การพัฒนาและประเมินความตรงเชิงเนื้อหาของกรอบแนวคิดปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อ ราคากากถั่วเหลืองในประเทศไทย

ณัฒชา กำแพงเพชร; มณิสรา บารมีชัย

ผู้แต่ง

ณัฒชา กำแพงเพชร หลักสูตรปรัชญาดุษฎีบัณฑิต สาขาวิชาโลจิสติกส์ คณะวิศวกรรมศาสตร์ มหาวิยาลัยหอการค้าไทย
มณิสรา บารมีชัย หลักสูตรปรัชญาดุษฎีบัณฑิต สาขาวิชาโลจิสติกส์ คณะวิศวกรรมศาสตร์ มหาวิยาลัยหอการค้าไทย

คำสำคัญ:

ราคากากถั่วเหลือง , การส่งผ่านราคา , ห่วงโซ่อุปทาน , โลจิสติกส์ , ดัชนีความสอดคล้องของรายการกับวัตถุประสงค์

บทคัดย่อ

การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อพัฒนาและประเมินความตรงเชิงเนื้อหาของกรอบแนวคิดปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อราคากากถั่วเหลืองในประเทศไทย โดยบูรณาการปัจจัยด้านเศรษฐกิจโลก นโยบายและภูมิรัฐศาสตร์ สินค้าทดแทน และปัจจัยด้านโลจิสติกส์และห่วงโซ่อุปทานภายในประเทศ การวิจัยเป็นการศึกษาเชิงปริมาณในระยะพัฒนาเครื่องมือวิจัย โดยพัฒนาแบบสอบถามจำนวน 40 ข้อ และตรวจสอบความตรงเชิงเนื้อหาด้วยดัชนีความสอดคล้องระหว่าง ข้อคำถามกับวัตถุประสงค์การวิจัย (IOC) จากผู้ทรงคุณวุฒิจำนวน 3 ท่าน รวมทั้งประเมินความเหมาะสมของกรอบแนวคิดและตัวชี้วัดจากผู้เชี่ยวชาญจำนวน 15 ท่านผลการศึกษาพบว่า ข้อคำถามทั้งหมดผ่านเกณฑ์การประเมิน โดยมีค่า IOC อยู่ระหว่าง 0.67–1.00 และมีค่าเฉลี่ยเท่ากับ 0.88 สะท้อนถึงความตรงเชิงเนื้อหาในระดับสูง ผู้เชี่ยวชาญเห็นว่ากรอบแนวคิดและตัวชี้วัดที่พัฒนาขึ้นมีความเหมาะสมและครอบคลุมปัจจัยสำคัญที่เกี่ยวข้องกับราคากากถั่วเหลืองในประเทศไทย อย่างไรก็ตาม องค์ประกอบบางส่วนยังมีจำนวนตัวชี้วัดจำกัด จึงควรได้รับการพัฒนาเพิ่มเติมในการศึกษาครั้งต่อไปผลการวิจัยชี้ให้เห็นว่ากรอบแนวคิดและเครื่องมือวิจัยที่พัฒนาขึ้นมีความเหมาะสมสำหรับใช้เป็นพื้นฐานในการศึกษาปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อราคากากถั่วเหลืองในประเทศไทย และสามารถนำไปต่อยอดสู่การศึกษาวิจัยเชิงประจักษ์เพื่อสนับสนุนการบริหารจัดการความเสี่ยงด้านวัตถุดิบและการพัฒนาประสิทธิภาพห่วงโซ่อุปทานของอุตสาหกรรมอาหารสัตว์ในประเทศไทยต่อไป

เอกสารอ้างอิง

Bakucs, Z., Falkowski, J., and Fertő, I. (2014). Does market structure influence price transmission in the agro-food sector? A meta-analysis perspective. Journal of Agricultural Economics, 65(1), 1–25. https://doi.org/10.1111/1477-9552.12042

Campa, J. M., and Goldberg, L. S. (2005). Exchange rate pass-through into import prices. Review of Economics and Statistics, 87(4), 679–690. https://doi.org/10.1162/003465305775098189

Chaowalit, O., Selanon, W., Jaipanya, S., Nopparatmaitree, M., and Arampongsanuvat, S. (2025). Multivariate time series forecasting Thailand soybean meal price with deep learning models. ICIC Express Letters, Part B: Applications, 16(3), 317–326. https://doi.org/10.24507/icicelb.16.03.317

Christopher, M. (2016). Logistics and supply chain management. 5th ed. Pearson Education.

