ทุนมนุษย์และทรัพยากรอำนาจที่เหลื่อมล้ำ : ปัญหาเชิงลึกของการตัดสินใจไม่ศึกษาต่ออุดมศึกษาของเยาวชนไทย

บทคัดย่อ

การศึกษามีคุณูปการต่อการพัฒนามนุษย์ทั้งรูปธรรมและนามธรรม ซึ่งการได้รับการศึกษาต่อเนื่องของเยาวชนโดยเฉพาะระดับอุดมศึกษายังสำคัญต่อดุลยภาพทางเศรษฐกิจ สังคมและการพัฒนาประเทศให้สอดคล้องกับศตวรรษที่ 21 อย่างไรก็ตามเยาวชนจำเป็นต้องอาศัยทุนทางเศรษฐกิจและทุนทางสังคมของตนเองและครอบครัวในการเข้าถึงอุดมศึกษา ขณะที่เยาวชนอยู่ภายใต้ปัญหา เงื่อนไข และข้อจำกัดจากความเหลื่อมล้ำทางทุนและทรัพยากรที่ชี้วัดไม่ได้ด้วยข้อมูลทางสถิติ บทความนี้จึงมีวัตถุประสงค์เพื่ออธิบายทุนมนุษย์และทรัพยากรอำนาจที่เหลื่อมล้ำ: ปัญหาเชิงลึกของการตัดสินใจไม่ศึกษาต่ออุดมศึกษาของเยาวชนไทยโดยได้สร้างสมการเพื่อฉายภาพทรัพยากรอำนาจ ด้วยการนำผลประโยชน์หักลบด้วยต้นทุนในมิติเชิงลึกซึ่งทำให้เห็นความเหลื่อมล้ำแฝงในมิติเศรษฐกิจ ได้แก่ เศรษฐานะ การเข้าถึงทุนและการลงทุน รวมถึงมิติสังคม ได้แก่ ความมั่นคงในครัวเรือน เพศ และสุขภาพ โดยเป็นผลกระทบจากโครงสร้างและครอบครัวที่กระทำต่อปัจเจก รวมทั้งชี้ให้เห็นว่า เยาวชนทุกคนมีสภาวะในสิ่งที่เรียกว่า สัมภาระชีวิตแตกต่างกันจึงส่งผลต่อโอกาสและอำนาจต่อรองทางการศึกษาที่ต่างกัน นำไปสู่การตัดสินใจไม่ศึกษาต่ออุดมศึกษาและเข้าสู่ตลาดแรงงานซึ่งมีโอกาสเสี่ยงต่อการเป็นคนจนเปราะบางและผลิตซ้ำความเหลื่อมล้ำเป็นวงจรส่งต่อจากรุ่นสู่รุ่นไม่จบสิ้น ดังนั้น การออกแบบนโยบายสาธารณะทางการศึกษาจึงต้องเคลื่อนตัวเข้าหาและโอบรับทุกคนที่มีความปรารถนาต้องการศึกษาด้วยการเสริมทรัพยากรอำนาจลดสัมภาระชีวิต โดยบูรณาการผ่านกลไกเชิงสถาบันและโครงข่ายความปลอดภัยทางสังคมสร้างความครอบคลุมเพื่อไปสู่สังคมที่เป็นธรรม