ผลของความสามารถในการคิดแก้ปัญหาด้านทักษะสังคม เรื่องการถูกแกล้งสำหรับนักเรียนในระดับประถมศึกษาตอนปลาย

บทคัดย่อ

     การวิจัยเรื่องนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) สำรวจสถานการณ์ปัญหาด้านทักษะสังคมของนักเรียนในระดับประถมศึกษาตอนปลาย 2) พัฒนาโปรแกรมการฝึกความสามารถในการคิดแก้ปัญหาด้านทักษะสังคมเรื่องการถูกแกล้งให้กับนักเรียนในระดับประถมศึกษาตอนปลาย 3) เปรียบเทียบความสามารถในการคิดแก้ปัญหาของนักเรียนก่อนและหลังการฝึก โดยกลุ่มตัวอย่างเป็นนักเรียนในระดับประถมศึกษาปีที่ 5/1 ของโรงเรียนเทศบาลท่าอิฐ จังหวัดอุตรดิตถ์ จำนวน 33 คน ซึ่งใช้วิธีการสุ่มแบบเจาะจง สำรวจปัญหาด้านทักษะสังคมของนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 5 ทั้งหมด จำนวน 260 คน ซึ่งผู้วิจัยได้เลือกศึกษาปัญหาที่พบมากที่สุด คือ “การถูกแกล้ง” โดยได้ทำการศึกษาทฤษฎี แนวคิด และงานวิจัยที่เกี่ยวข้องเพื่อนำมาใช้ในการพัฒนาโปรแกรมสำหรับฝึกให้กับนักเรียนกลุ่มตัวอย่าง แล้วจึงทำการทดสอบก่อนและหลังการฝึกเพื่อเปรียบเทียบความสามารถในการคิดแก้ปัญหาของนักเรียน

      ผลการวิจัยสรุปได้ดังนี้ 1) ปัญหาด้านทักษะสังคมของนักเรียนที่พบมากที่สุดคือ การถูกแกล้ง  2) โปรแกรมการฝึกความสามารถในการคิดแก้ปัญหามีลักษณะ ดังนี้
1.1) ฝึกกระบวนการคิดแก้ปัญหา 4 ขั้นตอน คือ การกำหนดปัญหา  การหาสาเหตุของปัญหา การหาวิธีการแก้ปัญหาที่เหมาะสม และการลงมือแก้ปัญหาและตรวจสอบผลลัพธ์  1.2)  ฝึกคิดแก้ปัญหา  2 ประเภท  ได้แก่ ทำร้ายร่างกาย และล้อเลียน  1.3) ส่งเสริมแนวทางในการป้องกันการถูกแกล้ง  ได้แก่ มีพฤติกรรมการกล้าแสดงออกอย่างเหมาะสมรู้จักหลีกเลี่ยงออกจากสถานการณ์ปัญหา และขอความช่วยเหลือจากเพื่อน ครู หรือผู้เห็นเหตุการณ์ 1.4) เทคนิคที่ใช้ในการฝึก ได้แก่ การแสดงบทบาทสมมติ การใช้ตัวแบบ และการทำกิจกรรมกลุ่ม 3) ผลการเปรียบเทียบความสามารถในการคิดแก้ปัญหาของนักเรียนก่อนและหลังการฝึก พบว่า นักเรียนกลุ่มตัวอย่างมีความสามารถในการคิดแก้ปัญหาหลังการฝึกสูงกว่าก่อนการฝึก