การเสริมสร้างศักยภาพชุมชนเพื่อยกระดับภูมิปัญญาการแปรรูปผ้าสไบมอญ : กรณีศึกษาชุมชนมอญวัดสโมสร ตำบลไทรใหญ่ อำเภอไทรน้อย จังหวัดนนทบุรี
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาภูมิปัญญาการแปรรูปผ้าสไบมอญ ชุมชนมอญวัดสโมสร ตำบลไทรใหญ่ อำเภอไทรน้อย จังหวัดนนทบุรี 2) สร้างการมีส่วนร่วมในการแปรรูปผ้าสไบมอญชุมชนมอญ วัดสโมสร ตำบลไทรใหญ่ อำเภอไทรน้อย จังหวัดนนทบุรี และ 3) ส่งเสริมการสร้างรายได้จากการแปรรูปผ้าสไบมอญ ชุมชนมอญวัดสโมสร ตำบลไทรใหญ่ อำเภอไทรน้อย จังหวัดนนทบุรี การวิจัยนี้เป็นการวิจัยเชิงปฏิบัติการแบบมีส่วนร่วม ประกอบด้วย ผู้ให้ข้อมูลสำคัญ 32 คน จากหน่วยงานภาครัฐ ผู้นำชุมชน และผู้ร่วมปฏิบัติการวิจัย 20 คน จากผู้นำชุมชน ผู้แทนภาครัฐ นักวิชาการ ปราชญ์ชาวบ้าน กลุ่มพัฒนาอาชีพผ้าสไบมอญ รวมทั้งสิ้น 52 คน เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย คือ แบบสัมภาษณ์ โดยใช้การวิเคราะห์เนื้อหานำเสนอเชิงพรรณนาด้วยเทคนิคการเล่าเรื่อง
ผลการวิจัยพบว่า 1) ภูมิปัญญาผ้าสไบมอญเป็นองค์ความรู้ที่ถ่ายทอดจากรุ่นสู่รุ่น ผ่านกระบวนการเรียนรู้ภายในครอบครัวและชุมชน มีเอกลักษณ์เฉพาะตัวทั้งในด้านลวดลาย สีสัน และเทคนิคการปัก ลวดลายที่ปรากฏบนผืนผ้ามักแฝงไปด้วยความหมายเชิงสัญลักษณ์ เช่น ลายดอกพิกุล ลายขอบโตก 2) สร้างการมีส่วนร่วมในการแปรรูปผ้าสไบมอญ โดยการรวมกลุ่มกันของชาวบ้านที่มีองค์ความรู้และมีความสามารถด้านการแปรรูปผ้าสไบมอญ มาจัดตั้งเป็นกลุ่มพัฒนาอาชีพผ้าสไบมอญ โดยการมีส่วนร่วมด้านการพัฒนาศักยภาพการบริหารจัดการ ด้านการวางแผนการผลิต ด้านเตรียม การผลิต ด้านการจ้างผลิตและรับซื้อผลิตภัณฑ์ ด้านการตรวจสอบคุณภาพผลิตภัณฑ์ ด้านบรรจุภัณฑ์ ด้านการตลาด 3) ส่งเสริมการสร้างรายได้จากการแปรรูปผ้าสไบมอญ โดยการจัดแสดงสินค้าและออก ร้านจำหน่ายผลิตภัณฑ์ เพื่อจำหน่ายในงานกาชาดนนทบุรี และงานศิลป์ สร้างสรรค์ เสน่ห์เมืองนนท์
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
ทัศนะและความคิดเห็นที่ปรากฏในบทความในวารสาร ถือเป็นความรับผิดชอบของผู้เขียนบทความนั้น และไม่ถือเป็นทัศนะและความรับผิดชอบของกองบรรณาธิการ ยินยอมว่าบทความเป็นลิขสิทธิ์ของวารสาร
เอกสารอ้างอิง
Chaidirek, P. (2024). Developing the C-K Theory Concept to Create the Identity of Fashion Goods from Mon Cultural Capital: A Case Study of Sabai Mon in Pathum Thani Province. Journal of Social Science and Cultural, 8(11), 49–61.
Chaidirek, P., & Jotikasthira, T. (2023). The Creational Design Pattern of Sabai Mon from the Cultural Capital of Pathum Thani Province. Journal of Liberal Arts, 3(2), 18–34.
Office of the National Economic and Social Development Council. (2026). Handbook on the Framework of the 13th National Economic and Social Development Plan 2023–2027. Bangkok: Century Co., Ltd.
Pongsatornpiboon, K., Dammatepo, P., & Chaiworamankul, Y. (2025). Creating a Youth Network to Inherit Thai-Raman Culture in the Chet Riew Sub-District Community, Samutsakhon Province. Journal of Mahayana Voice, 11(3), 247–259.
Pungbangkradee, S., Jittithavorn, C., & Pariwongkhuntorn, N. (2025). Development of Mon Sabai Products Using the Concept of Cultural Capital and Design Thinking to Drive the Creative Economy of Thai-Raman (Mon) Community, Bang Kradi, Bangkok. Journal of Interdisciplinary Social Development, 3(6), 514–528.
Rakphonlamuang, P., Yusamran, P., & Thitipasitthikorn, P. (2025). Innovative Wisdom for the Development of Hand-Woven Fabric Products of the Pwo Karen Ethnic Group, Sangkhlaburi District, Kanchanaburi Province. Journal of Social Science and Cultural, 9(1), 15–28.
Srihuayod, Y. (2021). Seven-Striped Mon Shawl. Retrieved December 12, 2025, from https://communityarchive.sac.or.th/blog/118
Sutiya, S., Phosr, C., Honghuo, P., Takulpitakkit, K., & Thanapad, T. (2023). The Enhancement of Community Weaving Wisdom into Commercial Trade: Ban Luang Nua, Luang Nua Sub-District, Doi Saket District, Chiang Mai Province. The Journal Lanna Thai Wisdom, 17(1), 28–41.
Thummasungwam, S., & Arsa, P. (2024). Product Design to Enhance Income for Tao De Xin Si Elderly Club, Samae Dam Subdistrict, Bang Khun Thian District, Bangkok. Siam Communication Review, 23(2), 191–209.
Yatmak, N. (2022). A Guide to Recording the Mon Community in Sai Noi District, Nonthaburi Province: Community Documents on the Mon Way of Life. Nonthaburi: Pornsawan Printing.