พุทธวิธีการบริหารจัดการงานศึกษาสงเคราะห์ของคณะสงฆ์จังหวัดสมุทรสงคราม

ผู้แต่ง

  • พระเมธีวัชรประชาทร (ประยูร นนฺทิโย) มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย
  • พระครูวิมลสุวรรณกร (สมพงษ์ จนฺทวโร) มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย

คำสำคัญ:

พุทธวิธี, การบริหารจัดการ, งานศึกษาสงเคราะห์, คณะสงฆ์, สมุทรสงคราม

บทคัดย่อ

บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์ 1. ศึกษาสภาพทั่วไป 2. กระบวนการบริหารจัดการ และ 3. นำเสนอแนวทางการบริหารจัดการงานศึกษาสงเคราะห์ โดยเก็บข้อมูลจากพระสังฆาธิการ ตัวแทนหน่วยงานภาครัฐ นักวิชาการศาสนา และผู้เชี่ยวชาญ รวม 35 รูปหรือคน ผ่านการสัมภาษณ์แบบกึ่งโครงสร้างและการสนทนากลุ่มเฉพาะที่มีค่าดัชนีวัดความเที่ยงตรงเชิงเนื้อหาทั้งฉบับเท่ากับ 1.00

ผลการวิจัยพบว่า คณะสงฆ์มีจุดแข็งสำคัญในการประยุกต์ใช้หลักพุทธธรรมและการสร้างเครือข่ายความร่วมมือที่เข้มแข็ง แม้จะมีข้อจำกัดด้านบุคลากรและงบประมาณโดยกระบวนการบริหารจัดการประกอบด้วย 4 ด้านหลัก ได้แก่ 1. การวางแผนที่เน้นการวิเคราะห์บริบทชุมชนและการกำหนดวิสัยทัศน์ร่วมกัน 2. การนำแผนไปปฏิบัติที่มุ่งเน้นการสร้างการมีส่วนร่วมและพัฒนาศักยภาพบุคลากร 3. การตรวจสอบโดยคณะกรรมการที่หลากหลายและมีตัวชี้วัดชัดเจน และ 4. การปรับปรุงแก้ไขที่ส่งเสริมการวิจัยพัฒนาและสร้างนวัตกรรมทางสังคม นอกจากนี้ ยังได้บูรณาการหลักอิทธิบาท 4 เข้ากับการบริหารจัดการสมัยใหม่ โดยใช้ฉันทะในการสร้างแรงจูงใจและพัฒนาศักยภาพบุคลากร วิริยะในการวางแผนและดำเนินงานอย่างต่อเนื่อง จิตตะในการจัดตั้งคณะกรรมการและระบบติดตามประเมินผล และวิมังสาในการวิเคราะห์และประเมินผลอย่างรอบคอบ ซึ่งการผสมผสานระหว่างหลักพุทธธรรมกับการบริหารจัดการสมัยใหม่นี้ช่วยให้การดำเนินงานศึกษาสงเคราะห์เป็นไปอย่างมีประสิทธิภาพและยั่งยืน สอดคล้องกับบริบททางสังคมและวัฒนธรรมไทย

เอกสารอ้างอิง

โชติ บดีรัฐ. (2554). การบริหารงานของพระสังฆาธิการ ในเขตการปกครองคณะสงฆ์ภาค 4 เพื่อความมั่นคงแห่งพระพุทธศาสนา. วารสารมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัย ราชภัฏกำแพงเพชร, (19)1, 43-54.

ถนัด ไชยพันธ์. (2560). การประยุกต์ใช้หลักพุทธธรรมเพื่อการส่งเสริมประสิทธิผลในการบริหารงานขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น จังหวัดอุบลราชธานี (ดุษฎีนิพนธ์พุทธศาสตรดุษฎีบัณฑิต สาขาวิชารัฐประศาสนศาสตร์). พระนครศรีอยุธยา: มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

พระครูอุทัยกิจจารักษ์ (สุรางค์ สุจิณฺโณ). (2557). รูปแบบการบริหารจัดการการเผยแผ่พระพุทธศาสนาขององค์กรปกครองคณะสงฆ์ ภาค 2 (ดุษฎีนิพนธ์พุทธศาสตรดุษฎีบัณฑิต สาขาวิชาการจัดการเชิงพุทธ). พระนครศรีอยุธยา: มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

พินิจ ลาภทนานันท์. (2529). บทบาทของพระสงฆ์ในงานพัฒนาชนบท. กรุงเทพฯ: จุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

ภาส ภาสสัทธา. (2558). การบูรณาการหลักพุทธธรรมในการบริหารจัดการด้านความโปร่งใสขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น (ดุษฎีนิพนธ์พุทธศาสตรดุษฎีบัณฑิต สาขาวิชารัฐประศาสนศาสตร์). พระนครศรีอยุธยา: มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

เสนอ อัศวมันตา. (2558). รูปแบบการบริหารจัดการตามหลักอปริหานิยธรรมขององค์การบริหารส่วนจังหวัดนนทบุรี (ดุษฎีนิพนธ์พุทธศาสตรดุษฎีบัณฑิต สาขาวิชารัฐประศาสนศาสตร์). พระนครศรีอยุธยา: มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

2025-04-25

รูปแบบการอ้างอิง

(ประยูร นนฺทิโย) พ., & (สมพงษ์ จนฺทวโร) พ. (2025). พุทธวิธีการบริหารจัดการงานศึกษาสงเคราะห์ของคณะสงฆ์จังหวัดสมุทรสงคราม. วารสาร มจร สังคมศาสตร์ปริทรรศน์, 14(2), 123–131. สืบค้น จาก https://so03.tci-thaijo.org/index.php/jssr/article/view/286292