การพัฒนานิพพานสถานธรรมเพื่อเสริมสร้างชุมชนเมืองสันติสุขโดยพุทธสันติวิธี

Main Article Content

นันทิพา อินทะชัย
พระครูสังฆกิจดิลก

บทคัดย่อ

บทความวิจัยนี้ มีวัตถุประสงค์ของการวิจัย 3 ประการ คือ 1) เพื่อศึกษาบริบท สภาพปัญหา ปัจจุบัน ความต้องการจำเป็นในการพัฒนานิพพานสถานธรรมของวัดใหม่ (ยายแป้น) แนวคิดการพัฒนานิพพานสถานธรรมเพื่อเสริมสร้างสันติสุข และหลักพุทธธรรมที่เอื้อต่อการพัฒนานิพพานสถานธรรมต้นแบบในพระพุทธศาสนาเถรวาท 2) เพื่อการพัฒนานิพพานสถานธรรมวัดใหม่ (ยายแป้น) เพื่อเสริมสร้างชุมชนเมืองสันติสุขโดยพุทธสันติ 3) เพื่อผลลัพธ์การพัฒนานิพพานสถานธรรมวัดใหม่ (ยายแป้น) เพื่อเสริมสร้างสันติสุขโดยพุทธสันติวิธี ระเบียบวิธีวิจัยที่ใช้ในดุษฎีนิพนธ์ได้แก่การวิจัยเชิงคุณภาพแบบการวิจัยภาคสนาม โดยเก็บข้อมูลเพื่อการวิจัยจากกลุ่มเป้าหมายที่เลือกให้เป็นข้อมูลสำคัญจำนวน 21 รูป/คนและการสนทนากลุ่มเฉพาะของผู้ทรงคุณวุฒิในด้านต่าง ๆ จำนวน 6 รูป/คน เครื่องมือที่ใช้ในการเก็บรวบรวมข้อมูล ได้แก่แบบสัมภาษณ์ วิเคราะห์ข้อมูลโดยการวิเคราะห์ข้อมูลเชิงพรรณนา


ผลการวิจัยพบว่า 1) บริบท สภาพปัญหา ปัจจุบัน ความต้องการจำเป็นในการพัฒนานิพพานสถานธรรมของวัดใหม่ (ยายแป้น) แนวคิดการพัฒนานิพพานสถานธรรมเพื่อเสริมสร้างสันติสุข และหลักพุทธธรรมที่เอื้อต่อการพัฒนานิพพานสถานธรรมต้นแบบในพระพุทธศาสนาเถรวาท สภาพบริบทของชุมชนวัดใหม่ (ยายแป้น) พบว่าสภาพทั่วไปของปัญหามีความคล้ายคลึงกับชุมชนเมืองโดยทั่วไปที่มีการอยู่อาศัยกันอย่างแออัด สร้างต่ำกว่ามาตรฐานไม่ถูกสุขลักษณะ ปัญหาทางด้านกายภาพและสิ่งแวดล้อม เศรษฐกิจสังคม ความปลอดภัย ด้านสุขภาพอนามัย และด้านจิตใจ ซึ่งปัญหาด้านจิตใจส่วนใหญ่จะเชื่อมโยงกับปัญหา        ด้านต่าง ๆ พบว่าชาวชุมชนในพื้นที่ มีความต้องการพัฒนานิพพานสถานธรรมเพื่อจะได้ปฏิบัติธรรม นำไปสู่ปัญญาและสันติสุข สร้างความสัมพันธ์วัดกับชุมชนเพื่อเสริมสร้างความเข้มแข็งต่อสังคมต่อไป มีจุดมุ่งหมายที่ต้องการจะเห็นสำนักปฏิบัติธรรมประจำจังหวัดตามกฎหมาย เป็นวัดตามพระราชบัญญัติ พ.ศ. 2505 และพระราชบัญญัติสงฆ์ ถูกต้องตามมหาเถรสมาคมสำนักพุทธศาสนา เพื่อฝึกเจริญสติที่ได้ผล และสามารถนำไปใช้ในชีวิตประจำวันได้จริง โดยใช้หลักธรรม สัปปายะ 7 และหลักธรรมสติปัฏฐาน 4 จะทำให้เห็นภาพเป้าหมายชัดเจน ซึ่งมีองค์ประกอบที่สำคัญที่จะให้กระบวนการพัฒนาไปสู่ความสำเร็จ 2) การพัฒนานิพพานสถานธรรมเพื่อเสริมสร้างชุมชนเมืองสันติสุขโดยพุทธสันติวิธี ได้จัดตั้งสำนักปฏิบัติธรรมประจำจังหวัดตามกฎหมายเป็นวัดตามพระราชบัญญัติ พ.ศ. 2505 และพระราชบัญญัติสงฆ์ (ฉบับที่ 2) พ.ศ. 2535 พร้อมทั้งผ่านความเห็นชอบของเจ้าคณะแขวง เจ้าคณะเขต เจ้าคณะจังหวัด เจ้าคณะภาค และเจ้าคณะหนกลาง ยื่นต่อเถรสมาคมสำนักพุทธศาสนา ซึ่งได้ดำเนินการยื่นในวันที่ 16 พฤษภาคม 2568 เป็นที่เรียบร้อย จะเข้าพิจารณาในเดือนสิงหคม 2568 เพื่อจะได้รับอนุมัติจัดตั้งเป็นสำนักปฏิบัติธรรมต่อไป 3) ผลลัพธ์การพัฒนาและนำเสนอกระบวนการการพัฒนานิพพานสถานธรรมเพื่อเสริมสร้างชุมชนเมือง โดยพุทธสันติวิธี การที่จะทำให้เกิดความเข้าใจของนิพพานสถานธรรม เหมาะสมกับผู้มาปฏิบัติธรรมในหลักสัปปายะ 7 เห็นภาพเป้าหมายชัดเจน ซึ่งมีองค์ประกอบที่สำคัญที่จะให้กระบวนการพัฒนาไปสู่ความสำเร็จผลลัพธ์จากการพัฒนาสถานที่ ได้มีห้องพักที่สะอาด สะดวก ห้องพักชายจำนวน 10 ห้องมีห้องน้ำด้านใน 2 ห้อง ห้องพักหญิง จำนวน 8 ห้องมีห้องน้ำด้านใน 2 ห้อง มีลานจอดรถที่สะดวก มีห้องน้ำด้านนอก 8 ห้อง มีป้ายแผนที่บอกสถานที่ต่าง ๆ ภายในวัดมีถังน้ำสำรอง และมีที่ดับเพลิง เป็นต้น ชาวชุมชนวัดใหม่ (ยายแป้น) และพุทธศาสนิกชน ได้เข้าร่วมกิจกรรมทางศาสนา และวันสำคัญต่าง ๆ ที่ทางวัดจัดขึ้น

