การพัฒนาการจัดการเรียนการสอนพระปริยัติธรรม แผนกธรรม ของคณะสงฆ์จังหวัดสมุทรปราการ

ผู้แต่ง

  • พระครูกิตติวิสุทธิวัฒน์ (สมปอง สมฺปุญฺโณ) มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย
  • ประเสริฐ ธิลาว มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย
  • พระมหากฤษฎา กิตฺติโสภโณ มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย
  • พระเมธีธรรมาจารย์ (ประสาร จนฺทสาโร) มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย
  • อภิญญา ฉัตรช่อฟ้า มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย

คำสำคัญ:

การจัดการเรียนการสอน, พระปริยัติธรรมแผนกธรรม, คณะสงฆ์

บทคัดย่อ

บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาสภาพทั่วไป กระบวนการและนำเสนอการพัฒนา เป็นการวิจัยแบบผสานวิธี ระหว่างการวิจัยเชิงคุณภาพโดยสัมภาษณ์เชิงลึกกับผู้ให้ข้อมูลสำคัญ 18 รูปหรือคน และการสนทนากลุ่มเฉพาะกับผู้ทรงคุณวุฒิ 10 รูปหรือคน วิเคราะห์ข้อมูลโดยการพรรณนาความ และการวิจัยเชิงปริมาณดำเนินการเก็บข้อมูลกับกลุ่มตัวอย่างจำนวน 273 รูป เครื่องมือที่ใช้ในการเก็บรวมรวมข้อมูลคือแบบสอบถาม สถิติที่ใช้ในการวิเคราะห์ข้อมูลได้แก่ ค่าความถี่ ค่าร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน

ผลการวิจัยพบว่า 1. คณะสงฆ์จังหวัดสมุทรปราการมีการส่งเสริมและพัฒนาการเรียนการสอนพระปริยัติธรรมอย่างต่อเนื่อง บุคลากรทางการศึกษามีความรู้ ความสามารถ ในการสอนเป็นอย่างดี การจัดกิจกรรมบวชสามเณรภาคฤดูร้อนและส่งเสริมให้เรียนนักธรรมร่วมด้วยระหว่างอยู่ในโครงการ 2. กระบวนการ ได้แก่ การวางแผน การจัดองค์การ การจัดบุคลากรปฏิบัติงาน การอำนวยการ การประสานงาน การรายงาน และเมื่อสำรวจความคิดเห็นของกลุ่มตัวอย่างที่มีต่อกระบวนการทั้ง 6 ด้าน พบว่า มีความเห็นอยู่ในระดับปานกลาง  (  = 3.10, S.D. = 0.826) และเมื่อพิจารณาเป็นรายด้าน พบว่า มีความเห็นอยู่ในระดับปานกลางทุกด้าน  3. การพัฒนา ได้แก่ การพัฒนาหลักสูตรแผนกธรรมให้ทันสมัย  การปรับปรุงหนังสือเรียนให้น่าสนใจ จัดเนื้อหาสาระและกิจกรรมให้สอดคล้องกับผู้เรียน จัดการเรียนการสอนผสมผสานสาระความรู้ คู่คุณธรรม ด้านสื่อการเรียนการสอน การใช้สื่อการสอนที่เหมาะสมกับบทเรียนทำให้น่าสนใจน่าเรียน

เอกสารอ้างอิง

กรมการศาสนา. (2526). แบบเรียนวิชาสาวกประวัติ. กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์การศาสนา.

พระครูวิสุทธิ์ธรรมานุวัตร (สมเกียรติ วิสุทฺโธ). (2561). รูปแบบการส่งเสริมการศึกษาพระปริยัติธรรมจังหวัดชลบุรี (ดุษฎีนิพนธ์พุทธศาสตรดุษฎีบัณฑิต สาขาการจัดการเชิงพุทธ). พระนครศรีอยุธยา: มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

พระครูศรีอรรถศาสก์ มหาอตฺโถ. (2560). การพัฒนาประสิทธิภาพการจัดการศึกษาพระปริยัติธรรมแผนกบาลีของคณะสงฆ์ ภาค 14. วารสาร มจร สังคมปริทรรศน์, 6(2) ฉบับพิเศษ, 239-240.

พระปลัดปรีชา นนฺทโก (จุลเจือ). (2560). การศึกษาแนวทางการพัฒนาศักยภาพพระสอนศีลธรรมโรงเรียนมัธยมศึกษาสังกัดสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐานในจังหวัดระยอง (ดุษฎีนิพนธ์พุทธศาสตรดุษฎีบัณฑิต สาขาวิชาพระพุทธศาสนา). พระนครศรีอยุธยา: มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

พระมหาอัมราช อมรเสวี (เหมัง). (2561). การศึกษาแนวทางการพัฒนาการเรียนการสอนของครูและนักเรียนสำนักเรียนพระปริยัติธรรมแผนกธรรม กรุงเทพมหานคร. วารสารครุศาสตร์ปริทรรศน์ฯ, 5(3), 199-200.

สำนักงานเจ้าคณะจังหวัดสมุทรปราการ. (2562). บัญชีรายชื่อผู้เข้าสอบนักธรรมปี 2562. สมุทรปราการ : สำนักงานเจ้าคณะสมุทรปราการ.

สุภาพร มากแจ้ง และสมปอง มากแจ้ง. (2543). การศึกษาสภาพการจัดการศึกษาของคณะสงฆ์. กรุงเทพฯ: กรมการศาสนา.

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

2022-04-21

รูปแบบการอ้างอิง

(สมปอง สมฺปุญฺโณ) พ. ., ธิลาว ป., กิตฺติโสภโณ พ., (ประสาร จนฺทสาโร) พ. ., & ฉัตรช่อฟ้า อ. . (2022). การพัฒนาการจัดการเรียนการสอนพระปริยัติธรรม แผนกธรรม ของคณะสงฆ์จังหวัดสมุทรปราการ. วารสาร มจร สังคมศาสตร์ปริทรรศน์, 11(2), 325–337. สืบค้น จาก https://so03.tci-thaijo.org/index.php/jssr/article/view/254101