การอนุรักษ์และฟื้นฟูป่าต้นน้ำอย่างยั่งยืนในพื้นที่อำเภอแม่แจ่ม จังหวัดเชียงใหม่
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อการอนุรักษ์และฟื้นฟูป่าต้นน้ำในอำเภอแม่แจ่ม จังหวัดเชียงใหม่ การวิจัยนี้ใช้วิธีการวิจัยเชิงปริมาณ กลุ่มตัวอย่าง คือ ประชาชนที่มีอายุ มากกว่า 18 ปี ในอำเภอแม่แจ่ม ทั้ง 7 ตำบล จำนวน 400 คน ขนาดของกลุ่มตัวอย่างกำหนดโดยใช้สูตรยามาเน่ เก็บข้อมูลด้วยแบบสอบถาม และวิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติพรรณนา ได้แก่ ค่าเฉลี่ย และค่าเบี่ยงเบนมาตรฐาน และการวิเคราะห์ถดถอยพหุ
ผลการวิจัยพบว่า ปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อการอนุรักษ์และฟื้นฟูป่าต้นน้ำในอำเภอแม่แจ่ม จังหวัดเชียงใหม่ ได้แก่ 1) บทบาทภาครัฐ ประกอบด้วย (1) การสร้างความรู้ความเข้าใจ (2) การสนับสนุนงบประมาณ และ (3) การบังคับใช้กฎหมาย มีอิทธิพลต่อการอนุรักษ์ฟื้นฟูป่าต้นน้ำอย่างยั่งยืน 2) บทบาทภาคประชาชน ประกอบด้วย (1) การใช้ภูมิปัญญาของประชาชน (2) ระดับความรู้ความเข้าใจ และ (3) สถานะทางเศรษฐกิจและการประกอบอาชีพของประชาชน มีอิทธิพลต่อการอนุรักษ์ฟื้นฟูป่าต้นน้ำอย่างยั่งยืน 3) เครือข่ายและการมีส่วนร่วม ประกอบด้วย (1) ระดับการมีส่วนร่วมของประชาชน (2) ความเข้มแข็งของเครือข่าย และ (3) การได้รับการสนับสนุนทางวิชาการ และเทคโนโลยี มีอิทธิพลต่อการอนุรักษ์ฟื้นฟูป่าต้นน้ำอย่างยั่งยืน 4) ภาพรวมของบทบาทภาครัฐ บทบาทภาคประชาชน และเครือข่ายและการมีส่วนร่วม มีอิทธิพลต่อการอนุรักษ์ฟื้นฟูป่าต้นน้ำอย่างยั่งยืน
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
ทัศนะและความคิดเห็นที่ปรากฏในบทความในวารสาร ถือเป็นความรับผิดชอบของผู้เขียนบทความนั้น และไม่ถือเป็นทัศนะและความรับผิดชอบของกองบรรณาธิการ ยินยอมว่าบทความเป็นลิขสิทธิ์ของวารสาร
เอกสารอ้างอิง
Armitage, D., Berkes, F., Dale, A., Kocho-Schellenberg, E., & Patton, E. (2011). Co-Management and the Co-Production of Knowledge: Learning to Adapt in Canada's Arctic. Global Environmental Change, 21(3), 995–1004.
Arnstein, S. R. (1969). A Ladder of Citizen Participation. Journal of the American Institute of Planners, 35(4), 216–224.
Berkes, F. (2004). Rethinking Community-Based Conservation. Conservation Biology, 18(3), 621–630.
Bodin, Ö., & Crona, B. (2009). The Role of Social Networks in Natural Resource Governance: What Relational Patterns Make a Difference? Global Environmental Change, 19(3), 366–374.
Bodin, Ö., & Prell, C. (Eds.). (2011). Social Networks and Natural Resource Management. Cambridge, England: Cambridge University Press.
Brockington, D. (2002). Fortress Conservation: The Preservation of the Mkomazi Game Reserve, Tanzania. Bloomington, IN: Indiana University Press.
