การพัฒนารูปแบบจิตภาวนาแห่งอีอีซี
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษารูปแบบจิตภาวนาตามแนวทางพระพุทธศาสนา 2) ศึกษาแนวทางการปฏิบัติจิตภาวนาในพื้นที่อีอีซี 3) สังเคราะห์ข้อมูลที่ได้จากข้อ 1 และ 2 ให้เป็นรูปแบบจิตภาวนาแห่งอีอีซี และ 4) ตรวจสอบความถูกต้องของรูปแบบจิตภาวนาแห่งอีอีซี เก็บรวบรวมข้อมูลจาก เอกสาร ได้แก่ พระไตรปิฎก อรรถกถา และปกรณ์วิเสส ภาคสนาม ได้แก่ ผู้ให้ข้อมูลหลักประกอบด้วยอาจารย์จิตภาวนา 18 รูปหรือคน และศิษย์จิตภาวนา 108 คน และการสังเกตอย่างมีส่วนร่วมด้วยการบรรพชาอุปสมบท ฝึกปฏิบัติตามรูปแบบจิตภาวนาแห่งอีอีซีเป็นเวลา 15 วัน วิเคราะห์ข้อมูลด้วยการวิเคราะห์เชิงโครงสร้างและเนื้อหาแล้วสังเคราะห์เป็นรูปแบบจิตภาวนา
ผลการวิจัยพบว่า 1) รูปแบบจิตภาวนาตามแนวทางพระพุทธศาสนามี 3 แบบ ได้แก่ สมถะ นำวิปัสสนา วิปัสสนานำสมถะ และสมถะควบคู่วิปัสสนา 2) แนวทางการปฏิบัติจิตภาวนาในพื้นที่อีอีซี มี 9 แนวทาง ได้แก่ “พุทโธ” “พองยุบ” “สัมมาอะระหัง” “อานาปานสติ” “รูปนาม” “มโนมยิทธิ” “การสร้างจังหวะเคลื่อนไหว” “การดูจิต” และ “การผสมสติปัฏฐานกับอานาปานสติ” แนวทางที่นิยมอย่างกว้างขวาง คือ แนวทางที่หนึ่งและสอง ทุกแนวทางเว้นแนวทางสุดท้ายพัฒนาขึ้นในพื้นที่อื่นแล้วถูกนำมาเผยแพร่ในพื้นที่อีอีซี 3) รูปแบบจิตภาวนาแห่งอีอีซี คือ รูปแบบที่ 9 ซึ่งมีครบทั้งส่วนที่เป็นสมถะและวิปัสสนา 4) รูปแบบจิตภาวนาแห่งอีอีซี มีกระบวนการศึกษาปฏิบัติและนำไปใช้ในชีวิตและการงานได้โดยเริ่มจากทำเข้าใจว่าชีวิตเป็นสติปัฏฐาน กล่าวคือ ชีวิตประกอบด้วยกายกับจิตแยกเป็น 5 ส่วนประกอบ ได้แก่ รูป เวทนา สัญญา สังขาร และวิญญาณ ใช้เป็นฐานฝึกสติ จากนั้นจำกัดวงแคบเข้าเหลือเพียงกายคือลมหายใจ ตามแนวอานาปานสติเพื่อพัฒนาจิตให้เป็นสมาธิระดับปฐมฌานแล้วนำปฐมฌานนั้นไปใช้ในการดำเนินชีวิตและประกอบอาชีพตามองค์ธรรมการปฏิบัติของสติปัฏฐานและอานาปานสติ ได้แก่ อาตาปี สัมปชาโน และสติมา กล่าวคือ ทำงานอย่างต่อเนื่อง รู้ทั่วการทำงานนั้นอย่างสมบูรณ์ และรู้ทันว่าทำงานนั้นอยู่ ดังนั้น รูปแบบจิตภาวนาแห่งอีอีซีจึงนำไปใช้ในชีวิตและการงานได้ทุกลมหายใจ
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
ทัศนะและความคิดเห็นที่ปรากฏในบทความในวารสาร ถือเป็นความรับผิดชอบของผู้เขียนบทความนั้น และไม่ถือเป็นทัศนะและความรับผิดชอบของกองบรรณาธิการ ยินยอมว่าบทความเป็นลิขสิทธิ์ของวารสาร
เอกสารอ้างอิง
Buddhaghosathera. (2011). Visuddhimagga. (10th ed.). (Somdet Phra Phutthachan (Aj Asabha Mahathera), Trans. & Comp.). Bangkok, Thailand: Thana Place.
Kabat-Zinn, J. (2016). The Stress Reduction Clinic. Mindfulness, 7(3), 775–776.
Mahachulalongkornrajavidyalaya University. (1996). Thai Tripitakas. Bangkok: MCU Press.
Nastasi, B. K., & Schensul, S. L. (2005). Contributions of Qualitative Research to the Validity of Intervention Research. Journal of School Psychology, 43(3), 177–195.
National Office of Buddhism. (2012). Basic Information on Buddhism, 2012. Bangkok: National Office of Buddhism.
National Office of Buddhism. (2017). Basic Information on Buddhism, 2017. Retrieved June 1, 2020, from https://onab.go.th
Office of the National Economic and Social Development Board. (2016). Development Plan for the Eastern Economic Corridor (2017–2021): Main Report. Bangkok: Office of the National Economic and Social Development Board.
Phra Brahmagunabhorn (P. A. Payutto). (2012). Buddhadhamma. (Revised and Expanded ed.; 32nd ed.). Bangkok: Pholitham Publishing.
Phramaha Chit Tanachito, & Phrakhrupipithvarakijjanukarn. (2018). The Practical Form and Examination of Theravada Meditation in Thailand. Journal of MCU Peace Studies, 6(3), 1171–1181.
Schaufenbuel, K. (2015). Why Google, Target, and General Mills Are Investing in Mindfulness. Retrieved August 1, 2021, from https://hbr.org/2015/12/why-google-target-and-general-mills-are-investing-in-mindfulness
Upatissathera. (2016). Vimuttimagga. (8th ed.). (Phra Brahmabandit (Prayoon Dhammacitto) et al., Trans.). Bangkok: Mahachulalongkornrajavidyalaya Printing House.
Wisutthisak, P. (2013). An Integrated Model for the Practice of Vipassana Meditation Based on the Principles of Satipatthana. Journal of Buddhist Studies Chulalongkorn University, 20(3), 55–78.
Wiwasukh, M., & Sattayavongtip, P. (2016). Measurement and Evaluation of Integrated Mindfulness: A Study of Content-Specific Issues. In Proceedings of the 5th Suan Sunandha National Academic Conference on “Research for Sustainable Development” (December 1–2, 2016). The Royal River Hotel. Bangkok, Thailand.