Emediegwu, L. E., and Rogna, M. (2024). Agricultural commodities’ price transmission from international to local markets in developing countries. Food Policy, 128, 102652. https://doi.org/10.1016/j.foodpol.2024.102652

Fornell, C., and Larcker, D. F. (1981). Evaluating structural equation models with unobservable variables and measurement error. Journal of Marketing Research, 18(1), 39–50.

Goldberg, P. K., and Knetter, M. M. (1997). Goods prices and exchange rates: What have we Learned?. Journal of Economic Literature, 35(3), 1243–1272.

Hoffman, L. A., and Baker, A. (2011). Estimating the substitution of distillers' grains for corn and soybean meal in the U.S. feed complex (Economic Research Report No. 121). U.S.: Department of Agriculture.

Ingkittit, S. (2025). Livestock feed manufacturing industry outlook. LH Bank Business Research.

Kornboontritos, S. (2024). Industry outlook 2024–2026: Chilled, frozen and processed chicken industry. Krungsri Research.

Lee, T., Tran, A., Hansen, J., and Ash, M. (2016). Major factors affecting global soybean and products trade projections. Amber Waves. U.S. Department of Agriculture, Economic Research Service.

Liu, H. T., Pan, Y., Liu, W., and Wang, J. Y. (2024). A prediction model for soybean meal futures price based on CNN-ILSTM-SA. IEEE Access, 12, 111663–111672. https://doi.org/10.1109/ACCESS.2024.3440653

Mentzer, J. T., DeWitt, W., Keebler, J. S., Min, S., Nix, N. W., Smith, C. D., and Zacharia, Z. G. (2001). Defining supply chain management. Journal of Business Logistics, 22(2), 1–25. https://doi.org/10.1002/j.2158-1592.2001.tb00001.x

Meyer, J., and von Cramon-Taubadel, S. (2004). Asymmetric price transmission: A survey. Journal of Agricultural Economics, 55(3), 581–611. https://doi.org/10.1111/j.1477-9552.2004.tb00116.x

Muangtaisong, K. (2019). Tax burden and deadweight loss of industry resulting from reduction of import duty on soybean meal. Thesis of the Degree of Master Program. Bangkok, Thailand: National Institute of Development Administration.

Nazlioglu, S., Erdem, C., and Soytas, U. (2013). Volatility spillover between oil and agricultural commodity markets. Energy Economics, 36, 658–665. https://doi.org/10.1016/j.eneco.2012.11.009

Owolabi, H. O., Ayandele, J. K., and Olaoye, D. D. (2020). A systematic review of structural equation modeling (SEM). Open Journal of Educational Development, 4(2), 18–31.

Park, H. S., and Hurburgh, C. R., Jr. (2002). Improving the U.S. position in world soybean meal trade*(MATRIC Working Paper No. 02-MWP 7). Center for Agricultural and Rural Development, Iowa State University.

Peng, D., Zhang, H., Zhang, Y., Yu, L., Chen, M., Chen, J. M., You, L., Li, P., Liu, J., Zhang, X., and Arvor, D. (2026). Global soybean trade dynamics: Drivers, impacts, and sustainability. The Innovation, 7(1), 101124. https://doi.org/10.1016/j.xinn.2025.101124

Rovinelli, R. J., and Hambleton, R. K. (1977). On the use of content specialists in the assessment of criterion-referenced test item validity. Dutch Journal of Educational Research, 2, 49–60.

Serra, T., Gil, J. M., and Goodwin, B. K. (2006). Local polynomial fitting and spatial price relationships: Price transmission in EU pork markets. European Review of Agricultural Economics, 33(3), 415–436.

Shen, X., and Qiu, C. (2024). Research on the mechanism of corn price formation in China based on the PLS-SEM model. Foods, 13(6), 875. https://doi.org/10.3390/foods13060875

Simanjuntak, J. D., von Cramon-Taubadel, S., Kusnadi, N., and Suharno. (2020). Vertical price transmission in soybean, soybean oil, and soybean meal markets. Jurnal Manajemen dan Agribisnis, 17(1), 42–53. https://doi.org/10.17358/jma.17.1.42

Srisawat, C., and Attavanich, W. (2018). Determinants of Thailand’s importing demand for soybean meal. The Proceedings of the Graduate School Mini-Conference 2018, Kasetsart University.

Voora, V., Bermudez, S., Le, H., Larrea, C., and Luna, E. (2024). Global market report: Soybean prices and sustainability. International Institute for Sustainable Development.

Wattananusarn, P. (2025). Industry analysis and ESG outlook: Animal feed industry. Krungthai COMPASS.

Zhang, Z., Lohr, L., Escalante, C., and Wetzstein, M. (2010). Food versus fuel: What do prices tell us?. Energy Policy, 38(1), 445–451. https://doi.org/10.1016/j.enpol.2009.09.034