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
อินทะชัย น. . . . ., & พระครูสังฆกิจดิลก. (2026). การพัฒนานิพพานสถานธรรมเพื่อเสริมสร้างชุมชนเมืองสันติสุขโดยพุทธสันติวิธี. วารสารสันติศึกษาปริทรรศน์ มจร, 14(3), 1164–1175. สืบค้น จาก https://so03.tci-thaijo.org/index.php/journal-peace/article/view/293003
ประเภทบทความ
บทความวิจัย

เอกสารอ้างอิง

Khwan-on, K. (2019). Building Mental Strength according to Buddhism Principles. The Journal of Institute of Trainer Monk Development, 2(1), 46–59.

Klankesorn, N. (2024). Development of the Vipassana Meditation Center: “Sati Rim Nam, Awaraam Tueun Roo” to Foster Peaceful Urban Communities through Buddhist Peace Methods. Journal of MCU Peace Studies, 12(3), 1110–1125.

National Office of Buddhism. (2018). The Sangha Act B.E. 2505 and Amendments. Bangkok: National Office of Buddhism.

Phra Arthit Siratecho (Suk Na Wangsai), Ngamprakhon, S., & Phramaha Sombat Dhanapañño. (2021). Effective Administration Model of Dhamma Practice Centers. Journal of Educational Review Faculty of Education in MCU, 8(3), 225–235.

Phra Metheewatcharabandit (Hansa Thammāhaso). (2025). Abbot of Wat Mai (Yai Paen). Interview. June 23.

Phra Paisal Visalo. (n.d.). Meditation of Luangpor Cha, Wat Nong Pah Pong. Retrieved July 30, 2023, from http://www.dhammajak.net/forums/viewtopic.php?t=45563&f=2

Phra Rachasangwornyan (Luangpho Phut Thaniyo). (n.d.). Principles of Meditation Practice. Retrieved July 30, 2023, from https://xn--m3ciu2am4ccl.blogspot.com/2017/05/blog-post.html

Phra Rachasitthimuni. (n.d.). History and Evolution of Meditation Practice. Retrieved July 30, 2023, from https://philosophychicchic.com

Subcommittee on Religion. (2019). Proposal for Thailand as a Global Meditation Hub and to Propose the UN General Assembly Declare Vesak Day as World Meditation Day. Bangkok: Secretariat of the Senate.

Tangseng, T., Thongrung, N., & Wongwatthanaphong, K. (2020). The Community Development Based Buddhist Way of Life. Journal of Modern Learning Development, 5(4), 239–253.