การเปลี่ยนผ่านสู่ดิจิทัลของวิสาหกิจชุมชนไทย : การสังเคราะห์งานวิจัย

บทคัดย่อ

บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อสังเคราะห์องค์ความรู้ในการเปลี่ยนผ่านสู่ดิจิทัลของวิสาหกิจชุมชนไทย เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ ใช้วิธีการสังเคราะห์วิจัย และวิเคราะห์เนื้อหา เก็บรวบรวมข้อมูลจากบทความวิจัยที่เกี่ยวกับการเปลี่ยนผ่านสู่ดิจิทัลของวิสาหกิจชุมชน ซึ่งเผยแพร่ในวารสารที่อยู่ในระบบฐานข้อมูลวารสารอิเล็กทรอนิกส์กลางของประเทศไทย ระหว่างปี พ.ศ. 2560-2567 โดยคัดเลือกกลุ่มตัวอย่างตามเกณฑ์ที่กำหนดได้ จำนวน 73 เรื่อง

ผลการวิจัยพบว่า วิสาหกิจชุมชนอยู่ในช่วงเริ่มต้นของการเปลี่ยนผ่านสู่ดิจิทัล แบ่งเป็น 5 ด้านหลัก ได้แก่ 1. ด้านเทคโนโลยี วิสาหกิจชุมชนส่วนใหญ่สามารถใช้เทคโนโลยีพื้นฐาน เช่น โซเชียลมีเดีย เฟซบุ๊ก ไลน์ และระบบชำระเงินดิจิทัล แต่การใช้เทคโนโลยีขั้นสูง เช่น ปัญญาประดิษฐ์ และระบบอัตโนมัติ ไม่แพร่หลาย เนื่องจากข้อจำกัดด้านโครงสร้างพื้นฐานและความพร้อมด้านทักษะ 2. ด้านกระบวนการดำเนินงาน แม้ว่าบางกลุ่มจะนำระบบดิจิทัลมาใช้ เช่น ระบบบริหารสินค้าคงคลัง และระบบข้อมูลสารสนเทศ แต่ส่วนใหญ่ยังคงใช้กระบวนการแบบดั้งเดิม ขาดฐานข้อมูลที่เป็นระบบ และมีข้อจำกัดในการบูรณาการเทคโนโลยี 3. ด้านลูกค้าและตลาด มีการใช้กลยุทธ์การตลาดดิจิทัล เช่น การโฆษณาและการสื่อสารกับลูกค้าผ่านช่องทางออนไลน์ และการตลาดเชิงอิทธิพล แต่การตลาดเชิงเนื้อหาขาดประสิทธิภาพ มีการแข่งขันสูง 4. ด้านรูปแบบธุรกิจ ส่วนใหญ่ใช้รูปแบบธุรกิจแบบดั้งเดิม มีเพียงบางส่วนใช้การพาณิชย์อิเล็กทรอนิกส์ และการผสมผสานช่องทางออนไลน์และออฟไลน์ 5. ด้านบุคลากรและองค์ความรู้ ผู้นำตระหนักถึงความสำคัญของเทคโนโลยี แต่สมาชิกส่วนใหญ่มีทักษะดิจิทัลในระดับพื้นฐาน และมีความรู้ด้านการจัดการธุรกิจออนไลน์จำกัด ปัจจัยขับเคลื่อน คือ การสนับสนุนจากภาครัฐ ความต้องการตลาด และการมีส่วนร่วมของสมาชิก สรุปได้ว่า การเปลี่ยนผ่านสู่ดิจิทัลของวิสาหกิจชุมชนเผชิญความท้าทาย ด้านโครงสร้างพื้นฐาน ทักษะดิจิทัล และการบูรณาการเทคโนโลยีกับกระบวนการธุรกิจ การสนับสนุนจากภาครัฐและหน่วยงานที่เกี่ยวข้องมีบทบาทสำคัญต่อการเสริมสร้างขีดความสามารถของวิสาหกิจชุมชนให้สามารถปรับตัวและเติบโตในยุคดิจิทัลได้อย่างยั่งยืน