การฟื้นฟูเพลงพื้นบ้านโนเนด้วยกระบวนการมีส่วนร่วมของชุมชนหนองศาลา อำเภอชะอำ จังหวัดเพชรบุรี

บทคัดย่อ

       การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์ในการศึกษา การฟื้นฟูเพลงพื้นบ้านโนเนด้วยกระบวนการมีส่วนร่วมของชุมชนหนองศาลา อำเภอชะอำ จังหวัดเพชรบุรี ได้ใช้วิธีการวิจัยเชิงปฏิบัติการด้วยการมีส่วนร่วมจากคณาจารย์จากโรงเรียนหนองศาลา สมาชิกขององค์การบริหารส่วนตำบลหนองศาลา และพ่อเพลงแม่เพลงจากชุมชนหนองศาลา โดยให้ผู้ร่วมวิจัยวางแผนลงมือปฏิบัติ ตรวจสอบ และปรับปรุงแก้ไขร่วมกัน ซึ่งผลการศึกษาพบว่า

เพลงโนเน เดิมเรียกว่า เพลงสงกรานต์ เนื่องจากมีการร้องเพลงในช่วงงานประเพณีสงกรานต์ และช่วงสมัยหนึ่งได้เอาคำขึ้นต้นบทเพลงใช้เรียกเป็นชื่อเพลง จึงเปลี่ยนมาเป็นเพลงโนเนแทน การร้องเพลงโนเน มีการขับร้องเป็นหมู่คณะ หลังจากเว้นว่างจากการทำการเกษตรเป็นกิจกรรมเปิดโอกาสให้หนุ่มสาวเกี้ยวพาราสีกันอย่างสนุกสนานเพลงโนเน มีการร้อง 2 แบบ คือ เพลงโนเน และเพลงลอย ไม่มีการกำหนดจำนวนคำที่ตายตัว ไม่มีการบังคับสัมผัสในและสัมผัสนอก ขึ้นอยู่กับความสามารถและทักษะในการใช้ภาษาของพ่อเพลงแม่เพลง โดยคำสุดท้ายในแต่ละบาทต้องส่งสัมผัสไปยังคำสุดท้ายในบาทถัดไปเสมอ ซึ่งเรียกว่า กลอนหัวเดียว

การร้องเพลงโนเนไม่มีแบบแผนที่ชัดเจน จึงไม่มีการกำหนดคุณสมบัติของผู้ร้อง และลักษณะการแต่งกาย เป็นการร้องเพลงที่ต้องมีคนร่วมวงจำนวนมาก มีทั้งผู้ร้องเพลงนำ และผู้ร้องเพลงรับ พร้อมกับการปรบมือให้จังหวะ โดยผู้ร้องเพลงนำ จะมีการหมุนเวียนกันร้องเพลงไปเรื่อยๆ ผู้ที่ร่วมวงจะร้องเพลงรับและออกมารำเป็นคู่ คำร้องของเพลงโนเนมีความต่อเนื่องของเนื้อหา ส่วนใหญ่เป็นเพลงเก่าที่จดจำกันมา และมีเพลงใหม่ที่แต่งขึ้นเองบ้างบางเพลงกล่าวถึงวิถีชีวิตชาวสวนตาล ซึ่งเป็นวิถีชีวิตของคนในชุมชนดั้งเดิม