จริยธรรมการใช้ปัญญาประดิษฐ์ในสถาบันอุดมศึกษา: กรอบแนวทางสำหรับนักศึกษาและคณาจารย์
คำสำคัญ:
จริยธรรมการศึกษา, อุดมศึกษา, ความซื่อสัตย์ทางวิชาการ, ปัญญาประดิษฐ์เชิงสร้างสรรค์บทคัดย่อ
การบูรณาการปัญญาประดิษฐ์ โดยเฉพาะอย่างยิ่งปัญญาประดิษฐ์เชิงสร้างสรรค์เข้าสู่แวดวงอุดมศึกษาก่อให้เกิดทั้งโอกาสและความท้าทายทางจริยธรรมในระดับที่ไม่เคยเกิดขึ้นมาก่อน บทความวิชาการฉบับนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1. วิเคราะห์ประเด็นท้าทายเชิงจริยธรรมที่สำคัญจากการใช้ AI ในการเรียนการสอนและการวิจัย และ 2. เสนอกรอบแนวทางเชิงจริยธรรม ที่เป็นรูปธรรมสำหรับนักศึกษาและคณาจารย์ การทบทวนวรรณกรรมพบว่า ความท้าทายหลัก ได้แก่ ความซื่อสัตย์ทางวิชาการ อคติในอัลกอริทึม ความเป็นส่วนตัวของข้อมูล และการลดทอนทักษะการคิดขั้นสูง เพื่อรับมือกับประเด็นเหล่านี้ จึงได้พัฒนากรอบแนวทาง 5 มิติ ได้แก่ 1. ความโปร่งใสและความรับผิดชอบ 2. ความซื่อสัตย์ทางวิชาการในยุคดิจิทัล 3. ความเสมอภาคและความเป็นธรรม 4. การปกป้องข้อมูลและความเป็นส่วนตัว และ 5. การเรียนรู้โดยมีมนุษย์เป็นศูนย์กลาง กรอบแนวทางนี้มุ่งสร้างวัฒนธรรมการใช้ AI อย่างมีวิจารณญาณ สร้างสรรค์ และมีความรับผิดชอบต่อสังคม
เอกสารอ้างอิง
กิตสุรณ สังขสุวรรณ. (2567). ปัญญาประดิษฐ์และผู้สร้างสรรค์ภายใต้กฎหมายลิขสิทธิ์. วารสารกฎหมายนิติพัฒน์, 13(2), 29-52.
พิริยะ อุดมฉัณฑ์. (2567). การใช้ Generative AI ในการทำวิจัย: แนวทางปฏิบัติและข้อควรระวัง. วารสารระบบสารสนเทศด้านธุรกิจ (JISB), 10(2-3), 6-21.
สำนักบริหารวิชาการ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย. (2023). หลักการและแนวปฏิบัติในการใช้เครื่องมือทางปัญญาประดิษฐ์. สืบค้น 25 กันยายน 2568, จาก https://academic.chula.ac.th/storage/images/news/64b63eb35d104.pdf
Bozkurt, A. (2023). Generative artificial intelligence (AI) powered conversational educational agents: The inevitable paradigm shift. Asian Journal of Distance Education, 18(1), 198-204.
Cotton, D. R. et al. (2023). Chatting and cheating: Ensuring academic integrity in the era of ChatGPT. Innovations in Education and Teaching International, 61(2), 228-241.
Dwivedi, Y. K., et al. (2023). "So what if ChatGPT wrote it?" Multidisciplinary perspectives on opportunities, challenges and implications of generative conversational AI for research, practice and policy. International Journal of Information Management, 71, 102642.
Mhlanga, D. (2023). The value of ChatGPT in academic writing and research: A comprehensive review of the literature. SSRN Electronic Journal, 1-16.
Rudolph, J. et al. (2023). ChatGPT: Bullshit spewer or the end of Traditional assessments in higher education?. Journal of Applied Learning & Teaching, 6, 342-363.
Salvagno, M. et al. (2023). Can artificial intelligence help for scientific writing?. Critical Care, 27(1), 1-5.
UNESCO. (2023). ChatGPT and artificial intelligence in higher education: Quick start guide. Paris, France: UNESCO Publishing.
Weber-Wulff, D. et al. (2023). Testing of detection tools for AI-generated text. International Journal for Educational Integrity, 19(1), 1-39.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2026 วารสาร มจร สังคมศาสตร์ปริทรรศน์
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เพื่อให้เป็นไปตามกฎหมายลิขสิทธิ์ ผู้นิพนธ์ทุกท่านต้องลงลายมือชื่อในแบบฟอร์มใบมอบลิขสิทธิ์บทความให้แก่วารสารฯ พร้อมกับบทความต้นฉบับที่ได้แก้ไขครั้งสุดท้าย นอกจากนี้ ผู้นิพนธ์ทุกท่านต้องยืนยันว่าบทความต้นฉบับที่ส่งมาตีพิมพ์นั้น ได้ส่งมาตีพิมพ์เฉพาะในวารสาร มจร สังคมศาสตร์ปริทรรศน์ เพียงแห่งเดียวเท่านั้น หากมีการใช้ภาพหรือตารางหรือเนื้อหาอื่นๆ ของผู้นิพนธ์อื่นที่ปรากฏในสิ่งตีพิมพ์อื่นมาแล้ว ผู้นิพนธ์ต้องขออนุญาตเจ้าของลิขสิทธิ์ก่อน พร้อมทั้งแสดงหนังสือที่ได้รับการยินยอมต่อบรรณาธิการ ก่อนที่บทความจะได้รับการตีพิมพ์ หากไม่เป็นไปตามข้อกำหนดเบื้องต้น ทางวารสารจะถอดบทความของท่านออกโดยไม่มีข้อยกเว้นใดๆ ทั้งสิ้น
