การศึกษาคำเรียกอารมณ์โกรธในภาษาไทยถิ่นใต้ ตามแนวอรรถศาสตร์ชาติพันธุ์

บทคัดย่อ

        เป็นที่ยอมรับกันในหมู่นักวิจัยด้านจิตวิทยาและภาษาศาสตร์จำนวนมาก ว่าความโกรธเป็นหนึ่งในอารมณ์พื้นฐาน มีงานวิจัยเกี่ยวกับความโกรธอยู่จำนวนมากโดยเฉพาะในกรอบของมโนอุปลักษณ์ (conceptual metaphor) และแนวอภิภาษาเชิงอรรถศาสตร์ธรรมชาติ ( natural semantic metalanguage) งานวิจัยเหล่านั้นศึกษาภาษาใดภาษาหนึ่งเพื่อพยายามทำความเข้าใจมโนทัศน์ความโกรธในคำเรียกความโกรธจำนวนหนึ่งคำหรือหลายๆคำ แต่มีงานวิจัยจำนวนน้อยมากที่ศึกษาคำเรียกความโกรธทุกคำภายในภาษาหนึ่งๆเพื่อสะท้อนให้เห็นถึงการมองโลกของผู้พูด ดังนั้นในงานวิจัยนี้ผู้วิจัยได้ศึกษาคำเรียกความโกรธในภาษาไทยถิ่นใต้ทั้งระบบตามแนวทางอรรถศาสตร์ชาติพันธุ์เพื่อสะท้อนให้เห็นถึงความคิดและการมองโลกของชาวไทยถิ่นใต้โดยมุ่งวิเคราะห์ความหมายของคำเรียกความโกรธในภาษาไทยถิ่นใต้ เพื่อหาคำเรียกความโกรธพื้นฐานและจัดประเภทคำเรียกดังกล่าว ทั้งนี้ผู้วิจัยใช้แนวอรรถศาสตร์ชาติพันธุ์ในการวิเคราะห์ผลการศึกษาพบว่าคำเรียกความโกรธพื้นฐานในภาษาไทยถิ่นใต้มีทั้งหมด 5 คำ คือ /wip⁴⁵/ (วิบ), /ba:n³⁴/ (บาน), /mu:n²⁴/ (มูน), /hut⁴⁵hit⁴⁵/ (หุดหิด) และ /kh:n²¹/ (แค้น) โดยความหมายของคำเรียกพื้นฐานนี่ต่างกันใน 3 มิติ ซึ่งสามารถสรุปได้ว่าผู้พูดภาษาไทยถิ่นใต้เข้าใจมโนทัศน์ของความโกรธต่างๆ ผ่านมิติของระยะเวลา เป้าหมาย และระดับความรุนแรง