30(3), 175-188.
Bason, C. (2018). Leading public sector innovation: Co-creating for a better society (2nd ed.). Bristol, UK: Policy Press.
Borins, S. (2014). The persistence of innovation in government. Washington, DC: Brookings Institution Press.
Denhardt, J. V., & Denhardt, R. B. (2007). The New Public Service: Serving, Not Steering. New York: M.E. Sharpe.
Mazzucato, M. (2021). Mission economy: A moonshot guide to changing capitalism. London, UK: Allen Lane.
OECD. (2017). Embracing innovation in government: Global trends 2017. Paris, France: OECD Publishing. Retrieved 23 May 2026, from. https://doi.org/10.1787/58344dc5-en
Pollitt, C., & Bouckaert, G. (2017). Public management reform: A comparative analysis - Into the age of austerity (4th ed.). Oxford, UK: Oxford University Press.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2026 วารสาร มจร สังคมศาสตร์ปริทรรศน์
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เพื่อให้เป็นไปตามกฎหมายลิขสิทธิ์ ผู้นิพนธ์ทุกท่านต้องลงลายมือชื่อในแบบฟอร์มใบมอบลิขสิทธิ์บทความให้แก่วารสารฯ พร้อมกับบทความต้นฉบับที่ได้แก้ไขครั้งสุดท้าย นอกจากนี้ ผู้นิพนธ์ทุกท่านต้องยืนยันว่าบทความต้นฉบับที่ส่งมาตีพิมพ์นั้น ได้ส่งมาตีพิมพ์เฉพาะในวารสาร มจร สังคมศาสตร์ปริทรรศน์ เพียงแห่งเดียวเท่านั้น หากมีการใช้ภาพหรือตารางหรือเนื้อหาอื่นๆ ของผู้นิพนธ์อื่นที่ปรากฏในสิ่งตีพิมพ์อื่นมาแล้ว ผู้นิพนธ์ต้องขออนุญาตเจ้าของลิขสิทธิ์ก่อน พร้อมทั้งแสดงหนังสือที่ได้รับการยินยอมต่อบรรณาธิการ ก่อนที่บทความจะได้รับการตีพิมพ์ หากไม่เป็นไปตามข้อกำหนดเบื้องต้น ทางวารสารจะถอดบทความของท่านออกโดยไม่มีข้อยกเว้นใดๆ ทั้งสิ้น
