การควบรวมกิจการและการเข้าซื้อกิจการของประเทศไทย: กระบวนการ ผลกระทบ และปัจจัยแห่งความสำเร็จ
คำสำคัญ:
การควบรวมกิจการและการเข้าซื้อกิจการ, การควบบริษัทตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์, การตรวจสอบสถานะกิจการบทคัดย่อ
บทความวิชาการนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อจะนำเสนอการวิเคราะห์การควบรวมกิจการและการเข้าซื้อกิจการของประเทศไทยในฐานะกลไกเชิงกลยุทธ์ที่มีบทบาทสำคัญต่อการเพิ่มขีดความสามารถในการแข่งขันของภาคธุรกิจ ภายใต้บริบทเศรษฐกิจที่มีความผันผวนและการแข่งขันที่รุนแรงทั้งในระดับประเทศและระหว่างประเทศ โดยมุ่งศึกษาความสำคัญ รูปแบบ กระบวนการดำเนินงาน และผลกระทบของการควบรวมกิจการและการเข้าซื้อกิจการ ต่อองค์กรและระบบเศรษฐกิจไทย ทั้งนี้ การเติบโตของธุรกิจในปัจจุบันได้เปลี่ยนจากการเติบโตจากภายในองค์กรไปสู่การเติบโตจากภายนอกผ่านการควบรวมกิจการเพื่อสร้างมูลค่าเพิ่ม ลดต้นทุน เพิ่มประสิทธิภาพการบริหารจัดการ และเสริมอำนาจทางการแข่งขัน บทความนี้ใช้วิธีการวิเคราะห์เชิงเอกสาร โดยสังเคราะห์ข้อมูลจากแนวคิด ทฤษฎี เอกสารวิชาการ และข้อมูลเชิงสถิติที่เกี่ยวข้องกับกระบวนการควบรวมกิจการและการเข้าซื้อกิจการ ทั้งในประเทศและต่างประเทศ ครอบคลุมการวิเคราะห์รูปแบบการควบรวมกิจการ 3 ลักษณะ ได้แก่ การรวมธุรกิจแนวนอน แนวตั้ง และการรวมธุรกิจที่ไม่เกี่ยวข้องกัน รวมถึงการศึกษากระบวนการดำเนินงาน 7 ขั้นตอน ตั้งแต่การวางแผนเชิงกลยุทธ์ การกำหนดรูปแบบการควบรวม การจัดเตรียมเอกสาร การตรวจสอบสถานะกิจการการจัดทำสัญญา การปิดธุรกรรม และการบูรณาการภายหลังการควบรวม ผลการศึกษาชี้ให้เห็นว่า การควบรวมกิจการและการเข้าซื้อกิจการ เป็นเครื่องมือสำคัญในการเสริมสร้างความเข้มแข็งและความสามารถในการแข่งขันขององค์กร ช่วยเพิ่มประสิทธิภาพในการใช้ทรัพยากร ขยายฐานลูกค้า และสร้างความได้เปรียบทางธุรกิจ อย่างไรก็ตาม ความสำเร็จของการดำเนินการขึ้นอยู่กับการวางแผนเชิงกลยุทธ์ที่รอบคอบ การกำกับดูแลกิจการที่เหมาะสม การบริหารความเสี่ยง การปฏิบัติตามกฎหมายที่เกี่ยวข้อง และความสามารถในการบูรณาการโครงสร้างองค์กร บุคลากร และวัฒนธรรมองค์กรภายหลังการควบรวมอย่างมีประสิทธิภาพ เพื่อให้เกิดประโยชน์สูงสุดต่อองค์กร ผู้ถือหุ้น และระบบเศรษฐกิจโดยรวม
เอกสารอ้างอิง
กีรติ อาภาพันธุ์ และคณะ. (2565). วิเคราะห์พฤติกรรมการแข่งขันในกิจการกระจายเสียง กิจการโทรทัศน์ และกิจการที่เกี่ยวข้อง. สืบค้น 20 มีนาคม 2569, จาก https://broadcast.nbtc.go.th/data/academic/file/650600000005.pdf.
ไกรวิชญ์ อามาตย์เสนา. (2564). ผลกระทบของแต่ละรูปแบบการครอบงำและควบรวมกิจการต่อการตอบสนองราคาหลักทรัพย์ในระยะสั้น. สืบค้น 20 มีนาคม 2569, จาก https://econ.nida.ac.th/wp-content/uploads/2021/05/3-2-abstractfullpaperไกรวิชญ์-อามาตย์เสนา-6120313012-ศก9000.pdf.
ตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทย. (2561). Mergers and Acquisitions ทางเลือกสู่ความสำเร็จธุรกิจไทย. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์ตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทย.
ตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทย. (2564). 3 วิธี การควบรวมกิจการ (M&A) เพื่อสร้างโอกาสการเติบโตให้กับธุรกิจ. สืบค้น 20 มีนาคม 2569, จาก https://www.setlink.set.or.th/th/education/infographic/25-3-types-of-mergers-and-acquisitions.
ธนวรรธน์ พลวิชัย. (2564). ตำราเรียนเศรษฐศาสตร์การจัดการ:เครื่องมือวิเคราะห์ธุรกิจในปัจจุบัน. กรุงเทพฯ: เยลโล่การพิมพ์ (1988).
บุญญาพร ดอนนาปี. (2565). ข้อพิจารณาทางกฎหมายที่สำคัญสำหรับการควบรวมกิจการ. สืบค้น 20 มีนาคม 2569, จาก https://thestandard.co/merger-law/.
พิเศษ เสตเสถียร. (2560). หลักกฎหมายธุรกิจ. กรุงเทพฯ: วิญญูชน.
ไพฑูรย์ วรรณศิริ. (2560). กฎหมายธุรกิจ. กรุงเทพฯ: วิญญูชน.
ลงทุนแมน. (2564). สรุปเรื่อง M&A การควบรวมกิจการ คืออะไร? ครบจบในโพสต์เดียว. สืบค้น 20 มีนาคม 2569, จาก https://www.longtunman.com/32605.
ลงทุนแมน. (2565). M&A คืออะไร? ทำไมจึงเป็นกลยุทธ์ ที่หลายบริษัทนิยมใช้. สืบค้น 20 มีนาคม 2569, จาก https://www.longtunman.com/40236.
ศิรินทร์ทิพย์ ช่องรัตน์. (2568). ข้อตกลงของผู้ถือหุ้น คืออะไร ? สำคัญต่อบริษัทอย่างไร?. สืบค้น 20 มีนาคม 2569, จาก https://chobaccountingonline.co.th/what-is-shareholders-agreement/.
สมยศ เชื้อไทย. (2562). คำอธิบายกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ว่าด้วยนิติกรรมและสัญญา. กรุงเทพฯ: วิญญูชน.
สุพิศ ปราณีตพลกรัง. (2561). กฎหมายธุรกิจและการลงทุน. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
ACCREVO. (2564). 4 รูปแบบการควบรวมกิจการ. สืบค้น 20 มีนาคม 2569, จาก https://www.accrevo.com/articles/item/163.
Gaughan, P. A. (2018). Mergers, acquisitions, and corporate restructurings (7th ed.). Hoboken, NJ: John Wiley & Sons.
KPMG Thailand (2026). M&A Trends in Thailand Retrieved March 20, 2026, from https://assets.kpmg.com/content/dam/kpmg/th/pdf/2026/01/m-and-a-trends-in-thailand-q4-2025.pdf.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2026 วารสาร มจร สังคมศาสตร์ปริทรรศน์

อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เพื่อให้เป็นไปตามกฎหมายลิขสิทธิ์ ผู้นิพนธ์ทุกท่านต้องลงลายมือชื่อในแบบฟอร์มใบมอบลิขสิทธิ์บทความให้แก่วารสารฯ พร้อมกับบทความต้นฉบับที่ได้แก้ไขครั้งสุดท้าย นอกจากนี้ ผู้นิพนธ์ทุกท่านต้องยืนยันว่าบทความต้นฉบับที่ส่งมาตีพิมพ์นั้น ได้ส่งมาตีพิมพ์เฉพาะในวารสาร มจร สังคมศาสตร์ปริทรรศน์ เพียงแห่งเดียวเท่านั้น หากมีการใช้ภาพหรือตารางหรือเนื้อหาอื่นๆ ของผู้นิพนธ์อื่นที่ปรากฏในสิ่งตีพิมพ์อื่นมาแล้ว ผู้นิพนธ์ต้องขออนุญาตเจ้าของลิขสิทธิ์ก่อน พร้อมทั้งแสดงหนังสือที่ได้รับการยินยอมต่อบรรณาธิการ ก่อนที่บทความจะได้รับการตีพิมพ์ หากไม่เป็นไปตามข้อกำหนดเบื้องต้น ทางวารสารจะถอดบทความของท่านออกโดยไม่มีข้อยกเว้นใดๆ ทั้งสิ้น

