การพัฒนาการสื่อสารของบุคลากรในยุคเอไอเพื่อเสริมสร้างองค์กรสันติสุข โดยพุทธสันติวิธี
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์ 3 ประการ คือ 1) เพื่อศึกษาวิเคราะห์สภาพบริบทและปัญหาเกี่ยวกับการสื่อสารของบุคลากรในยุคเอไอ 2) เพื่อศึกษาแนวคิดทฤษฎีและหลักธรรมทางพระพุทธศาสนาที่เอื้อต่อการพัฒนาการสื่อสารของบุคลากรในยุคเอไอ เพื่อเสริมสร้างองค์กรสันติสุขโดยพุทธสันติวิธี และ 3) เพื่อเสนอการพัฒนาการสื่อสารของบุคลากรในยุคเอไอ เพื่อเสริมสร้างองค์กรสันติสุขโดยพุทธสันติวิธี เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ (Qualitative Research) โดยศึกษาจากเอกสารและงานวิจัยที่เกี่ยวข้อง และเก็บข้อมูลภาคสนามในบริบทองค์กรเอกชนภาคอุตสาหกรรม (กรณีศึกษา บริษัท ไทยเมทเทค เพลทติ้ง จำกัด) ด้วยการสัมภาษณ์เชิงลึกโดยใช้แบบสัมภาษณ์เชิงลึกที่ผ่านการตรวจสอบโดยผู้เชี่ยวชาญ กับผู้ให้ข้อมูลสำคัญรวม 19 รูป/คน ประกอบด้วยผู้ทรงคุณวุฒิด้านพระพุทธศาสนาและพุทธสันติวิธี ด้านการฝึกอบรมและการพัฒนาการสื่อสาร ด้านการบริหารองค์กรสันติสุข และบุคลากรในองค์กร วิเคราะห์ข้อมูลด้วยการวิเคราะห์เชิงเนื้อหาและอุปนัยวิธี
ผลการวิจัยพบว่า 1) ปัญหาการสื่อสารในยุคเอไอมีแนวโน้มทวีความรุนแรงจาก “กับดักความเร็ว” และ “สิ่งรบกวน” ส่งผลให้การสื่อสารขาดความละเอียดอ่อน ผิดวัตถุประสงค์เป้าหมาย ลดทอนคุณภาพความสัมพันธ์ และนำไปสู่ความขัดแย้งในองค์กร สอดคล้องกับปัจจุบันในยุค BANI World ที่อธิบายโลกยุคปัจจุบันว่าเต็มไปด้วย ความเปราะบาง ความไม่แน่นอน ทำให้การสื่อสารผิดพลาดได้ง่ายขึ้น ทำให้บุคลากรเกิดความวิตกกังวล และรับข้อมูลที่ซับซ้อนจนยากจะเข้าใจ เกิดช่องว่างระหว่างบุคลากรต่างวัยที่มีมุมมองต่อเทคโนโลยีและการทำงานที่แตกต่างกัน 2) แนวคิดที่เอื้อต่อการพัฒนาการสื่อสารของบุคลากรในยุดเอไอ คือการบูรณาการอย่างเป็นองค์รวมของทฤษฎีการสื่อสารสมัยใหม่ที่เน้นเฉพาะด้านขบวนการภายนอก ร่วมกับหลักภาวนา 4 และหลักพุทธสันติวิธี เช่น สังคหวัตถุ 4 วาจาสุภาษิต โยนิโสมนสิการ และการเจริญสติที่ครอบคลุมจากภายใน จะช่วยยกระดับสติปัญญาในการสื่อสารและลดความขัดแย้ง อันนำไปสู่องค์กรสันติสุขได้อย่างยั่งยืน 3) รูปแบบการพัฒนาคือ “SATORI Model: การสื่อสารอย่างตื่นรู้” ที่ช่วยสร้างปฏิสัมพันธ์ เชิงบวกและเสริมสร้างวัฒนธรรมองค์กรสันติสุขได้อย่างเป็นรูปธรรม บูรณาการร่วมกับหลัก “ภาวนา4” แจกแจงเป็น 6 องค์ประกอบ ได้แก่ Silence (กายภาพ) การรับรู้ข้อมูลอย่างมีสติ ความสงบนิ่ง ฟังให้จบก่อนโต้ตอบ, Awareness (จิตตภาพ) การมีสติรู้ตัวทั่วพร้อมในขณะสื่อสาร), Truthfulness (พฤติภาพ) การสื่อสารด้วยสัจจะความจริง ตรงไปตรงมา, Openness (ปัญญาภาพ) การเปิดใจรับฟังความคิดเห็นที่แตกต่าง, Respect (พฤติภาพ) การให้เกียรติซึ่งกันและกัน และ Insight (ปัญญาภาพ) การใช้ปัญญาหยั่งรู้ถึงสาเหตุที่แท้จริง ซึ่งโมเดลนี้ช่วยลดช่องว่างการสื่อสาร โดยมีนวัตกรรม “SATORI Card Game” เพื่อฝึกอบรมพัฒนาการสื่อสารเชิงปฏิบัติในองค์กรอย่างวัดผลได้
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
ทัศนะและความคิดเห็นที่ปรากฏในบทความในวารสาร ถือเป็นความรับผิดชอบของผู้เขียนบทความนั้น และไม่ถือเป็นทัศนะและความรับผิดชอบของกองบรรณาธิการ ยินยอมว่าบทความเป็นลิขสิทธิ์ของวารสาร
เอกสารอ้างอิง
Arnstein, S. R. (1969). A Ladder of Citizen Participation. Journal of the American Institute of Planners, 35(4), 216–224.
Berlo, D. K. (1960). The Process of Communication: An Introduction to Theory and Practice. New York, NY: Holt, Rinehart & Winston.
Casio, J., Johansen, B., & Williams, A. F. (2024). Navigating the Age of Chaos: A Sense-Making Guide to a BANI World that Doesn’t Make Sense. Oakland, CA: Berrett-Koehler Publishers.
Cohen, J. M., & Uphoff, N. T. (1981). Rural Development Participation: Concept and Measure for Project Design, Implementation, and Evaluation. Ithaca, NY: Cornell University Press.
Edmondson, A. C. (2018). The Fearless Organization: Creating Psychological Safety in the Workplace for Learning, Innovation, and Growth. Hoboken, NJ: John Wiley & Sons.
Phra Brahmagunabhorn (P. A. Payutto). (2017). Buddhadhamma: The Laws of Nature and their Benefits to Life (B. Evans, Trans.). Bangkok: Buddhadhamma Foundation.
Shannon, C. E., & Weaver, W. (1971). The Mathematical Theory of Communication. Urbana, IL: University of Illinois Press.