เทคนิค วิธีการ และแนวทางอนุรักษ์ทรงผมชักอิโบย: กรณีศึกษาจังหวัดภูเก็ต

บทคัดย่อ

      งานวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาเทคนิค วิธีการ และแนวทางการอนุรักษ์ทรงผมชักอิโบยในจังหวัดภูเก็ต เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ ผู้วิจัยศึกษาเอกสารวิชาการ  สัมภาษณ์ และสังเกต ผู้เชี่ยวชาญการเกล้าผมชักอิโบย 1 คน ผู้รู้ 4 คน และประชากรในจังหวัดภูเก็ต 6 คน นำเสนอผลการวิจัยด้วยวิธีพรรณนาวิเคราะห์  ผลการศึกษาพบว่า 1) เทคนิคการเกล้าผมทรงชักอิโบยมี 2 ระยะเวลา คือสมัยอดีต และปัจจุบัน สมัยอดีตไม่มีการขยายเส้นผม  ส่วนปัจจุบันจะต้องขยายเส้นผมให้ฟูขึ้นเพื่อง่ายต่อการจัดทรง สำหรับเทคนิคการใช้วัสดุ และอุปกรณ์ สมัยอดีตใช้หวีปลายงอนซี่ชิด นิยมนำยางจากเปลือกไม้เป็นน้ำมันใส่ผม และผูกผมด้วยเชือก  ส่วนสมัยปัจจุบันนิยมใช้หวีซี่เล็กขยายเส้นผม ใช้เยล สเปรย์ และหนังยางแทนการใช้วัตถุดิบแบบโบราณ  2) วิธีการเกล้าผมสมัยอดีตจะรวบผมขึ้นกลางศีรษะ ใช้มือกดผมลงเพื่อให้โป่งพองทั้งด้านหน้า และด้านข้าง มัดไว้ด้วยเชือก ตามด้วยการรวบผมส่วนหลังขึ้นผูกเป็นช่อเดียวกัน ใช้นิ้วดึงผมส่วนหนึ่งบริเวณท้ายทอยออกให้แหลม และม้วนผมที่เหลือเป็นก้นหอยโข่ง สมัยปัจจุบันต้องขยายเส้นผมทั้งศีรษะ จากนั้นเก็บผมส่วนหน้า ส่วนข้าง และส่วนหลังไว้กลางศีรษะ ดึงผมส่วนหนึ่งด้านหลังออกให้แหลมคล้ายหางเป็ด เก็บผมส่วนที่เหลือเหนือศีรษะให้เป็นรูปก้นหอยโข่ง 3) การอนุรักษ์คือการจัดอบรมช่างผมให้ปฏิบัติอย่างถูกต้อง ตลอดจนการนำไปถ่ายทอดให้ผู้สนใจในเชิงวิชาการ และปลูกฝังจิตสำนึกให้เยาวชนรุ่นหลังเห็นคุณค่าของวัฒนธรรมท้องถิ่น เพื่อการอนุรักษ์ให้ดำรงอยู่อย่างยาวนาน