พุทธบูรณาการส่งเสริมการมีส่วนร่วมของประชาชนในการจัดการขยะมูลฝอยของเทศบาลตำบลทุ่งกวาว อำเภอเมืองแพร่ จังหวัดแพร่

พระภัทรชกร สิริภทฺโท; พระครูโสภณกิตติบัณฑิต; สมจิต ขอนวงศ์

ผู้แต่ง

พระภัทรชกร สิริภทฺโท มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย วิทยาเขตแพร่
พระครูโสภณกิตติบัณฑิต มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย วิทยาเขตแพร่
สมจิต ขอนวงศ์ มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย วิทยาเขตแพร่

คำสำคัญ:

พุทธบูรณาการ, อปริหานิยธรรม, การมีส่วนร่วมของประชาชน

บทคัดย่อ

บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1. ศึกษาระดับการมีส่วนร่วมของประชาชนในการจัดการขยะมูลฝอยของเทศบาลตำบลทุ่งกวาว อำเภอเมืองแพร่ จังหวัดแพร่ 2. ศึกษาความสัมพันธ์ระหว่างหลักอปริหานิยธรรม 7 กับการมีส่วนร่วมของประชาชนในการจัดการขยะมูลฝอย และ 3. นำเสนอพุทธบูรณาการเพื่อส่งเสริมการมีส่วนร่วมของประชาชนในการจัดการขยะมูลฝอย การวิจัยใช้ระเบียบวิธีแบบผสานวิธี โดยเก็บข้อมูลเชิงปริมาณจากกลุ่มตัวอย่างจำนวน 370 คน เคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติพรรณนา ได้แก่ ค่าร้อยละ ค่าเฉลี่ย และส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน รวมทั้งค่าสัมประสิทธิ์สหสัมพันธ์ของเพียร์สัน และเก็บข้อมูลเชิงคุณภาพจากผู้ให้ข้อมูลสำคัญจำนวน 10 รูปหรือท่าน ประกอบด้วย นักวิชาการด้านพระพุทธศาสนา นักวิชาการด้านรัฐศาสตร์ นักการเมืองท้องถิ่น ผู้ปกครองท้องที่ และประชาชนในพื้นที่ วิเคราะห์ข้อมูลด้วยการวิเคราะห์เนื้อหาเชิงพรรณนา

ผลการวิจัยพบว่า 1. ระดับการมีส่วนร่วมของประชาชนโดยภาพรวมอยู่ในระดับปานกลาง
( $\bar{x}$ = 3.25) 2. หลักอปริหานิยธรรม 7 มีความสัมพันธ์เชิงบวกกับการมีส่วนร่วมของประชาชนอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ 0.01 และมีความสัมพันธ์ในระดับสูงมาก และ
3. พุทธบูรณาการเพื่อส่งเสริมการมีส่วนร่วม (DOBEM MODEL) ประกอบด้วยการมีส่วนร่วม 4 ด้าน คือ ด้านการตัดสินใจ ด้านการดำเนินงาน ด้านการรับผลประโยชน์ และด้านการประเมินผล ผ่านการบูรณาการหลักอปริหานิยธรรม 7 ได้แก่ การหมั่นประชุมกันเนืองนิตย์ การพร้อมเพรียงกันประชุมและดำเนินกิจกรรม การยึดมั่นในกติกาชุมชน การเคารพนับถือผู้ใหญ่ การให้เกียรติสตรี การเคารพสถานที่ปฏิบัติงาน และการอารักขาคุ้มครองผู้ทรงศีลผู้ทรงธรรม เพื่อเสริมสร้างความรับผิดชอบและประสิทธิภาพการจัดการขยะมูลฝอยอย่างยั่งยืน

เอกสารอ้างอิง

กิติพัธ คำสุข, ธัชชนันท์ อิศรเดช, และสุมาลี บุญเรือง. (2567). การประยุกต์หลักพุทธธรรมเพื่อส่งเสริมการมีส่วนร่วมทางการเมืองของประชาชนในตำบลบุโพธิ์ อำเภอลำปลายมาศ จังหวัดบุรีรัมย์. วารสารพุทธนวัตกรรมและการจัดการ, 7(3), 14–28.

ชุตินันท์ มูณีสุวรรณ. (2566). การมีส่วนร่วมของประชาชนในการกำจัดขยะมูลฝอยในพื้นที่องค์การบริหารส่วนตำบลทุ่ง อำเภอไชยา จังหวัดสุราษฎร์ธานี. วารสาร มจร ทวารวดีปริทรรศน์, 2(1), 27–35.

เทศบาลตำบลทุ่งกวาว. (2566). ทบทวนแผนพัฒนาท้องถิ่น (พ.ศ. 2566–2570) ครั้งที่ 1/2566. สืบค้น 10 เมษายน 2568, จาก https://www.toongkwao.go.th/plan/local

นพรัตน์ ชูโสด. (2567). ขยะล้นเมือง. สืบค้น 10 มีนาคม 2567, จาก https://www.thaipbs.or.th/news/content/340722

พระครูพิจิตรวรเวท, พระอุดมสิทธินายก, พระปลัดระพิน พุทฺธิสาโร, และพระมหาสุเมฆ สมาหิโต. (2565). การมีส่วนร่วมของวัดและชุมชนในการอนุรักษ์ประเพณีการแข่งขันเรือยาว จังหวัดพิจิตร. วารสารวิจัยวิชาการ, 5(2), 1–14.

พระมหาหน่อทราย รตนเมธี และสายัณห์ อินนันใจ. (2568). การส่งเสริมการมีส่วนร่วมทางการเมืองภาคประชาชนตามวิถีประชาธิปไตยในชุมชนบ้านดง ตำบลสวนเขื่อน อำเภอเมืองแพร่ จังหวัดแพร่. วารสารวิจัยและวิชาการบวรพัฒน์, 3(2), 1–16.

มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. (2539). พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

สิฎฐิณิศา ธราสกุลปกรณ์ และ สายัณห์ อินนันใจ. (2567). การบูรณาการหลักพุทธธรรมเพื่อส่งเสริมบทบาทของนักการเมืองท้องถิ่นในการจัดการขยะมูลฝอยแบบมีส่วนร่วมของเทศบาลตำบลป่าแมต อำเภอเมืองแพร่ จังหวัดแพร่. วารสารบัณฑิตศึกษาปริทรรศน์ มจร วิทยาเขตแพร่, 10(1), 53–69.

สุทธพงษ์ ขวดแก้ว และพระครูโสภณกิตติบัณฑิต. (2568). การประยุกต์หลักอปริหานิยธรรมเพื่อส่งเสริมบทบาทของนักการเมืองท้องถิ่นในการจัดการขยะชุมชนแบบมีส่วนร่วมเชิงบูรณาการภาครัฐและประชาชนในเขตเทศบาลตำบลไหล่หิน อำเภอเกาะคา จังหวัดลำปาง. วารสารวิจัยและวิชาการบวรพัฒน์, 3(1), 1–18.

อุเชนทร์ เชียงเสน. (2561). การเมืองภาคประชาชน. กรุงเทพฯ: มติชน.

Yamane, T. (1973). Statistics: An Introductory Analysis (3rd ed.). Tokyo: Aoyama Gakuin University.