ภูมิปัญญาไทยการจัดขันหมากในประเพณีแต่งงาน กลุ่มจังหวัดภาคกลาง
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์ เพื่อศึกษาภูมิปัญญาไทยการจัดขันหมากในประเพณีแต่งงาน กลุ่มจังหวัดภาคกลาง ประชากรที่ใช้ในการวิจัย โดยเลือกจากผู้ให้ข้อมูลสำคัญที่อยู่ในพื้นที่ภาคกลาง ซึ่งประกอบด้วย 17 จังหวัด จำนวน 4 กลุ่มจังหวัด โดยเลือกกลุ่มตัวอย่าง แบบโควต้า (Quota Sampling) และกำหนดสัดส่วนที่เท่า ๆ กัน คือ กลุ่มจังหวัดละ 10 คน รวมจำนวนทั้งสิ้น 40 คน เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย คือ แบบสัมภาษณ์เชิงลึกแบบมีโครงสร้าง (In-depth Interview) และวิเคราะห์ข้อมูลเชิงเนื้อหา (Content Analysis) ด้วยวิธีการสกัดและสังเคราะห์ข้อมูลเชิงคุณภาพ
ผลการวิจัยพบว่า ประเพณีการจัดขันหมากในกลุ่มจังหวัดภาคกลาง มีการเปลี่ยนแปลงอย่างมีนัยสำคัญจากอดีตสู่ปัจจุบัน โดยมีแนวโน้มที่จะปรับตัวให้เรียบง่าย กระชับขึ้น และยืดหยุ่นมากขึ้น เพื่อให้เข้ากับวิถีชีวิต สภาพเศรษฐกิจ และค่านิยมของคนรุ่นใหม่ในสังคมสมัยนิยมมากขึ้น อย่างไรก็ตาม แก่นแท้ของความหมาย ความสำคัญ และนัยยะอันเป็นมงคลของขันหมากยังคงได้รับการรักษาและสืบทอดต่อไป ต้องอาศัยองค์ประกอบภูมิปัญญาไทยการจัดขันหมากในประเพณีแต่งงาน กลุ่มจังหวัดภาคกลาง จำนวน 7 องค์ประกอบ ได้แก่ 1) องค์ความรู้การจัดขันหมากในประเพณีแต่งงาน 2) ความเชื่อและพิธีกรรมเกี่ยวกับการจัดขันหมากในประเพณีแต่งงาน 3) การคัดเลือกวัตถุดิบและอุปกรณ์การจัดขันหมากในประเพณีแต่งงาน 4) ขั้นตอนและวิธีการจัดขันหมากในประเพณีแต่งงาน 5) รูปแบบการจัดขันหมากในประเพณีแต่งงาน 6) งบประมาณการจัดขันหมากในประเพณีแต่งงาน และ 7) การถ่ายทอดและลักษณะการถ่ายทอดองค์ความรู้การจัดขันหมากในประเพณีแต่งงานจากรุ่นสู่รุ่น ทั้งนี้ เพื่อให้สอดคล้องกับบริบทยุคสมัย อันจะทำให้ประเพณีอันทรงคุณค่านี้ยังคงอยู่คู่สังคมไทยต่อไปในอนาคตได้อย่างยั่งยืน
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
ทัศนะและความคิดเห็นที่ปรากฏในบทความในวารสาร ถือเป็นความรับผิดชอบของผู้เขียนบทความนั้น และไม่ถือเป็นทัศนะและความรับผิดชอบของกองบรรณาธิการ ยินยอมว่าบทความเป็นลิขสิทธิ์ของวารสาร
เอกสารอ้างอิง
Chimplee, K. (2012). Knowledge Management Models for Local Wisdom in Wickerwork Handicrafts: A Case Study of Local Community Enterprises in Nakhon Ratchasima Province. (Doctoral Dissertation). National Institute of Development Administration. Bangkok.
Kattiyawara, K., Sombhoon, A., & Samerjai, W. (2012). The Study of Local Wisdom in Making Traditional Vegetable-Oil Lantern: Case Study of Pongyangkhok Sub-District, Hang Chat District, Lampang. Lampang Rajabhat University Journal, 1(1), 67–76.
Varundee, K. (2014). The Belief of Khan Markbeng in Esarn’s Culture: A Case Study of Nongkhai District, Nongkhai Province. Mahachulalongkornrajavidyalaya University, Nongkhai Campus.
Waiyabot, T. (2009). Knowledge Management for the Utilization of Local Herbs Through Community Participation to Create Value Added in Livestock Based on the Philosophy of Sufficiency Economy. (Research Report). Nakhon Sawan: Nakhon Sawan Rajabhat University.
Kaitpao, P. (2009). Development of Knowledge Management Model on Local Wisdom in the Basic Education School. (Doctoral Dissertation). Naresuan University. Phitsanulok.
Zangphukieo, N. (2020). The Development of Knowledge Management Model for Local Wisdom of the Elderly School in the Province of Phetchabun. Dhammathas Academic Journal, 20(3), 197–206.
Trairatsinghakul, P. (1995). The Local Wisdom on the Transmission of Wickerwork Folk Handicraft in Ban Nong Pathong, Amphoe Phanom Sarakham, Changwat Chachoengsao: A Historical Analysis. (Master’s Thesis). Chulalongkorn University. Bangkok.
Sathiankoses. (2010). Marriage: Life-Related Traditions. Nonthaburi: Sukhothai Thammathirat Open University.
Chayantrakom, T. (2019). Changing Attitudes: A Study of Thai Wedding. Journal of Social Sciences Srinakharinwirot University, 16, 89-98.
Chotikasemsri, S. (2012). Thai Traditional and Cultural Belief in Arranging Trays of Gifts (Khan Maak) for Weddings in the Province of Songkhla. Journal of Cultural Approach, 13(24), 3–15.
Sangiam, J. (2022). Khan Maak Procession in Thai Traditional Wedding Ceremony of People in Han Pho Subdistrict, Khoa Chaison District, Phatthalung Province. Udon Thani Rajabhat University Journal of Humanities and Social Science, 11(2), 97–116.
Suwanthong, C. (2000). 108 Thai Traditional Ceremonies. Bangkok: Phumthai.
Integrated Area-Based Management Policy Committee. (2024). Provincial and Provincial Cluster Development Plan, B.E. 2566–2570 (2023–2027). Retrieved May 4, 2025, from https://km.fti.or.th/
Nunart, N. (2017). Local Wisdom as the Value of Life and Culture for Sustainable Education. Social Sciences Research and Academic Journal, 12(34), 17–26.
Office of the National Education Commission. (2018). Guidelines for Promoting Thai Wisdom. Bangkok: Office of the National Education Commission.
