การบูรณาการศีล สมาธิ ปัญญากับหลัก SDGs เพื่อการพัฒนาที่ยั่งยืน

ผู้แต่ง

  • รัตนา ชินบุตรานนท์ มูลนิธิศรีรัตนโกสินทร์
  • ณฐา วัฒนพรพรหม มูลนิธิศรีรัตนโกสินทร์
  • รุ่งรวี วัฒนพรพรหม มูลนิธิศรีรัตนโกสินทร์

คำสำคัญ:

พุทธธรรม, การส่งเสริม, การพัฒนาที่ยั่งยืน

บทคัดย่อ

บทความนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาการบูรณาการหลักพุทธธรรม ได้แก่ ศีล สมาธิ และปัญญา กับเป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืน (Sustainable Development Goals; SDGs) โดยนำเสนอแนวทางที่ครอบคลุมในด้านจริยธรรม การพัฒนาจิตใจ และการแก้ไขปัญหาอย่างยั่งยืน โดยหลักศีลช่วยเสริมสร้างความโปร่งใส ความยุติธรรม และลดความเหลื่อมล้ำในสังคม ขณะที่สมาธิช่วยพัฒนาสุขภาพจิต ความสงบภายใน และเสริมสร้างการตัดสินใจอย่างรอบคอบ ส่วนปัญญาสนับสนุนการวางแผน การศึกษา และนวัตกรรมที่คำนึงถึงผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมและสังคม ทั้งนี้ได้ยกตัวอย่างกรณีศึกษา ทั้งในประเทศไทย เช่น โครงการหมู่บ้านเศรษฐกิจพอเพียง และการฝึกสมาธิในโรงเรียน และต่างประเทศ เช่น โครงการ Mindfulness-Based Stress Reduction ในประเทศสหรัฐอเมริกา และนโยบาย Gross National Happiness ในประเทศภูฏาน เพื่อแสดงให้เห็นถึงผลลัพธ์และประโยชน์ของการประยุกต์ใช้พุทธธรรมกับเป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืนในบริบทต่าง ๆ ซึ่งข้อเสนอแนะจากการศึกษานี้เน้นการบูรณาการพุทธธรรมในนโยบายสาธารณะ การศึกษา และการพัฒนาชุมชน

เอกสารอ้างอิง

พระธรรมปิฎก (ป. อ. ปยุตฺโต). (2542). เศรษฐกิจพอเพียง : ความพอดีที่มีคุณธรรม. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

_____. (2556). พุทธธรรม : ฉบับปรับปรุงและขยายความ. กรุงเทพฯ: มูลนิธิธรรมกาย.

พุทธทาสภิกขุ. (2536). ธรรมะกับการพัฒนาสังคม. กรุงเทพฯ: ธรรมสภา.

มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. (2542). พระไตรปิฎก ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

_____. (2560). พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

มูลนิธิชัยพัฒนา. (2562). เศรษฐกิจพอเพียง : แนวทางการพัฒนาที่ยั่งยืน. กรุงเทพฯ: มูลนิธิชัยพัฒนา.

ศูนย์คุณธรรม (องค์การมหาชน). (2560). พุทธธรรมกับการสร้างคุณธรรมในสังคมไทย. กรุงเทพฯ: ศูนย์คุณธรรม.

สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน. (2555). รายงานผลการส่งเสริมการจัดการศึกษาแนววิถีพุทธในโรงเรียน. กรุงเทพฯ: สพฐ.

สำนักงานคณะกรรมการพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ. (2559). การบูรณาการเศรษฐกิจพอเพียงกับการพัฒนาที่ยั่งยืน. กรุงเทพฯ: สภาพัฒน์.

Bhikkhu Bodhi. (2016). The Buddha’s Teachings on Social and Communal Harmony: An Anthology of Discourses from the Pali Canon. USA: Wisdom Publications.

Davidson, R. J. & Kabat-Zinn, J. (2004). Alterations in brain and immune function produced by mindfulness meditation. Psychosomatic Medicine, 66(1), 149-154.

Hargens, S. (2002). Gross National Happiness: A critical and comparative perspective. World Futures, 58(6), 365-390.

Harvey, P. (2000). An Introduction to Buddhist Ethics: Foundations, Values and Issues. Cambridge: Cambridge University Press.

Loy, D. R. (2008). Money, Sex, War, Karma: Notes for a Buddhist Revolution. Somerville, MA: Wisdom Publications.

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

2025-04-25

รูปแบบการอ้างอิง

ชินบุตรานนท์ ร., วัฒนพรพรหม ณ., & วัฒนพรพรหม ร. (2025). การบูรณาการศีล สมาธิ ปัญญากับหลัก SDGs เพื่อการพัฒนาที่ยั่งยืน. วารสาร มจร สังคมศาสตร์ปริทรรศน์, 14(2), 263–277. สืบค้น จาก https://so03.tci-thaijo.org/index.php/jssr/article/view/285795