การพัฒนาศักยภาพนักขายชุมชนในโซ่อุปทานธุรกิจมะขามไร้เมล็ด เพื่อกระตุ้นเศรษฐกิจท้องถิ่น

บทคัดย่อ

การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษารูปแบบการกระจายรายได้ในโซ่อุปทานธุรกิจมะขามไร้เมล็ด วิเคราะห์ปัจจัยเนื้อหาสื่อออนไลน์ที่มีผลต่อความสนใจของผู้บริโภค และพัฒนาศักยภาพนักขายชุมชนผ่านการถ่ายทอดเทคโนโลยีในพื้นที่แหล่งผลิตสำคัญของจังหวัดอุตรดิตถ์ เลย และเพชรบูรณ์ ใช้ระเบียบวิธีวิจัยแบบผสมผสาน โดยเก็บข้อมูลจากผู้ให้ข้อมูลหลักในโซ่อุปทาน 15 ราย และกลุ่มตัวอย่างผู้บริโภค 409 ราย รวมถึงกลุ่มเกษตรกรและผู้ว่างงาน 100 ราย เพื่อเข้ารับการพัฒนาศักยภาพเป็นนักขายชุมชน ผลการวิจัยพบว่า โครงสร้างรายได้ในโซอ่ ปุ ทานเดิมมีความเหลื่อมลํ้า โดยเกษตรกรได้รับส่วนแบ่งรายได้ในสัดส่วนที่น้อยเมื่อเทียบกับกลุ่มผู้แปรรูปและผู้ขาย การวิจัยชี้ให้เห็นว่าการยกระดับบทบาทเกษตรกรให้เป็นนักขายชุมชนเป็นกลไกสำคัญในการเพิ่มสัดส่วนรายได้ให้เป็นธรรมมากขึ้น สำหรับปัจจัยสื่อออนไลน์ที่กระตุ้นความสนใจซื้อมากที่สุดประกอบด้วย เนื้อหาด้านความบันเทิง และการนำเสนอเอกลักษณ์เฉพาะตัว (Vlog) นอกจากนี้ การพัฒนาศักยภาพผ่านกระบวนการถ่ายทอดเทคโนโลยีภาคปฏิบัติสามารถสร้างนักขายชุมชนที่มีทักษะการตลาดดิจิทัล ส่งผลให้ผู้เข้ารับการพัฒนามีรายได้เฉลี่ยเพิ่มขึ้นอย่างมีนัยสำคัญถึงร้อยละ 222.22 และมีความพึงพอใจต่อการดำเนินงานในระดับมากที่สุด ผลการศึกษานี้พิสูจน์ให้เห็นว่า การสร้างตัวตนของนักขายในท้องถิ่นไม่เพียงแต่ช่วยขยายช่องทางการตลาด แต่ยังเป็นต้นแบบ (Prototype) ในการสร้างรายได้เสริมและกระตุ้นเศรษฐกิจชุมชนได้อย่างยั่งยืน