Charnsungnern, M., & Tantanasarit, S. (2017). Environmental Sustainability of Highland Agricultural Land Use Patterns for Mae Raem and Mae Sa Watersheds, Chiang Mai Province. Kasetsart Journal of Social Sciences, 38(2), 169–174.
Community Organizations Development Institute. (2024). The “Mae Chaem Model”: Solving Land Issues, Improving Quality of Life, Leveraging Chinese Values, and Creating a Coffee Substitute to Build “Upstream–Downstream” Businesses. Retrieved August 22, 2024, from https://web.codi.or.th/20231206-49769/
Fabricius, C., Koch, E., Turner, S., & Magome, H. (Eds.). (2004). Rights, Resources and Rural Development: Community-Based Natural Resource Management in Southern Africa. London, England: Earthscan/Routledge.
Gezon, L. (1997). Institutional Structure and the Effectiveness of Integrated Conservation and Development Projects: Case Study from Madagascar. Human Organization, 56(4), 462–470.
Global Forest Watch. (2025). Mae Chaem. Retrieved August 19, 2025, from https://www.globalforestwatch.org/dashboards/country/THA/10/12/?map
Hajjar, R., Oldekop, J. A., Cronkleton, P., Newton, P., Russell, A. J. M., & Zhou, W. (2021). A Global Analysis of the Social and Environmental Outcomes of Community Forests. Nature Sustainability, 4, 216–224.
IGreen. (2020). The Mae Chaem Model: A Sustainable Forest Management Prototype to Solve Chiang Mai's Air Pollution Problem. Retrieved August 30, 2024, from https://www.igreenstory.co/maejammodel/
Kimengsi, J. N., & Bhusal, P. (2022). Community Forestry Governance: Lessons for Cameroon and Nepal. Society & Natural Resources, 35(4), 447–464.
Oldekop, J. A., Holmes, G., Harris, W. E., & Evans, K. L. (2015). A Global Assessment of the Social and Conservation Outcomes of Protected Areas. Conservation Biology, 30(1), 133–141.
Open Development Thailand. (2019). The Mae Chaem Development Model. Retrieved August 30, 2024, from https://thailand.opendevelopmentmekong.net/stories/the-mae-chaem-development-model/
Ostrom, E. (1990). Governing the Commons: The Evolution of Institutions for Collective Action. Cambridge, England: Cambridge University Press.
Ostrom, E. (2009). A General Framework for Analyzing Sustainability of Social-Ecological Systems. Science, 325(5939), 419–422.
Pretty, J., & Ward, H. (2001). Social Capital and the Environment. World Development, 29(2), 209–227.
Reed, M. S. (2008). Stakeholder Participation for Environmental Management: A Literature Review. Biological Conservation, 141(10), 2417–2431.
Srisuk, Y., & Mingthipol, O. (2025). Impacts of ENSO and Extreme Rainfall Events on Water Security in the Mae Chaem Watershed, Chiang Mai Province. Burapha Science Journal, 30(3), 1050–1071.
Thai PBS. (2023). “Mae Chaem” and Sustainable Solutions to Fire and Dust Pollution? Retrieved August 19, 2024, from https://www.thaipbs.or.th/news/content/335285
Thaipost. (2019). Participatory Community Water Management Restores the Mae Chaem Forest and Reduces the Impact of Drought. Retrieved August 30, 2024, from https://www.thaipost.net/main/detail/66096
Uphoff, N. (2000). Understanding Social Capital: Learning from the Analysis and Experience of Participation. In P. Dasgupta & I. Serageldin (Eds.), Social Capital: A Multifaceted Perspective (pp. 215–249). Washington, DC: World Bank.
Wiegant, D., Eshetu, G. Z., Muluken, A. M., van Oel, P., & Dewulf, A. (2022). Unravelling Cross-Scale and Cross-Level Challenges in Ethiopian Forest and Landscape Restoration Governance. Ecology and Society, 27(3), 1–17.
Yamane, T. (1973). Statistics: An Introductory Analysis. (3rd ed.). New York, NY: Harper and Row.