เมื่อปลาหายไปจากทะเลสาบสงขลาชาวประมงพื้นบ้านมีกลวิธีในการต่อสู้ เพื่อความอยู่รอดภายใต้ภาวะขาดแคลนอย่างไร

ผู้แต่ง

  • เก็ตถวา บุญปราการ ภาควิชาสารัตถศึกษา คณะศิลปศาสตร์ มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ วิทยาเขตหาดใหญ่
  • อภิรักษ์ จันทวงศ์ วิทยาลัยประมงติณสูลานนท์ สาขาวิชาการเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำ
  • เจตน์สฤษฎิ์ สังขพันธ์ นักวิจัยบัณฑิตวิทยาลัย มหาวิทยาลัยหาดใหญ่
  • นันทรัฐ สุริโย นักวิจัยอิสระ และผู้ช่วยนักวิจัยในโครงการ

คำสำคัญ:

กลวิธีต่อสู้เพื่อความอยู่รอด, ภาวะความขาดแคลน, ประมงพื้นบ้าน, เขตห้ามล่าสัตว์ป่าทะเลสาบสงขลา, ตำบลคูขุด, อำเภอสทิงพระ

บทคัดย่อ

       งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาการดำรงชีวิตประจำวัน และกลวิธีการต่อสู้เพื่อความอยู่รอดภายใต้ภาวะขาดแคลนของชาวประมงพื้นบ้าน ใช้วิธีวิจัยเชิงคุณภาพ โดยการสัมภาษณ์แบบเจาะลึกจากชาวประมงพื้นบ้านและครอบครัว สังเกตแบบไม่มีส่วนร่วมจาก กิจกรรมการทำประมงของชาวประมงพื้นบ้านที่อาศัยอยู่ในเขตห้ามล่าสัตว์ป่าทะเลสาบสงขลาชุมชนคูขุด สทิงพระ ทำการวิเคราะห์ข้อมูลโดยการนำข้อมูลที่ได้มาจัดหมวดหมู่ตามประเด็นที่ศึกษา ถอดรหัส ตีความปรากฏการณ์ นำเสนอข้อมูลโดยใช้วิธีการพรรณนา ผลการวิจัยพบว่า

ชาวประมงพื้นบ้านดำรงชีวิตด้วยวิถีการผลิตและแบบแผนการบริโภคขึ้นอยู่กับกลไกตลาดซึ่งการดำรงชีวิตต้องเปลี่ยนจากวัฒนธรรมการใช้แรงงานครัวเรือน การขอแรง การวานมาเป็นการใช้เทคโนโลยีสมัยใหม่ ส่งผลให้ชาวประมงเปลี่ยนมาใช้เครื่องมือประมงที่ทันสมัยมากขึ้น

ชาวประมงทำประมงแบบล้นเกิน อันส่งผลให้ทรัพยากรประมงเสื่อมโทรม การดำรงชีวิตประจำวันในภาวะความขาดแคลนจึงต้องใช้กลวิธีการต่อสู้เพื่อความอยู่รอดด้วยการทำกิจกรรมหลากหลายรูปแบบ โดยการประกอบอาชีพเสริม การรับจ้างทั่วไปในชุมชน ค้าขาย การขายสินค้าที่ระลึก และขับเรือรับจ้างนำนักท่องเที่ยวชมนกน้ำ การเลี้ยงสัตว์ไว้ขาย ดังนั้นการเสริมสร้างจิตสำนึกในการดูแลทรัพยากรประมง และการกำหนดวิธีการทำประมงให้เหมาะสมกับฤดูกาลจึงเป็นการช่วยต่อลมหายใจให้สามารถอยู่รอดได้ท่ามกลางภาวะความขาดแคลน

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

2025-08-25

รูปแบบการอ้างอิง

บุญปราการ เ., จันทวงศ์ อ., สังขพันธ์ เ., & สุริโย น. (2025). เมื่อปลาหายไปจากทะเลสาบสงขลาชาวประมงพื้นบ้านมีกลวิธีในการต่อสู้ เพื่อความอยู่รอดภายใต้ภาวะขาดแคลนอย่างไร. วารสารศิลปศาสตร์ มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์, 5(2), 87. สืบค้น จาก https://so03.tci-thaijo.org/index.php/journal-la/article/view/64236

ฉบับ

ประเภทบทความ

บทความวิจัย