การประกอบสร้างชาตินิยมและอำนาจละมุนผ่านการเป็นเจ้าภาพการแข่งขันกีฬาซีเกมส์ ครั้งที่ 33 ของประเทศไทย
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาวิธีการที่รัฐบาลไทยใช้ซีเกมส์ในการประกอบสร้างชาตินิยม และ 2) ศึกษาวิธีการที่รัฐบาลไทยใช้ซีเกมส์ในการประกอบสร้างอำนาจละมุน เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ โดยใช้วิธีการวิจัยเอกสาร การลงพื้นที่สังเกตการณ์อย่างมีส่วนร่วม ณ สนามราชมังคลากีฬาสถาน และการรวบรวมข้อมูลในพื้นที่สื่อดิจิทัล กำหนดหน่วยในการวิเคราะห์คือรัฐบาลไทยและกลไกของรัฐที่พาดผ่านการเปลี่ยนผ่าน 4 คณะรัฐมนตรี วิเคราะห์ข้อมูลด้วยการวิเคราะห์เนื้อหาเชิงคุณภาพ การวิเคราะห์พื้นที่เชิงสังคมและการเมืองเชิงทัศน์ และการวิเคราะห์พลวัตเชิงสถาบัน
ผลการวิจัยพบว่า 1) รัฐบาลไทยใช้วิธีการประกอบสร้างชาตินิยมผ่านการประดิษฐ์สัญลักษณ์และพิธีกรรมทางการ ได้แก่ การออกแบบตราสัญลักษณ์รูปจั่วสามยอดและสั่งปรับแต่งเป็นสีธงชาติไทย การปรับเปลี่ยนดีไซน์มาสคอต "เดอะสาน" จากเดิมที่มี 7 สีพหุวัฒนธรรมให้กลายเป็นลายสีธงชาติไทย เพื่อตอบสนองต่อกระแสชาตินิยมเครือข่ายบนโลกออนไลน์ การจัดวางพิธีเปิดและพิธีปิดโดยอ้างอิงวาทกรรม "Back to the Origin" และการนำสถาบันหลักรวมถึงเพลงชาติมาใช้สถาปนา "ชาตินิยมทางการ" (Official Nationalism) อย่างไรก็ตาม ปฏิบัติการดังกล่าวเผชิญกับข้อจำกัดจากภาวะชะงักงันของการบริหารงานข้ามคณะรัฐมนตรี ส่งผลให้เกิดความผิดพลาดทางเทคนิคและข้อวิพากษ์วิจารณ์จากพลเมืองดิจิทัล 2) รัฐบาลไทยใช้วิธีการประกอบสร้างอำนาจละมุนด้วยการสวมรอยนำมหกรรมกีฬามาผูกโยงกับยุทธศาสตร์ซอฟต์พาวเวอร์แห่งชาติ 11 สาขา การส่งเสริมเศรษฐกิจสร้างสรรค์ ศิลปะการต่อสู้มวยไทย และการสร้างแบรนด์ชาติผ่านวาทกรรม Green SEA Games ทว่า ในกระบวนการปฏิบัติจริงกลับเกิดสภาวะลักลั่นสองระนาบ (Two-Tier Paradox) ระหว่างการสร้างภาพลักษณ์สากลนิยมสู่ภายนอกกับการตอบสนองความขัดแย้งชาตินิยมภายในประเทศ ตลอดจนปรากฏข้อบกพร่องทางการทูตเชิงสัญลักษณ์ เช่น ปัญหาการจัดทำกราฟิกแผนที่และธงชาติของประเทศเพื่อนบ้านผิดพลาด ซึ่งส่งผลกระทบต่อเกียรติภูมิและการสร้างอำนาจละมุนในระดับภูมิภาค
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
ทัศนะและความคิดเห็นที่ปรากฏในบทความในวารสาร ถือเป็นความรับผิดชอบของผู้เขียนบทความนั้น และไม่ถือเป็นทัศนะและความรับผิดชอบของกองบรรณาธิการ ยินยอมว่าบทความเป็นลิขสิทธิ์ของวารสาร
เอกสารอ้างอิง
Anderson, B. (1991). Imagined Communities: Reflections on the Origin and Spread of Nationalism. (Rev. ed.). London, England: Verso.
Anholt, S. (2007). Competitive Identity: The New Brand Management for Nations, Cities and Regions. New York, NY: Palgrave Macmillan.
Bairner, A. (2001). Sport, Nationalism, and Globalization: European and North American Perspectives. Albany, NY: State University of New York Press.
Channarojanakit, B. (2022). Visual Politics: On Politics, Power, Art and Ways of Seeing Towards Cultural Meaning. Bangkok: Sommadhi Publishing.
Creak, S. (2015). Embodied Nation: Sports, Culture, and Society in Modern Laos. Honolulu, HI: University of Hawai'i Press.
Grix, J., & Houlihan, B. (2014). Sports Mega-Events as Contested Terrain: Evaluating Aims, Motives and Implementation. International Journal of Sport Policy and Politics, 6(3), 573–596.
Hobsbawm, E. (1990). Nations and Nationalism Since 1780: Programme, Myth, Reality. Cambridge, England: Cambridge University Press.
Nye, J. S. (2004). Soft Power: The Means to Success in World Politics. New York, NY: PublicAffairs.
Sirirat, J. (2023). Sport and Politics: The South East Asia Peninsular Games as an Instrument of Thailand's Foreign Policy. The Journal of the Thai Khadi Research Institute, 21(1), 137–172.