การสื่อสารเพื่อการรณรงค์ด้านความปลอดภัยทางถนนตามนโยบายของรัฐบาล: ศึกษาในช่วงปี พ.ศ. 2554 – 2563

บทคัดย่อ

บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1. ศึกษาถึงบริบททางสังคม เศรษฐกิจ และการเมืองที่ส่งผลต่อองค์ประกอบการสื่อสาร SMCR ในการรณรงค์ด้านความปลอดภัยทางถนนตามนโยบายรัฐบาลในช่วงปี พ.ศ. 2554 – 2563 และ 2. ศึกษาและวิเคราะห์ ถึงกระบวนการสื่อสาร SMCR เพื่อการรณรงค์ด้านความปลอดภัยทางถนนตามนโยบายรัฐบาลในช่วงปี พ.ศ. 2554 - 2563 ทั้งในด้านรูปแบบ เนื้อหา และวิธีการ การสัมภาษณ์เชิงลึกการวิเคราะห์เนื้อหาและการวิเคราะห์เชิงเปรียบเทียบ เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพมีเครื่องมือวิจัยได้แก่การสัมภาษณ์แบบเจาะลึกผู้ให้ข้อมูลจำนวน 38 คน การสังเกตการณ์แบบไม่มีส่วนร่วมและการวิจัยเอกสารจากแหล่งต่าง ๆ โดยวิเคราะห์ข้อมูลตามหลักการลดทอนข้อมูลแสดงข้อมูลอธิบายและทำการสังเคราะห์ตามหลักเหตุผลทางวิชาการ 

ผลการวิจัยพบว่า 1. บริบททางสังคมพบว่าผู้ใช้รถใช้ถนนจำนวนมากมองความปลอดภัยทางถนนเป็นเรื่องไกลตัว และเชื่อว่าการไม่ปฏิบัติตามกฎจราจรไม่ก่อให้เกิดอันตรายถึงชีวิต ขณะที่บริบททางเศรษฐกิจสะท้อนว่าอุบัติเหตุทางถนนเป็นสาเหตุสำคัญของการเสียชีวิตและความพิการ ส่งผลกระทบทางเศรษฐกิจกว่า 500,000 ล้านบาทต่อปี ด้านบริบททางการเมืองยังขาดความเอกภาพในการบูรณาการของหน่วยงานรัฐ การรณรงค์มักเกิดเฉพาะช่วงปีใหม่และสงกรานต์ ผู้นำรัฐบาลยังไม่ให้ความสำคัญอย่างจริงจัง และ 2. กระบวนการสื่อสารเพื่อการรณรงค์ด้านความปลอดภัยทางถนนพบว่า “ผู้ส่งสาร” มองว่า ปัจจัยด้านคนเป็นสาเหตุหลักของอุบัติเหตุ “สาร” ที่ใช้ในการรณรงค์มีลักษณะเป็นกิจกรรมเฉพาะช่วงเทศกาล ไม่มีความต่อเนื่อง “ช่องทางการสื่อสาร” ครอบคลุมสื่อวิทยุ สิ่งพิมพ์ โทรทัศน์ ออนไลน์ สาธารณะ และสื่อบุคคล แต่จำกัดอยู่ในช่วงเทศกาล ส่วน “ผู้รับสาร” แม้ได้รับข้อมูลจากหลายช่องทาง แต่ความไม่ต่อเนื่องทำให้ไม่สามารถเปลี่ยนพฤติกรรมได้ สาเหตุสำคัญมาจากค่านิยมทางวัฒนธรรมที่ยังมองความปลอดภัยทางถนนว่าเป็นเรื่องไกลตัว