บทบาทของผู้บริหารที่ส่งผลต่อการปฏิบัติงานของครูในสถานศึกษาสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาแพร่ เขต 1

ณิชนันท์ กาทองทุ่ง; วัชระ จตุพร

ผู้แต่ง

ณิชนันท์ กาทองทุ่ง วิทยาลัยการศึกษา มหาวิทยาลัยพะเยา
วัชระ จตุพร วิทยาลัยการศึกษา มหาวิทยาลัยพะเยา

คำสำคัญ:

บทบาทผู้บริหาร, การปฏิบัติงานของครู, สถานศึกษา

บทคัดย่อ

บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษา 1) บทบาทของผู้บริหารสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาแพร่ เขต 1 2) การปฏิบัติงานของครูในสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาแพร่ เขต 1 3) บทบาทของผู้บริหารที่ส่งผลต่อการปฏิบัติงานของครูในสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาแพร่ เขต 1 และ 4) เพื่อสร้างสมการพยากรณ์บทบาทของผู้บริหารที่ส่งผลต่อการปฏิบัติงานของครูในสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาแพร่ เขต 1 เป็นการวิจัยเชิงปริมาณ กลุ่มตัวอย่างในการวิจัยครั้งนี้ คือ ผู้บริหารสถานศึกษา และครูผู้สอน สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาแพร่ เขต 1 ปีการศึกษา 2567 จำนวน 254 คน จำแนกเป็น ผู้บริหารจำนวน 22 คน และ ครูจำนวน 232 คน เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย คือ แบบสอบถาม โดยได้ค่าความเชื่อมั่นแบบสอบถามทั้งฉบับเท่ากับ 0.989 สถิติที่ใช้ในการวิเคราะห์ข้อมูล คือ ค่าร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน การวิเคราะห์ค่าสัมประสิทธิ์สหสัมพันธ์ของเพียร์สัน และการวิเคราะห์การถดถอยพหุคูณแบบขั้นตอน

ผลการวิจัยพบว่า 1) บทบาทของผู้บริหาร โดยรวมอยู่ในระดับมาก เมื่อพิจารณารายด้าน พบว่า ด้านที่มีค่าเฉลี่ยสูงสุด คือ ด้านการบริหารแบบมีส่วนร่วม ส่วนด้านที่มีค่าเฉลี่ยต่ำสุด คือ ด้านการพัฒนาบุคลากร 2) การปฏิบัติงานของครูในสถานศึกษา โดยรวมอยู่ในระดับมาก เมื่อพิจารณารายด้าน พบว่า ด้านที่มีค่าเฉลี่ยสูงสุด คือ ด้านการพัฒนาคุณภาพผู้เรียน ส่วนด้านที่มีค่าเฉลี่ยต่ำสุด คือ ด้านการพัฒนาตนเองและวิชาชีพ 3) บทบาทของผู้บริหารที่ส่งผลต่อการปฏิบัติงานของครูในสถานศึกษา มี 3 ด้าน คือ ด้านการประสานความสัมพันธ์ ด้านการสร้างแรงจูงใจ และด้านการนิเทศ ติดตาม อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05 4) สามารถสร้างสมการพยากรณ์ ได้ดังต่อไปนี้ สมการพยากรณ์รูปคะแนนดิบ Ŷ = 0.735 + 0.214 (X₁) + 0.496 (X₃) + 0.581 (X₆) และสมการรูปคะแนนมาตรฐาน คือ Z = 0.202Zx₁ + 0.455Zx₃ + 0.710Zx₆

เอกสารอ้างอิง

กระทรวงศึกษาธิการ. (2565). บทบาทหน้าที่ของครูในศตวรรษที่ 21. กรุงเทพฯ: สำนักงานคณะกรรมการศึกษาขั้นพื้นฐาน.

กนกทิพย์ สุขอนันต์ และกนกกร ศิริสุข. (2566). ความสัมพันธ์ระหว่างบทบาทของผู้บริหารสถานศึกษากับแรงจูงใจในการปฏิบัติงานของครู สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาสุราษฎร์ธานี เขต 3. วารสารทัศนมิติทางการศึกษา, 1(2), 62–76.

จิราภรณ์ บุญสุนีย์. (2567). บทบาทของผู้บริหารสถานศึกษาที่ส่งผลต่อแรงจูงใจในการปฏิบัติงานของครูในโรงเรียน สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาสกลนคร เขต 1 (วิทยานิพนธ์ปริญญาครุศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาการบริหารและพัฒนาการศึกษา). สกลนคร: มหาวิทยาลัยราชภัฏสกลนคร.

เฉลิมศรี อรรจนกุล. (2558). สถิติสำหรับการวิจัย. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

ทวี จรูญ. (2564). บทบาทผู้บริหารสถานศึกษาในยุคปัจจุบัน. วารสารการบริหารการศึกษา, 12(3), 45–60.

ธนิต กิตติวรพงษ์กิจ. (2566). บทบาทของผู้บริหารสถานศึกษาในการขับเคลื่อนนโยบายสู่การปฏิบัติของสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาลำปาง เขต 2. (วิทยานิพนธ์ปริญญาครุศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาการบริหารการศึกษา). ลำปาง: มหาวิทยาลัยราชภัฏลำปาง.

ธนพร เพชรเขาทอง และปิยะนาถ บุญมีพิพิธ. (2567). บทบาทผู้บริหารสถานศึกษาในการพัฒนาคุณภาพการศึกษา. วารสารสิรินธรปริทรรศน์, 25(2), 55–63.

บุญชม ศรีสะอาด. (2560). การวิจัยเบื้องต้น (พิมพ์ครั้งที่ 10). กรุงเทพฯ: สุวรีิยาสาส์น.

ภัทรพงษ์ สันเทพ และเพ็ญนภา สุขเสริม. (2563). แนวทางการพัฒนาสมรรถนะการปฏิบัติงานของผู้บริหารสถานศึกษาและครูผู้สอนในสถานศึกษาขั้นพื้นฐาน สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาชัยภูมิ เขต 3. วารสารวิชาการและวิจัย มหาวิทยาลัยภาคตะวันออกเฉียงเหนือ, 11(3), 243–257.

วสิษฐ์พล รอบจังหวัด. (2564). บทบาทของผู้บริหารกับการปฏิบัติงานของครูในสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษา เขต 8 (วิทยานิพนธ์ปริญญาศึกษาศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาการบริหารการศึกษา). นครปฐม: มหาวิทยาลัยศิลปากร.

สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาแพร่ เขต 1. (2567). ข้อมูลรายงานผลการดำเนินงานประจำปีงบประมาณ 2567. สืบค้น 19 มีนาคม 2568, จาก https://phrae1.go.th/

สำนักงานสภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ. (2561). รายงานประจำปี 2561. กรุงเทพฯ: สำนักงานสภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ.

สุภาวดี แสงคำ. (2566). บทบาทของผู้บริหารสถานศึกษาที่ส่งผลต่อการปฏิบัติงานของครูในโรงเรียน สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาอุดรธานี เขต 2 (วิทยานิพนธ์ปริญญาครุศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาการบริหารการศึกษา). อุดรธานี: มหาวิทยาลัยราชภัฏอุดรธานี.

อภิรัตน์ ช่างเกวียน. (2564). บทบาทผู้บริหารกับประสิทธิผลของสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษานครปฐม (วิทยานิพนธ์ปริญญาศึกษาศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาการบริหารการศึกษา). นครปฐม: มหาวิทยาลัยศิลปากร.

Hallinger, P. (2018). Bringing context out of the shadows of leadership: Academic leadership and management. Educational Management Administration & Leadership, 46(1), 5–24.

Krejcie, R. V., & Morgan, D. W. (1970). Determining sample size for research activities. Educational and Psychological Measurement, 30(3), 607–610.

Organisation for Economic Co-operation and Development. (2023). OECD skills outlook 2023: Skills for a resilient future. OECD Publishing. Retrieved March 19, 2025, from https://doi.org/10.1787/1d0f8c0b-en

Starfish Labz. (2024). Future learning and 21st century skills development. Starfish Labz. Retrieved March 19, 2025, from https://www.starfishlabz.com

World Bank. (2022). World development report 2022: Finance for an equitable recovery. World Bank. Retrieved March 19, 2025, from https://doi.org/10.1596/978-1-4648-1730-4